Dawkowanie i sposób podawania leku Mannitol 15% Baxter

Mannitol 15% Baxter to roztwór do infuzji zawierający 150 mg mannitolu w 1 ml (150 g/l), o osmolarności około 823 mOsm/l i pH w zakresie 4,5-7,0. Odpowiednie dawkowanie oraz szybkość wlewu tego produktu leczniczego zależą od wielu czynników indywidualnych, w tym wieku, masy ciała i stanu klinicznego pacjenta, a także od jednocześnie stosowanego leczenia.¹

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży

Dawkowanie mannitolu różni się w zależności od wskazania klinicznego:

Ostra niewydolność nerek

U pacjentów dorosłych z ostrą niewydolnością nerek standardowy zakres dawkowania wynosi od 50 do 200 g mannitolu (330 do 1320 ml roztworu) w ciągu 24 godzin. Dawka jednorazowa nie powinna przekraczać 50 g mannitolu (330 ml roztworu). W większości przypadków klinicznych do uzyskania właściwej odpowiedzi terapeutycznej wystarczająca jest dawka 50-100 g mannitolu/dobę (330-660 ml roztworu). Szybkość podawania należy dostosować tak, aby utrzymać przepływ moczu na poziomie co najmniej 30-50 ml na godzinę.²

W sytuacjach zagrożenia życia, maksymalna szybkość wlewu może wynosić 200 mg/kg masy ciała podane w infuzji w ciągu 5 minut. Po upływie 5 minut szybkość wlewu należy zmodyfikować w celu utrzymania diurezy na poziomie przynajmniej 30-50 ml/godzinę, przy czym maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 200 g/24 godz.³

Stosowanie u pacjentów z oligurią lub zaburzeniami czynności nerek

W przypadku pacjentów ze znaczną oligurią lub podejrzeniem niewłaściwej czynności nerek, konieczne jest zastosowanie dawki testowej wynoszącej około 200 mg mannitolu/kg masy ciała (1,3 ml/kg) we wlewie trwającym 3-5 minut. Przykładowo, dla pacjenta o masie ciała 70 kg odpowiada to około 100 ml 15% roztworu mannitolu.⁴

Odpowiednią reakcję na dawkę testową można stwierdzić, jeżeli przez 2-3 godziny wydalane jest przynajmniej 30-50 ml moczu na godzinę. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi można podać drugą dawkę testową. Jeśli również druga dawka testowa nie wywołuje odpowiedniej reakcji diuretycznej, należy przerwać podawanie mannitolu i ponownie ocenić stan kliniczny pacjenta, ponieważ może to świadczyć o trwałej niewydolności nerek.⁵

Zmniejszenie ciśnienia śródczaszkowego, objętości mózgowej i ciśnienia śródgałkowego

W przypadku stosowania mannitolu w celu zmniejszenia ciśnienia śródczaszkowego, objętości mózgowej lub ciśnienia śródgałkowego, zalecana dawka wynosi 1,5-2 g/kg masy ciała (10-13 ml/kg) podawana we wlewie trwającym od 30 do 60 minut. Jeżeli lek jest stosowany w okresie przedoperacyjnym, dawkę należy podać 1-1,5 godziny przed zabiegiem chirurgicznym, aby uzyskać maksymalny efekt terapeutyczny.⁶

Pobudzanie eliminacji toksycznych substancji wydalanych przez nerki w przypadku zatrucia

Przy zastosowaniu wymuszonej diurezy w przypadkach zatruć substancjami wydalanymi przez nerki, dawkę mannitolu należy dostosować w celu utrzymania wydalania moczu na poziomie co najmniej 100 ml/godzinę. Należy dążyć do dodatniego bilansu płynów wynoszącego 1-2 litry. Zaleca się podanie wstępnej dawki nasycającej wynoszącej około 25 g mannitolu (165 ml roztworu).⁷

