Działania niepożądane
RIXACAM 20 mg
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu (RIXACAM) zostało ocenione w 13 badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych w badaniach fazy II i III. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i krwotok z przewodu pokarmowego (3,8%), co jest zgodne z mechanizmem działania leku jako bezpośredniego inhibitora czynnika Xa. Krwawienia mogą występować z różnych tkanek i narządów, prowadząc do niedokrwistości pokrwotocznej, której nasilenie i objawy zależą od lokalizacji i rozległości krwawienia. Wśród innych działań niepożądanych odnotowano m.in. niedokrwistość, trombocytozę, reakcje alergiczne, krwotoki mózgowe, krwawienia do oka, mięśni, układu moczowo-płciowego oraz powikłania pooperacyjne. W szczególnych przypadkach krwawienia mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak ostra niewydolność nerek, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, trwałe uszkodzenia neurologiczne czy wstrząs hipowolemiczny.
Działania niepożądane rywaroksabanu (RIXACAM 20 mg)
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało kompleksowo ocenione w trzynastu kluczowych badaniach klinicznych III fazy. Lek podawano łącznie 69 608 dorosłym pacjentom w dziewiętnastu badaniach fazy III oraz 488 pacjentom pediatrycznym w dwóch badaniach fazy II i dwóch badaniach fazy III. Dane te pozwoliły na dokładne określenie profilu bezpieczeństwa produktu leczniczego RIXACAM.1
Profil bezpieczeństwa – ogólne informacje
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów otrzymujących rywaroksaban były krwawienia. Wśród nich najbardziej powszechne były krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotok z przewodu pokarmowego (3,8%). Jest to ściśle związane z farmakologicznym mechanizmem działania leku jako bezpośredniego inhibitora czynnika Xa.2
Mechanizm powstawania krwawień
Ze względu na farmakologiczny mechanizm działania, stosowanie rywaroksabanu może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem utajonego lub jawnego krwawienia z dowolnej tkanki lub organu. Konsekwencją takiego krwawienia może być niedokrwistość pokrwotoczna. Objawy podmiotowe, przedmiotowe oraz nasilenie krwawienia (włącznie z możliwością zgonu) zależą od lokalizacji oraz nasilenia lub rozległości krwawienia i/lub niedokrwistości.3
Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
Ocena bezpieczeństwa stosowania rywaroksabanu u dzieci i młodzieży została przeprowadzona na podstawie danych z dwóch badań fazy II i jednego badania fazy III. Były to badania otwarte, prowadzone z grupą kontrolną otrzymującą substancję czynną, obejmujące populację pediatryczną od urodzenia do wieku poniżej 18 lat. Wyniki dotyczące bezpieczeństwa stosowania były generalnie podobne między rywaroksabanem a produktem porównawczym w różnych grupach wiekowych dzieci i młodzieży.4
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych rywaroksabanu w oparciu o dane z badań klinicznych fazy III oraz raporty po wprowadzeniu produktu do obrotu. Działania niepożądane uszeregowano według częstości występowania oraz klasyfikacji układów i narządów (MedDRA).5
| Klasyfikacja układów i narządów | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość (w tym wyniki odpowiednich badań laboratoryjnych) | Trombocytoza (w tym zwiększona liczba płytek krwi), małopłytkowość | |||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja alergiczna, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy i obrzęk alergiczny | Wstrząs anafilaktyczny | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Krwotok mózgowy i śródczaszkowy, omdlenie | |||
| Zaburzenia oka | Krwotok do oka (w tym krwotok podspojówkowy) | ||||
| Zaburzenia serca | Tachykardia | ||||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, krwiak | ||||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Krwawienie z nosa, krwioplucie | ||||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwawienie z dziąseł, krwotok z przewodu pokarmowego (w tym krwotok z odbytnicy), bóle żołądka i jelit oraz bóle brzucha, niestrawność, nudności, zaparcia, biegunka, wymioty | Suchość w jamie ustnej | |||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększona aktywność aminotransferaz | Zaburzenia czynności wątroby, zwiększone stężenie bilirubiny, zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększona aktywność GGT | Żółtaczka, zwiększone stężenie bilirubiny sprzężonej (z towarzyszącym zwiększeniem aktywności AlAT lub bez) | Niewydolność wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd (w tym niezbyt częste przypadki świądu uogólnionego), wysypka, siniaczenie, krwotok skórny i podskórny | Pokrzywka | Zespół Stevensa-Johnsona/toksyczna nekroliza naskórka, zespół DRESS | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Ból kończyn | Wylew krwi do stawu | Krwotok mięśniowy | Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych wtórny do krwawienia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok z układu moczowo-płciowego (w tym krwiomocz i nadmierne krwawienie miesiączkowe), zaburzenia czynności nerek (w tym zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi) | Niewydolność nerek/ostra niewydolność nerek wtórna do krwawienia wystarczającego do wywołania hipoperfuzji | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, obrzęk obwodowy, ogólne osłabienie i zmniejszenie energii | Złe samopoczucie (w tym osłabienie, zmęczenie) | Obrzęk miejscowy | ||
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie stężenia LDH, zwiększenie aktywności lipazy, zwiększenie aktywności amylazy | ||||
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwotok po zabiegu (w tym niedokrwistość pooperacyjna i krwotok z rany), stłuczenie, wydzielina z rany | Tętniak rzekomy naczyniowy |
Krwawienia – najczęstsze działania niepożądane
W przeprowadzonych badaniach klinicznych oraz w raportach po wprowadzeniu produktu do obrotu najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były krwawienia. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące częstości występowania krwawień oraz niedokrwistości u pacjentów leczonych rywaroksabanem:6
| Rodzaj krwawienia | Częstość występowania (%) | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Krwawienie z nosa | 4,5% | Najczęściej zgłaszany rodzaj krwawienia; zwykle o umiarkowanym nasileniu, ustępujący samoistnie |
| Krwotok z przewodu pokarmowego | 3,8% | Może obejmować krwawienie z górnego lub dolnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym krwotok z odbytnicy |
| Krwawienie z dziąseł | Często (≥1/100 do <1/10) | Zwykle o łagodnym nasileniu, ustępujące samoistnie |
| Krwioplucie | Często (≥1/100 do <1/10) | Odkrztuszanie plwociny zawierającej krew |
| Krwotok mózgowy i śródczaszkowy | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych |
| Krwotok do oka | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | W tym krwotok podspojówkowy |
| Krwotok mięśniowy | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Może prowadzić do zespołu ciasnoty przedziałów powięziowych |
| Krwotok z układu moczowo-płciowego | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Obejmuje krwiomocz i nadmierne krwawienie miesiączkowe |
| Krwotok pooperacyjny | Często (≥1/100 do <1/10) | Obejmuje niedokrwistość pooperacyjną i krwotok z rany |
Konsekwencje krwawień
Następstwem krwawień związanych z terapią rywaroksabanem może być niedokrwistość pokrwotoczna. W zależności od lokalizacji i nasilenia krwawienia, mogą wystąpić różne objawy podmiotowe i przedmiotowe, o różnym stopniu nasilenia, z możliwością zgonu włącznie. W szczególnie ciężkich przypadkach krwawienie może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak:7
- Niewydolność nerek/ostra niewydolność nerek – wtórna do krwawienia wystarczającego do wywołania hipoperfuzji
- Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – wtórny do krwawienia do mięśni
- Trwałe uszkodzenia neurologiczne – w przypadku krwotoku śródczaszkowego
- Wstrząs hipowolemiczny – w przypadku masywnego krwawienia
Szczególne grupy pacjentów
Dzieci i młodzież
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu w populacji pediatrycznej zostało potwierdzone w badaniach klinicznych. Ocena obejmowała dane z dwóch badań fazy II i jednego badania fazy III, które były badaniami otwartymi, z grupą kontrolną otrzymującą substancję czynną. Badania te objęły pacjentów pediatrycznych od urodzenia do wieku poniżej 18 lat leczonych z powodu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) oraz poddanych profilaktyce nawrotów ŻChZZ. Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu był generalnie porównywalny z produktem referencyjnym we wszystkich grupach wiekowych badanej populacji dziecięcej.8
Monitorowanie działań niepożądanych
Istotnym elementem zapewnienia bezpieczeństwa stosowania rywaroksabanu jest ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu szczególnie ważne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.9
Zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych powinno odbywać się za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania