Właściwości farmakodynamiczne leku Oxybutynin Medice

Oxybutynin Medice należy do grupy farmakoterapeutycznej: Leki urologiczne – leki stosowane w kontrolowaniu częstości mikcji i nietrzymaniu moczu, kod ATC: G04BD04. Produkt leczniczy zawiera chlorowodorek oksybutyniny w stężeniu 1 mg/ml roztworu do pęcherza moczowego, przy czym jedna gotowa do użycia ampułkostrzykawka zawiera 10 mg substancji czynnej w 10 ml jałowego roztworu.¹

Mechanizm działania

Chlorowodorek oksybutyniny działa jako kompetycyjny antagonista acetylocholiny, który blokuje zazwojowe receptory muskarynowe. Dzięki temu mechanizmowi wywołuje zmniejszenie napięcia mięśni gładkich pęcherza moczowego. Poza działaniem przeciwcholinergicznym, oksybutynina wykazuje bezpośrednie działanie przeciwskurczowe na mięśnie gładkie.²

Lek hamuje skurcze pęcherza i łagodzi skurcz wywołany różnymi bodźcami, przyczyniając się do trzech głównych efektów terapeutycznych:

• Zwiększenia objętości pęcherza moczowego
• Zmniejszenia częstotliwości skurczów
• Opóźnienia uczucia chęci opróżnienia pęcherza w zaburzeniu neurogennym pęcherza

³

Warto podkreślić, że rozluźnienie mięśni gładkich pod wpływem oksybutyniny wynika nie tylko z blokowania receptorów muskarynowych, ale również z antagonistycznego działania na procesy odległe od połączeń nerwowo-mięśniowych, podobnego do działania papaweryny. Dodatkową właściwością chlorowodorku oksybutyniny jest miejscowe działanie znieczulające.⁴

Działanie farmakodynamiczne

Badania właściwości farmakodynamicznych oksybutyniny po podaniu dopęcherzowym u dzieci z neurogenną nadreaktywnością wypieracza wykazały wyraźny wpływ na zmienne urodynamiczne i nietrzymanie moczu. W większości przypadków uzyskano znaczącą poprawę kliniczną. Zaobserwowano istotne zmniejszenie liczby nadreaktywnych skurczów pęcherza oraz wzrost średniej pojemności cystometrycznej pęcherza i średniej pojemności pęcherza w stosunku do oczekiwanej objętości pęcherza. Równocześnie odnotowano zmniejszenie końcowego ciśnienia napełniania pęcherza.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność dopęcherzowego stosowania oksybutyniny w terapii neurogennej dysfunkcji pęcherza moczowego została potwierdzona zarówno w krótkoterminowych, jak i długoterminowych badaniach klinicznych. W niemal wszystkich badaniach leczenie chlorowodorkiem oksybutyniny podawanym do pęcherza moczowego wykazywało skuteczność u pacjentów z neurogenną nadreaktywnością wypieracza, przy zachowaniu dobrej tolerancji leku.⁶

Randomizowane kontrolowane badanie porównujące skuteczność i bezpieczeństwo stosowania oksybutyniny podawanej dopęcherzowo (3 × 10 mg na dobę) z podawaniem doustnym (3 × 5 mg na dobę) przeprowadzono u 35 dorosłych pacjentów z neurogenną nadreaktywnością wypieracza. Po 4 tygodniach leczenia zaobserwowano następujące wyniki:⁷

Dla obu dróg podania zaobserwowano statystycznie istotne różnice w porównaniu do wartości początkowych w zakresie parametrów takich jak maksymalne napięcie wypieracza i podatność wypieracza. Co istotne, podczas długotrwałego stosowania oksybutyniny dopęcherzowo (średni czas leczenia 338 dni, n=15), maksymalna pojemność pęcherza moczowego utrzymywała się na poziomie obserwowanym w początkowym kontrolowanym okresie leczenia.⁸

Badania skuteczności u dzieci

W prospektywnym badaniu klinicznym z udziałem 15 dzieci wykazano, że średnia pojemność pęcherza moczowego zwiększyła się z początkowej wartości 114,2 ml do:

• 127,4 ml po 1,5 godziny leczenia (p>0,05, wynik nieistotny statystycznie)
• 161,1 ml po 4 miesiącach leczenia dopęcherzowego (p=0,0091, wynik istotny statystycznie)

^{0,05) po 1,5 godziny i 161,1 ml (p = 0,0091) po 4 miesiącach leczenia dopęcherzowego (Buyse i in. 1995).”>9}

Zaobserwowano również znaczący wzrost średniej podatności pęcherza, który zwiększył się z 2,5 ml/cm H₂O na początku badania do 11,495 ml/cm H₂O (p=0,0114) po 4 miesiącach terapii.¹⁰

W innym prospektywnym badaniu z udziałem 13 dzieci u 12 pacjentów stwierdzono wyraźną poprawę w zakresie objawów nietrzymania moczu po leczeniu dopęcherzowym. Natomiast w retrospektywnej ocenie długoterminowego badania przeprowadzonego u 13 dzieci wykazano, że średnie ciśnienie napełniania pęcherza zmniejszyło się z 52,5 ± 24 cm H₂O do 24,5 ± 14,4 cm H₂O, co świadczy o znaczącym efekcie terapeutycznym.¹¹