Leki w grupie
„leki antycholinergiczne”
Leki antycholinergiczne (cholinolityczne) to grupa substancji blokujących receptory muskarynowe dla acetylocholiny, przez co hamują przekaźnictwo cholinergiczne w układzie parasympatycznym. Działanie tych leków polega na zmniejszeniu napięcia mięśni gładkich narządów wewnętrznych, redukcji wydzielania gruczołów egzokrynnych oraz wpływie na ośrodkowy układ nerwowy.
Grupa leków antycholinergicznych obejmuje substancje czynne takie jak: atropina, hioscyna (skopolamina), glikopironium, ipratropium, tiotropium, umeklidynium, aklidynium, tryksylofenidyl, benzatropina, biperyden, oksybutynina, solifenacyna, tolterodyna, darifenacyna, fezoterodyna. W Polsce dostępne są preparaty handlowe zawierające te substancje, np.: Atropinum Sulfuricum (atropina), Scopolan (hioscyna), Seebri Breezhaler (glikopironium), Atrovent (ipratropium), Spiriva (tiotropium), Incruse (umeklidynium), Bretaris Genuair (aklidynium), Akineton (biperyden), Ditropan, Driptane (oksybutynina), Vesicare (solifenacyna), Detrusitol (tolterodyna), Emselex (darifenacyna), Toviaz (fezoterodyna).
Wśród najważniejszych leków antycholinergicznych wymienić należy ipratropium i tiotropium stosowane w chorobach obturacyjnych płuc, solifenacynę i tolterodynę wykorzystywane w leczeniu pęcherza nadreaktywnego, atropinę znajdującą zastosowanie w anestezjologii i okulistyce oraz biperydenu używanego w chorobie Parkinsona.
Główną zaletą stosowania leków antycholinergicznych jest ich skuteczność w terapii wielu schorzeń, w tym: astmy oskrzelowej, POChP (poprzez rozszerzenie oskrzeli), zespołu pęcherza nadreaktywnego (przez zmniejszenie skurczów wypieracza), choroby Parkinsona (poprzez przywrócenie równowagi między układami cholinergicznym i dopaminergicznym), a także jako środki rozkurczowe w stanach spastycznych przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i moczowych. Stanowią również istotny element premedykacji przed zabiegami operacyjnymi.
Leki antycholinergiczne wiążą się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, co stanowi największe niebezpieczeństwo ich stosowania. Obejmują one: suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, tachykardię, zaparcia, podwyższenie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zaburzenia termoregulacji, a przy większych dawkach – pobudzenie psychoruchowe, dezorientację, halucynacje, a nawet majaczenie antycholinergiczne. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych, pacjentów z jaskrą, przerostem prostaty i chorobami układu sercowo-naczyniowego.
Leki antycholinergiczne można podzielić na kilka podgrup uwzględniając ich selektywność wobec receptorów muskarynowych, pochodzenie czy zastosowanie kliniczne. Najważniejsze podgrupy to: naturalne alkaloidy tropanowe (atropina, skopolamina), syntetyczne leki antycholinergiczne, leki selektywne wobec określonych podtypów receptorów muskarynowych (np. M3-selektywne stosowane w leczeniu OAB), leki działające obwodowo (np. ipratropium, glikopironium nieprzechodzące przez barierę krew-mózg) oraz leki o działaniu ośrodkowym (np. triheksyfenidyl, biperyden stosowane w chorobie Parkinsona).
Lista leków w tej grupie
-
Oxybutynin Medice – Roztwór do pęcherza moczowego – 1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera chlorowodorek oksybutyniny w stężeniu 1 mg/ml oraz sód jako substancję pomocniczą. Jest to klarowny, bezbarwny roztwór przeznaczony do stosowania w pęcherzu moczowym. Preparat jest stosowany w celu hamowania nadreaktywności wypieracza u pacjentów z uszkodzeniem lub rozszczepieniem kręgosłupa, którzy kontrolują opróżnianie pęcherza przez okresowe cewnikowanie. Zwykle jest przeznaczony dla dzieci od 6 lat oraz dorosłych, gdy inne leki doustne nie przynoszą odpowiedniego efektu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Asolfena – Tabletki powlekane – 5 mg
Preparat zawiera solifenacynę bursztynian, która jest składnikiem aktywnym w dawkach 5 mg oraz 10 mg. Tabletki powlekane stosuje się w leczeniu objawowym nietrzymania moczu, zwiększonej częstotliwości oddawania moczu oraz parć naglących. Lek jest szczególnie użyteczny u pacjentów z zespołem pęcherza nadreaktywnego. Ponadto tabletki zawierają laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Solifenacin Stada – Tabletki powlekane – 5 mg
Produkt zawiera solifenacynę bursztynian, substancję czynną w dawkach 5 mg lub 10 mg oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Tabletki powlekane dostępne są w formie okrągłych, dwuwypukłych tabletek w kolorze jasnożółtym lub jasnoróżowym. Lek stosuje się u dorosłych w leczeniu objawów nietrzymania moczu związanych z naglącym parciem, częstym oddawaniem moczu oraz zespołem pęcherza nadreaktywnego. Dzięki zawartości solifenacyny pomaga łagodzić te dolegliwości.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Belaristo – Tabletki powlekane – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera solifenacynę bursztynian, substancję czynną stosowaną w dawkach 5 mg lub 10 mg. Tabletkę powleka się, a jej postać jest dostosowana do łatwego podziału dawki. Lek jest stosowany w leczeniu objawowym naglącego nietrzymania moczu, częstomoczu oraz parcia naglącego. Przeznaczony jest dla pacjentów z zespołem pęcherza nadreaktywnego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Belaristo – Tabletki powlekane – 10 mg
Produkt zawiera solifenacynę bursztynian, odpowiednio w dawkach 5 mg lub 10 mg, oraz laktozę bezwodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu objawowym naglącego nietrzymania moczu, częstomoczu oraz parcia naglącego. Lek jest dostępny w postaci tabletek powlekanych, które można dawkować w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta. Preparat jest przeznaczony dla osób borykających się z zespołem pęcherza nadreaktywnego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Asolfena – Tabletki powlekane – 10 mg
Produkt leczniczy zawiera solifenacynę bursztynian, substancję czynną stosowaną w dawkach 5 mg lub 10 mg. Tabletki powlekane zawierają również laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Lek wskazany jest do objawowego leczenia nietrzymania moczu, zwiększonej częstotliwości oddawania moczu oraz parcia naglącego. Stosuje się go u pacjentów z zespołem pęcherza nadreaktywnego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna