Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa stosowania chlorowodorku oksymetazoliny dostarczają istotnych danych na temat profilu toksykologicznego substancji czynnej leku Nasivin Classic. Poniżej przedstawiono szczegółowe wyniki badań toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej, reprodukcyjnej oraz potencjalnego działania mutagennego i rakotwórczego.¹

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej przeprowadzone na gryzoniach wykazały, że medialna dawka śmiertelna (LD50) dla chlorowodorku oksymetazoliny u szczurów wynosi 0,9 mg/kg po podaniu dożylnym (i.v.) oraz 1,3 mg/kg po podaniu doustnym (p.o.). W przypadku myszy wartości LD50 były znacząco wyższe i wynosiły odpowiednio 9,2 mg/kg przy podaniu dożylnym oraz 26 mg/kg przy podaniu doustnym.²

Charakterystyczne objawy zatrucia ostrego obejmowały:³

• Stroszenie sierści – jeden z pierwszych objawów reakcji organizmu na toksynę
• Wytrzeszcz oczu – prawdopodobnie związany z oddziaływaniem na receptory adrenergiczne
• Rozszerzenie źrenic (midriaza) – wynik pobudzenia układu współczulnego
• Krwawienia z nozdrzy – mogące świadczyć o uszkodzeniu naczyń krwionośnych

Po zastosowaniu większych dawek obserwowano dodatkowo bardziej zaawansowane objawy toksyczności:⁴

• Bladość – wynikająca z nasilonego skurczu naczyń obwodowych
• Łagodne sinienie (cyjanoza) – wskazujące na zaburzenia utlenowania krwi
• Zmniejszenie ruchliwości – świadczące o ogólnym pogorszeniu stanu zwierzęcia

W stadium terminalnym zatrucia dochodziło do drgawek spowodowanych niedotlenieniem, co wskazuje na poważne zaburzenia układu oddechowego i/lub krążenia jako przyczynę śmierci w przebiegu ostrego zatrucia.⁵

Toksyczność podostra

Badania toksyczności podostrej przeprowadzono na psach, którym podawano 0,6 ml 0,05% roztworu (co odpowiadało 0,3 mg chlorowodorku oksymetazoliny) do każdego nozdrza, trzy razy na dobę przez okres 13 tygodni. Istotne jest, że zastosowane dawki były około 60-krotnie wyższe niż dawki zalecane u ludzi.⁶

Wyniki badań wykazały bardzo dobrą tolerancję leku, bez oznak:⁷

• Toksyczności ogólnoustrojowej – brak objawów zatrucia w organizmie
• Toksyczności miejscowej – brak zmian patologicznych w błonie śluzowej nosa
• Zmian w zapisie EKG – brak wpływu na układ sercowo-naczyniowy
• Zmian w obrębie oka – brak toksyczności w stosunku do narządu wzroku

Toksyczność przewlekła

Badania toksyczności przewlekłej przeprowadzono również na psach, którym podawano donosowo 0,06 ml i 0,24 ml 0,05% roztworu chlorowodorku oksymetazoliny dwa razy na dobę przez okres jednego roku. Stosowane dawki były trzykrotnie wyższe niż dawki zalecane do stosowania u ludzi.⁸

Długotrwałe podawanie leku nie skutkowało wystąpieniem żadnych działań toksycznych, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania substancji przy zachowaniu zalecanych dawek terapeutycznych.⁹

Toksyczność reprodukcyjna

Badania toksycznego wpływu na reprodukcję przeprowadzono na modelu szczurzym. Oksymetazolina była podawana podskórnie w dawkach 0,08 mg/kg i 0,24 mg/kg w 6. i 15. dniu po kopulacji, co odpowiadało kluczowym okresom rozwoju zarodka i płodu. Zastosowane dawki były odpowiednio 25 i 75 razy wyższe niż dawki zalecane u ludzi.¹⁰

Wyniki badań wykazały:¹¹

• Brak nieprawidłowości somatycznych u potomstwa – nie stwierdzono wad rozwojowych ani zaburzeń morfologicznych
• Nieznaczne różnice w liczbie resorbowanych płodów – obserwowane różnice nie były istotne statystycznie, co sugeruje brak istotnego wpływu na implantację i wczesny rozwój zarodka

Potencjał mutagenny i rakotwórczy

Potencjał mutagenny chlorowodorku oksymetazoliny oceniono przy wykorzystaniu testu Amesa, który jest standardową metodą przesiewową służącą do wykrywania potencjalnych mutagenów. Test ten opiera się na badaniu zdolności substancji do wywoływania mutacji powrotnych u specjalnie wyselekcjonowanych szczepów bakterii Salmonella typhimurium.¹²

Wyniki testu Amesa nie wykazały żadnego potencjału mutagennego, co sugeruje, że oksymetazolina nie powoduje mutacji genowych. Należy jednak zauważyć, że nie przeprowadzono długoterminowych badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego substancji.¹³

Zestawienie danych przedklinicznych