Działania niepożądane
Rivertaxo 10 mg
Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu został oceniony w 13 badaniach fazy III (69 608 dorosłych pacjentów) oraz 4 badaniach fazy II i III u 488 pacjentów pediatrycznych. Dominującym działaniem niepożądanym są krwawienia, najczęściej z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania klinicznego: od 6,8% w profilaktyce ŻChZZ po aloplastyce stawu biodrowego/kolanowego do 39,5% u dzieci leczonych przeciwzakrzepowo. W profilaktyce udaru u pacjentów z migotaniem przedsionków częstość krwawień wynosi 28 na 100 pacjentolat, a anemii 2,5 na 100 pacjentolat. Działania niepożądane obejmują m.in. niedokrwistość, trombocytopenię, reakcje alergiczne, krwotoki mózgowe, krwawienia z przewodu pokarmowego, zaburzenia czynności wątroby, skórne reakcje nadwrażliwości oraz powikłania mięśniowo-szkieletowe i nerkowe.
Działania niepożądane rywaroksabanu – profil bezpieczeństwa produktu Rivertaxo
Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu został szczegółowo oceniony w trzynastu kluczowych badaniach fazy III, obejmujących łącznie 69 608 dorosłych pacjentów oraz 488 pacjentów pediatrycznych w czterech badaniach fazy II i III. Zebrane dane pozwalają na kompleksową ocenę bezpieczeństwa tego leku w różnych wskazaniach klinicznych.1
Najczęstsze działania niepożądane
Dominującymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem rywaroksabanu są krwawienia różnego rodzaju i o różnym nasileniu. Wśród najczęściej zgłaszanych powikłań krwotocznych występują krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego (3,8%).2
Częstotliwość powikłań krwotocznych
Częstość występowania krwawień różni się znacząco w zależności od wskazania klinicznego. Poniżej przedstawiono odsetek krwawień i anemii w poszczególnych grupach pacjentów:3
| Wskazanie | Dowolne krwawienie | Anemia |
|---|---|---|
| Profilaktyka ŻChZZ u dorosłych pacjentów po przebytej planowej aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego | 6,8% pacjentów | 5,9% pacjentów |
| Profilaktyka ŻChZZ u pacjentów hospitalizowanych z powodów niechirurgicznych | 12,6% pacjentów | 2,1% pacjentów |
| Leczenie ZŻG, ZP i profilaktyka nawrotów | 23% pacjentów | 1,6% pacjentów |
| Leczenie ŻChZZ i profilaktyka nawrotów ŻChZZ u donoszonych noworodków i dzieci w wieku poniżej 18 lat po rozpoczęciu standardowego leczenia przeciwzakrzepowego | 39,5% pacjentów | 4,6% pacjentów |
| Profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową | 28 na 100 pacjentolat | 2,5 na 100 pacjentolat |
| Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów po ostrym zespole wieńcowym (OZW) | 22 na 100 pacjentolat | 1,4 na 100 pacjentolat |
| Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów z CAD/PAD | 6,7 na 100 pacjentolat | 0,15 na 100 pacjentolat** |
| Dane z badania VOYAGER PAD | 8,38 na 100 pacjentolat | 0,74 na 100 pacjentolat*** |
* W ramach wszystkich badań rywaroksabanu gromadzono, zgłaszano i oceniano wszystkie krwawienia.
** W badaniu COMPASS odnotowano niewielką częstość występowania anemii, ponieważ zastosowano selektywne podejście do zbierania zdarzeń niepożądanych.
*** Zastosowano selektywne podejście do zbierania zdarzeń niepożądanych.
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono pełne zestawienie działań niepożądanych rywaroksabanu występujących u pacjentów dorosłych oraz u dzieci i młodzieży, sklasyfikowanych według układów i narządów oraz częstości występowania.4
| Układ/narząd | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Bardzo rzadko/Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość (w tym wynik odpowiedniego parametru laboratoryjnego) | Nadpłytkowość (w tym zwiększenie liczby płytek krwi), trombocytopenia | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja alergiczna, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy i obrzęk alergiczny | Reakcja anafilaktyczna w tym wstrząs anafilaktyczny | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Krwotok mózgowy i śródczaszkowy, omdlenie | ||
| Zaburzenia oka | Krwotok oczny (w tym krwotok podspojówkowy) | |||
| Zaburzenia serca | Tachykardia | |||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, krwiak | |||
| Zaburzenia układu oddechowego | Krwawienie z nosa, krwioplucie | Eozynofilowe zapalenie płuc (bardzo rzadko) | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwawienie z dziąseł, krwotok z przewodu pokarmowego (w tym krwotok z odbytnicy), bóle brzucha oraz żołądka i jelit, niestrawność, nudności, zaparcie, biegunka, wymioty | Suchość błony śluzowej jamy ustnej | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności aminotransferaz | Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, zwiększenie aktywności GGT | Żółtaczka, zwiększenie stężenia sprzężonej bilirubiny (z lub bez towarzyszącego zwiększenia aktywności fosfatazy alkalicznej) | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd (w tym przypadki świądu uogólnionego), wysypka, siniaczenie, krwotok skórny i podskórny | Pokrzywka | Zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół DRESS (częstość nieznana) | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Ból kończyny | Wylew krwi do stawu | Krwawienie domięśniowe | Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, wtórny do krwawienia (częstość nieznana) |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Krwotok z układu moczowo-płciowego (w tym krwiomocz i nadmierne krwawienie miesiączkowe), zaburzenie czynności nerek (w tym zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi) | Niewydolność nerek/ostra niewydolność nerek, wtórna do krwawienia wystarczającego do spowodowania hipoperfuzji, nefropatia związana z antykoagulantami (częstość nieznana) | ||
| Zaburzenia ogólne | Gorączka, obrzęk obwodowy, ogólne obniżenie siły i energii (w tym zmęczenie i astenia) | Złe samopoczucie (w tym niemoc) | Obrzęk miejscowy (częstość nieznana) | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie LDH, zwiększenie aktywności lipazy, zwiększenie aktywności amylazy | |||
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwotok po zabiegu medycznym (w tym niedokrwistość pooperacyjna i krwotok z rany), stłuczenie, wydzielina z rany |
Niebezpieczeństwa związane z powikłaniami krwotocznymi
Ze względu na mechanizm działania rywaroksabanu, który polega na hamowaniu kaskady krzepnięcia, główne ryzyko związane z jego stosowaniem dotyczy krwawień. Mogą one wystąpić z dowolnej tkanki lub narządu i prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej o różnym nasileniu, łącznie z przypadkami zagrażającymi życiu.5
Grupy szczególnego ryzyka krwawień
Istnieją populacje pacjentów, u których ryzyko krwawienia jest szczególnie podwyższone:6
- Pacjenci z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym – mogą doświadczać zwiększonego ryzyka powikłań krwotocznych z uwagi na podwyższone ciśnienie w naczyniach krwionośnych
- Pacjenci stosujący jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę – np. leki przeciwpłytkowe, niesteroidowe leki przeciwzapalne, inne antykoagulanty
- Kobiety w wieku rozrodczym – krwawienia menstruacyjne mogą mieć większe nasilenie i/lub trwać dłużej podczas terapii rywaroksabanem
Objawy powikłań krwotocznych
Należy zwrócić szczególną uwagę na następujące objawy kliniczne, które mogą wskazywać na krwawienie:7
- Osłabienie i bladość – mogą wskazywać na utratę krwi i niedokrwistość
- Zawroty głowy i ból głowy – mogą być konsekwencją spadku ciśnienia krwi na skutek krwawienia
- Obrzęk niewiadomego pochodzenia – może wskazywać na krwawienie do tkanek
- Duszność – może występować przy znacznej niedokrwistości lub być objawem krwawienia do układu oddechowego
- Wstrząs niewiadomego pochodzenia – może być objawem masywnego krwawienia
- Ból w klatce piersiowej lub objawy dławicy piersiowej – mogą wystąpić jako następstwo niedokrwistości i zmniejszonego zaopatrzenia mięśnia sercowego w tlen
Powikłania wtórne ciężkich krwawień
U pacjentów leczonych rywaroksabanem zgłaszano również poważne wtórne powikłania związane z ciężkimi krwawieniami:8
- Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – powstaje wskutek krwawienia do zamkniętej przestrzeni międzypowięziowej, co prowadzi do wzrostu ciśnienia i uszkodzenia tkanek
- Niewydolność nerek z powodu obniżonej perfuzji – masywna utrata krwi może prowadzić do niedokrwienia nerek i w konsekwencji do ich niewydolności
- Nefropatia związana z antykoagulantami – rzadkie powikłanie terapii przeciwkrzepliwej, charakteryzujące się uszkodzeniem nerek w przebiegu mikrokrwawień do miąższu nerki
Monitorowanie pacjenta podczas leczenia
W związku z ryzykiem krwawień podczas terapii rywaroksabanem zaleca się odpowiedni nadzór kliniczny oraz badania laboratoryjne.9
Kontrola parametrów laboratoryjnych, takich jak hemoglobina i hematokryt, może być pomocna w wykrywaniu ukrytych krwawień oraz w ocenie klinicznego znaczenia już zidentyfikowanych krwawień. W badaniach klinicznych podczas długotrwałego leczenia rywaroksabanem w porównaniu z antagonistami witaminy K (VKA) częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych, takie jak krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego czy układu moczowo-płciowego.10
Zgłaszanie działań niepożądanych
Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Rivertaxo jest procesem ciągłym. Po dopuszczeniu leku do obrotu istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to stałą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego.11
Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania