Właściwości farmakodynamiczne
MENSIL MAX 50 mg
Syldenafil jest selektywnym inhibitorem fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), stosowanym doustnie w leczeniu zaburzeń erekcji. Mechanizm działania polega na hamowaniu degradacji cGMP w ciałach jamistych prącia, co wzmacnia efekt rozkurczu mięśni gładkich indukowany przez tlenek azotu i umożliwia prawidłową erekcję w odpowiedzi na pobudzenie seksualne. Syldenafil wykazuje wysoką selektywność wobec PDE5, przewyższającą 10-krotnie wobec PDE6 i ponad 4000-krotnie wobec PDE3, co minimalizuje działania niepożądane związane z innymi izoenzymami. W badaniach klinicznych mediana czasu do osiągnięcia erekcji o sztywności 60% wynosiła 25 minut (zakres 12-37 minut), a efekt utrzymywał się do 4-5 godzin po podaniu dawki do 100 mg. Lek powoduje niewielkie, przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego (średnio o 8,4 mmHg skurczowego i 5,5 mmHg rozkurczowego), bez istotnych zmian w zapisie EKG u zdrowych osób.
Mechanizm działania syldenafilu
Syldenafil jest substancją przeznaczoną do doustnego leczenia zaburzeń erekcji, należącą do grupy farmakoterapeutycznej leków urologicznych stosowanych w terapii zaburzeń erekcji (kod ATC: G04BE03). Jego głównym zadaniem jest przywracanie prawidłowego mechanizmu erekcji poprzez zwiększenie dopływu krwi do prącia w odpowiedzi na pobudzenie seksualne.1
Fizjologiczny proces erekcji
Naturalny mechanizm erekcji polega na uwalnianiu tlenku azotu (NO) w ciałach jamistych prącia podczas pobudzenia seksualnego. Tlenek azotu aktywuje enzym cyklazę guanylową, co prowadzi do zwiększenia stężenia cyklicznego guanozynomonofosforanu (cGMP). Podwyższony poziom cGMP powoduje rozkurcz mięśni gładkich w ciałach jamistych, umożliwiając napływ krwi i wywołując erekcję.2
Syldenafil działa jako silny i selektywny inhibitor fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), enzymu odpowiedzialnego za degradację cGMP w ciałach jamistych. Poprzez zablokowanie aktywności PDE5, syldenafil powoduje wzrost stężenia cGMP, co nasila rozkurczający wpływ tlenku azotu na mięśnie gładkie ciał jamistych. Istotne jest to, że syldenafil nie wywołuje bezpośredniego efektu zwiotczającego na izolowane ciała jamiste, lecz wzmacnia naturalny mechanizm erekcji. Dlatego też pobudzenie seksualne jest niezbędne do wywołania zamierzonego działania farmakologicznego syldenafilu.3
Selektywność syldenafilu wobec fosfodiesteraz
Badania in vitro wykazały wysoką selektywność syldenafilu wobec izoenzymu PDE5 w porównaniu z innymi fosfodiesterazami. Syldenafil charakteryzuje się następującą selektywnością działania:4
- 10-krotnie wyższa selektywność wobec PDE5 niż wobec PDE6 (izoenzym odpowiedzialny za przekazywanie bodźców świetlnych przez siatkówkę)5
- 80-krotnie wyższa selektywność wobec PDE5 niż wobec PDE1 przy stosowaniu maksymalnych zalecanych dawek6
- Ponad 700-krotnie wyższa selektywność wobec PDE5 niż wobec PDE2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 i 117
- Ponad 4000-krotnie wyższa selektywność wobec PDE5 niż wobec PDE3 (izoenzym specyficzny dla cAMP, wpływający na kurczliwość mięśnia sercowego)8
Parametry farmakodynamiczne syldenafilu
Czas działania
W badaniach klinicznych oceniono przedział czasowy, w jakim syldenafil wywołuje erekcję w odpowiedzi na pobudzenie seksualne. Wykorzystując metodę pletyzmografii penisa (RigiScan), uzyskano następujące wyniki:9
- U pacjentów na czczo przyjmujących syldenafil mediana czasu do osiągnięcia erekcji o sztywności 60% (wystarczającej do odbycia stosunku płciowego) wynosiła 25 minut (zakres od 12 do 37 minut)10
- Syldenafil zachowywał zdolność wywoływania erekcji w odpowiedzi na pobudzenie seksualne nawet po 4-5 godzinach od podania11
Wpływ na ciśnienie tętnicze
Syldenafil wywołuje niewielkie i przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego, które w większości przypadków nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Obserwowane zmiany to:12
- Średnie maksymalne obniżenie skurczowego ciśnienia krwi (w pozycji leżącej) po doustnej dawce 100 mg: 8,4 mmHg13
- Odpowiadająca zmiana ciśnienia rozkurczowego (w pozycji leżącej): 5,5 mmHg14
Efekt hipotensyjny syldenafilu jest związany z jego działaniem rozszerzającym naczynia krwionośne, prawdopodobnie wynikającym ze wzrostu stężenia cGMP w mięśniówce naczyń. Warto podkreślić, że jednorazowe, doustne dawki syldenafilu do 100 mg nie powodowały klinicznie istotnych zmian w zapisie EKG u zdrowych ochotników.15
Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
W badaniu hemodynamicznym obejmującym 14 pacjentów z ciężką chorobą niedokrwienną serca (zwężenie >70% co najmniej jednej tętnicy wieńcowej), u których zastosowano pojedynczą doustną dawkę 100 mg syldenafilu, wykazano:17
Przeprowadzono również podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie wysiłkowe u 144 pacjentów z zaburzeniami erekcji i stabilną dławicą piersiową, którzy regularnie przyjmowali leki przeciwdławicowe (z wyłączeniem azotanów). Wyniki nie wykazały istotnych klinicznie różnic w czasie wystąpienia objawów dławicy piersiowej pomiędzy pacjentami przyjmującymi syldenafil i placebo.21
Wpływ na wzrok
W badaniach oceniających wpływ syldenafilu na narząd wzroku zaobserwowano następujące efekty:22
- U niektórych osób, godzinę po zastosowaniu dawki 100 mg syldenafilu, za pomocą testu rozróżniania barw Farnsworth-Munsell’a 100, stwierdzono niewielkie, przejściowe utrudnienie rozróżniania kolorów (niebieskiego/zielonego)23
- Efekt ten nie występował już po upływie 2 godzin od przyjęcia leku24
- Mechanizm odpowiedzialny za zaburzenia rozróżniania kolorów to prawdopodobnie zahamowanie aktywności izoenzymu PDE6, uczestniczącego w kaskadzie przewodzenia bodźca świetlnego w siatkówce25
- Syldenafil nie wpływa na ostrość ani kontrastowość widzenia26
W małym badaniu kontrolowanym placebo (9 pacjentów) z wczesnymi, związanymi z wiekiem zmianami zwyrodnieniowymi plamki, syldenafil w pojedynczej dawce 100 mg nie wpływał istotnie na przeprowadzone testy okulistyczne (obejmujące ostrość widzenia, siatkę Amslera, test rozróżniania kolorów symulujący światła uliczne, perymetr Humphreya oraz wrażliwość na światło).27
Wpływ na plemniki
Po podaniu jednorazowej, doustnej dawki 100 mg syldenafilu, u zdrowych ochotników nie stwierdzono zmian w ruchliwości i morfologii plemników, co sugeruje brak bezpośredniego wpływu substancji na parametry nasienia.28
Skuteczność kliniczna syldenafilu
Populacja badawcza
W badaniach klinicznych syldenafil został zastosowany u ponad 8000 pacjentów w wieku od 19 do 87 lat, reprezentujących różnorodne grupy kliniczne:29
- Pacjenci w podeszłym wieku (19,9%)30
- Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym (30,9%)31
- Pacjenci z cukrzycą (20,3%)32
- Pacjenci z chorobą niedokrwienną serca (5,8%)33
- Pacjenci z hiperlipidemią (19,8%)34
- Pacjenci po urazach rdzenia kręgowego (0,6%)35
- Pacjenci z depresją (5,2%)36
- Pacjenci po przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego (3,7%)37
- Pacjenci po radykalnej prostatektomii (3,3%)38
Z badań klinicznych wykluczono lub były niedostatecznie reprezentowane następujące grupy pacjentów: pacjenci po zabiegach chirurgicznych w obrębie miednicy, po radioterapii, z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby oraz pacjenci z niektórymi chorobami układu sercowo-naczyniowego.39
Wyniki skuteczności
W badaniach z zastosowaniem stałej dawki syldenafilu, poprawę erekcji odnotowano u:40
- 62% pacjentów stosujących dawkę 25 mg41
- 74% pacjentów stosujących dawkę 50 mg42
- 82% pacjentów stosujących dawkę 100 mg43
- 25% pacjentów, u których zastosowano placebo44
Częstość przerwania terapii syldenafilem w kontrolowanych badaniach klinicznych była niska i podobna do obserwowanej w grupie otrzymującej placebo.45
Skuteczność w poszczególnych grupach pacjentów
Odsetek pacjentów zgłaszających poprawę po zastosowaniu syldenafilu w poszczególnych podgrupach klinicznych wynosił:46
| Grupa pacjentów | Odsetek pacjentów zgłaszających poprawę (%) |
|---|---|
| Pacjenci z zaburzeniami erekcji o podłożu psychogennym | 84% |
| Pacjenci z zaburzeniami erekcji o przyczynie mieszanej | 77% |
| Pacjenci z zaburzeniami erekcji o podłożu organicznym | 68% |
| Osoby w wieku podeszłym | 67% |
| Pacjenci z cukrzycą | 59% |
| Pacjenci z chorobą niedokrwienną serca | 69% |
| Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym | 68% |
| Pacjenci po przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego (TURP) | 61% |
| Pacjenci po radykalnej prostatektomii | 43% |
| Pacjenci po urazie rdzenia kręgowego | 83% |
| Pacjenci z depresją | 75% |
W badaniach długookresowych bezpieczeństwo i skuteczność syldenafilu utrzymywały się na niezmienionym poziomie, co potwierdza trwałość efektu terapeutycznego.47
Stosowanie u dzieci i młodzieży
Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań produktu leczniczego zawierającego syldenafil we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży w leczeniu zaburzeń erekcji. Oznacza to, że produkt ten nie jest przeznaczony do stosowania w populacji pediatrycznej.48
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania