Właściwości farmakokinetyczne leku Netenax

Netenax, zawierający jako substancję czynną netylmycynę w postaci siarczanu, w stężeniu 3 mg/ml, jest stosowany w postaci kropli do oczu w pojemniku jednodawkowym. Lek ten charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie w organizmie pacjenta po podaniu miejscowym do oka¹.

Wchłanianie

Po podaniu produktu leczniczego Netenax do worka spojówkowego obserwuje się niskie wchłanianie miejscowe i ogólnoustrojowe. Jest to korzystna cecha, ponieważ minimalizuje ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych przy zachowaniu skuteczności miejscowej².

Stężenie w osoczu

Po podaniu ogólnoustrojowym netylmycyny (w przypadkach innych niż okulistyczne), maksymalne stężenie leku w osoczu osiąga różne wartości w zależności od drogi podania:

• Po wstrzyknięciu domięśniowym w dawce 2 mg/ml, największe stężenie netylmycyny w osoczu wynosi około 5 µg/ml i jest osiągane w ciągu 30-60 minut³
• Po infuzji dożylnej trwającej 60 minut, stężenie w osoczu osiąga około 11 µg/ml⁴

Okres półtrwania

Okres półtrwania netylmycyny u osób dorosłych wynosi zwykle od 2 do 2,5 godziny. Należy jednak zwrócić uwagę, że czas ten może ulec wydłużeniu u pacjentów z niewydolnością nerek, co może mieć wpływ na dawkowanie i częstotliwość podawania leku w tej grupie chorych⁵.

Właściwości farmakodynamiczne

Netenax jest lekiem przeciwzakaźnym z grupy antybiotyków aminoglikozydowych (kod ATC: S01AA23). Netylmycyna, będąca substancją czynną leku, to półsyntetyczny antybiotyk aminoglikozydowy o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego⁶.

Mechanizm działania

Netylmycyna wykazuje działanie bakteriobójcze poprzez specyficzny mechanizm molekularny. Polega on na indukowaniu mistranslacji w kodzie genetycznym mRNA bakterii, co prowadzi do wprowadzania nieprawidłowych aminokwasów do wydłużającego się łańcucha polipeptydowego. W rezultacie powstają wadliwe białka bakteryjne, które zaburzają procesy życiowe komórki bakteryjnej, prowadząc do jej śmierci⁷.

Spektrum działania

Badania wykazały, że netylmycyna jest skuteczna w niskim stężeniu przeciwko różnym bakteriom chorobotwórczym, zarówno Gram-dodatnim jak i Gram-ujemnym, w tym przeciwko szczepom wykazującym oporność na gentamycynę. Istotną przewagą netylmycyny nad gentamycyną jest jej mniejsza podatność na działanie inaktywujące enzymów bakteryjnych odpowiedzialnych za fosforylację i adenylację⁸.

Oporność na lek

Oporność na antybiotyki aminoglikozydowe, w tym netylmycynę, może się różnić w zależności od regionu geograficznego oraz czasu. W niektórych krajach europejskich oporność na antybiotyki aminoglikozydowe może dotyczyć nawet do 50% bakterii z rodzaju Staphylococcus⁹.

Oporność krzyżowa pomiędzy antybiotykami aminoglikozydowymi (takimi jak gentamycyna, tobramycyna i netylmycyna) wynika z obecności specyficznych enzymów modyfikujących, szczególnie adenylotransferazy (ANT) oraz acetylotransferazy (ACC). Warto jednak zaznaczyć, że oporność krzyżowa różni się między poszczególnymi antybiotykami aminoglikozydowymi w zależności od swoistości danych enzymów modyfikujących. Najczęstszym mechanizmem nabytej oporności na aminoglikozydy jest inaktywacja antybiotyku przez plazmidy i enzymy modyfikujące kodowane przez transpozony¹⁰.

Wartości graniczne wrażliwości drobnoustrojów

Kliniczne wartości graniczne MIC (minimalne stężenie hamujące) dla netylmycyny pozwalają określić, czy dany szczep bakteryjny jest wrażliwy, średniowrażliwy czy oporny na działanie leku. Poniższa tabela przedstawia kliniczne wartości graniczne dla różnych patogenów¹¹:

Uwaga: S = wrażliwy, R = oporny, ECOFF = epidemiologiczna wartość graniczna do oceny oporności, IE = istnieje zbyt mało dowodów potwierdzających, że lek wykazuje aktywność wobec tej grupy drobnoustrojów, NR = niezgłaszane.¹²

Badania wrażliwości drobnoustrojów in vitro

Badania in vitro bakterii izolowanych w Unii Europejskiej wykazały zróżnicowaną wrażliwość różnych gatunków drobnoustrojów na netylmycynę. Poniżej przedstawiono dane dotyczące oporności na netylmycynę oraz wartości MIC50 i MIC90 dla wybranych patogenów¹³:

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Badania niekliniczne przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (szczury, psy, świnki morskie, świnie, koty, króliki i małpy) nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu netylmycyny¹⁴.

Toksyczność ostra

Określono dawki śmiertelne LD50 dla netylmycyny dla różnych gatunków zwierząt i różnych dróg podania:

• U myszy: LD50 wynosi 142 mg/kg przy podaniu domięśniowym i 186 mg/kg przy podaniu dootrzewnowym¹⁵
• U szczurów: LD50 wynosi 166 mg/kg przy podaniu domięśniowym i 266 mg/kg przy podaniu dootrzewnowym¹⁶
• U psów: LD50 zawiera się w przedziale 160-200 mg/kg przy podaniu domięśniowym i 40-72 mg/kg przy podaniu dożylnym<sup data-drug="Netenax" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="oraz 160 < LD50 < 200 domięśniowo i 40 < LD50 17