Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Metafen Ibuprofen 200 mg

Wpływ leku Metafen Ibuprofen na płodność, ciążę i laktację

Metafen Ibuprofen, zawierający 200 mg ibuprofenu w postaci tabletek powlekanych, wymaga szczególnej uwagi w kontekście jego stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz w przypadku planowania ciąży. Właściwe poradnictwo medyczne w tym zakresie jest kluczowym elementem opieki lekarskiej nad pacjentkami w wieku rozrodczym.¹

Wpływ na ciążę

Mechanizm działania ibuprofenu polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn może istotnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój płodu. Jest to szczególnie ważne w kontekście poradnictwa medycznego dla kobiet ciężarnych lub planujących ciążę.²

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia następujących powikłań przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży:

• Zwiększone ryzyko poronienia
• Podwyższone ryzyko wad rozwojowych serca – bezwzględne ryzyko wzrasta z <1% do około 1,5%
• Wyższe prawdopodobieństwo wad przewodu pokarmowego płodu

³

Istotne jest, że ryzyko to wykazuje zależność od dawki i czasu trwania leczenia. Badania na zwierzętach potwierdziły, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn zwiększa częstość występowania strat przed- i poimplantacyjnych oraz przypadków obumarcia zarodka i płodu. Przyjmowanie tych leków w okresie organogenezy płodu wiąże się z wyższą częstością różnych wad rozwojowych, w tym wad układu krążenia.⁴

Stosowanie od 20. tygodnia ciąży

Od 20. tygodnia ciąży ibuprofen może powodować:

• Małowodzie – wynikające z zaburzeń czynności nerek płodu; zwykle stan ten jest odwracalny po przerwaniu leczenia
• Zwężenie przewodu tętniczego – zgłaszane przypadki po leczeniu w drugim trymestrze ciąży w większości ustępowały po zaprzestaniu terapii

⁵

W związku z powyższymi ryzykami, nie należy podawać ibuprofenu w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z medycznego punktu widzenia. Jeżeli istnieje konieczność zastosowania leku u kobiet planujących ciążę lub będących w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy:

• Stosować możliwie najmniejszą skuteczną dawkę
• Ograniczyć czas trwania leczenia do niezbędnego minimum
• Rozważyć przedporodowe monitorowanie w kierunku małowodzia oraz zwężenia przewodu tętniczego, jeśli pacjentka była narażona na działanie ibuprofenu przez kilka dni od 20. tygodnia ciąży

⁶

W przypadku stwierdzenia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego należy bezwzględnie zaprzestać stosowania ibuprofenu.⁷

Trzeci trymestr ciąży

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym ibuprofen, mogą powodować u płodu:⁸

• Toksyczne działanie na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy – manifestujące się jako przedwczesne zwężenie lub zamknięcie przewodu tętniczego oraz nadciśnienie płucne⁹
• Zaburzenia czynności nerek – mogące prowadzić do znaczącego zmniejszenia objętości płynu owodniowego¹⁰

Pod koniec ciąży ibuprofen może powodować u matki i noworodka:¹¹

• Wydłużenie czasu krwawienia – efekt przeciwpłytkowy może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek¹²
• Zahamowanie skurczów macicy – skutkujące opóźnieniem lub przedłużeniem porodu¹³

Ze względu na powyższe działania niepożądane, stosowanie ibuprofenu jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży.¹⁴

Karmienie piersią

Dotychczasowe dane nie wskazują na szkodliwy wpływ ibuprofenu na niemowlęta karmione piersią przez matki przyjmujące ten lek. Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego w bardzo małych ilościach, stanowiących zaledwie 0,0008% przyjętej przez matkę dawki.¹⁵

W związku z powyższym, podczas krótkotrwałej terapii ibuprofenem w zalecanych dawkach, stosowanej w leczeniu:

• Bólów o nasileniu słabym do umiarkowanego
• Gorączki

zaprzestanie karmienia piersią nie jest konieczne.¹⁶

Wpływ na płodność

Informacje dotyczące wpływu ibuprofenu na płodność znajdują się w punkcie 4.4 charakterystyki produktu leczniczego.¹⁷

Zalecenia dla lekarzy dotyczące poradnictwa dla pacjentek

Lekarz prowadzący powinien przekazać pacjentce pełne i wyczerpujące informacje dotyczące stosowania ibuprofenu w kontekście płodności, ciąży i karmienia piersią:

1. W przypadku pacjentek planujących ciążę należy omówić potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem ibuprofenu i rozważyć alternatywne metody leczenia
2. Pacjentki w pierwszym i drugim trymestrze ciąży powinny być poinformowane o konieczności unikania stosowania ibuprofenu, chyba że jest to bezwzględnie konieczne
3. Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety w ciąży od 20. tygodnia, informując je o ryzyku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego
4. Pacjentki w trzecim trymestrze ciąży muszą być wyraźnie poinformowane o bezwzględnym przeciwwskazaniu do stosowania ibuprofenu
5. Kobiety karmiące piersią można uspokoić, że krótkotrwałe stosowanie ibuprofenu w zalecanych dawkach nie wymaga przerwania karmienia piersią