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

U pacjentów pediatrycznych z niewydolnością nerek dawka testowa powinna wynosić 200 mg mannitolu/kg masy ciała (1,3 ml/kg) podawana w ciągu 3-5 minut. Dawka lecznicza wynosi od 0,5 do 1,5 g/kg masy ciała (3-10 ml/kg). W razie konieczności dawkę tę można powtórzyć jeden lub dwa razy, zachowując odstęp 4-8 godzin między kolejnymi podaniami.⁸

W przypadku zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego i śródgałkowego u dzieci, dawkę należy podawać w ciągu 30-60 minut, podobnie jak u pacjentów dorosłych.⁹

Dawkowanie u osób w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku stosuje się takie same zasady dawkowania jak u młodszych dorosłych. Dawkowanie zależy od masy ciała, stanu klinicznego i biologicznego pacjenta oraz od jednocześnie stosowanego leczenia. Zakres zazwyczaj podawanych dawek wynosi 50-200 g mannitolu w ciągu 24 godzin (330-1320 ml roztworu na dobę) z zaleceniem nieprzekraczania dawki jednorazowej 50 g mannitolu (330 ml). Ze względu na możliwość występowania początkowego stadium niewydolności nerek u osób starszych, należy dokładnie ocenić stan pacjenta przed ustaleniem dawki.¹⁰

Tabela dawkowania mannitolu w różnych wskazaniach klinicznych

Sposób podawania leku Mannitol 15% Baxter

Roztwór mannitolu jest przeznaczony wyłącznie do podawania dożylnego przy użyciu jałowego i apirogennego sprzętu. Podczas podawania leku należy pamiętać o następujących kwestiach:¹¹

• Uwzględnienie osmolarności roztworu – hiperosmolarne roztwory mannitolu mogą powodować uszkodzenie żył.¹²
• Wybór odpowiedniego miejsca podania – hipertoniczny roztwór mannitolu należy podawać do dużych żył obwodowych lub, co jest bardziej zalecane, do żyły centralnej. Szybki wlew do małych żył obwodowych może być szkodliwy.¹³
• Stosowanie odpowiedniego sprzętu – należy używać zestawu do podawania z filtrem końcowym na linii ze względu na możliwość wytrącania się kryształów mannitolu. Konieczne jest stosowanie techniki aseptycznej. Sprzęt do infuzji należy wstępnie wypełnić roztworem, aby zapobiec przedostaniu się powietrza do układu.¹⁴

Zalecenia dotyczące przygotowania leku do podania

1. Do momentu użycia nie należy wyjmować worka z zewnętrznego opakowania ochronnego, ponieważ worek wewnętrzny zapewnia jałowość produktu.¹⁵
2. Roztwór należy stosować tylko wtedy, gdy jest przejrzysty, bez widocznych cząstek lub przebarwień oraz gdy zgrzew nie jest uszkodzony. Należy potwierdzić integralność worka i stosować tylko, gdy pojemnik nie jest uszkodzony.¹⁶
3. Podanie roztworu należy rozpocząć natychmiast po podłączeniu zestawu do infuzji.¹⁷

Postępowanie w przypadku krystalizacji roztworu

Roztwory mannitolu mogą tworzyć kryształy w niskich temperaturach, przy czym roztwory o wyższych stężeniach wykazują większą tendencję do krystalizacji. Przed podaniem należy sprawdzić obecność kryształów w roztworze. Jeżeli kryształy są widoczne, należy:¹⁸

1. Rozpuścić kryształy przez ogrzanie roztworu do 37°C, a następnie delikatne wymieszanie.
2. Nie ogrzewać roztworu w wodzie lub kuchence mikrofalowej z uwagi na możliwość zanieczyszczenia produktu lub jego uszkodzenia.
3. Stosować wyłącznie suche źródła ciepła (np. cieplarka).
4. Przed ponowną kontrolą obecności kryształów i użyciem, schłodzić roztwór do temperatury pokojowej lub temperatury ciała.¹⁹