Działania niepożądane leku Losartan Genoptim

Losartan potasowy, główny składnik aktywny leku Losartan Genoptim, został poddany kompleksowej ocenie bezpieczeństwa w szeregu badań klinicznych. Badania te obejmowały zróżnicowane populacje pacjentów: ponad 3000 dorosłych z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym, 177 dzieci i młodzieży (6-16 lat) z nadciśnieniem tętniczym, ponad 9000 pacjentów w wieku 55-80 lat z nadciśnieniem i przerostem lewej komory, ponad 7700 pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca oraz ponad 1500 pacjentów z cukrzycą typu 2 i białkomoczem ^{3000 dorosłych pacjentów w wieku 18 lat i starszych, w badaniu klinicznym z grupą kontrolną z udziałem 177 dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 16 lat z nadciśnieniem tętniczym, w badaniu klinicznym z grupą kontrolną z udziałem > 9000 pacjentów w wieku od 55 do 80 lat z nadciśnieniem tętniczym i przerostem lewej komory serca (patrz badanie LIFE, punkt 5.1), w badaniu klinicznym z grupą kontrolną z udziałem > 7700 pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca (patrz badanie ELITE I, ELITE II oraz badanie HEAAL, punkt 5.1), w badaniu klinicznym z grupą kontrolną z udziałem > 1500 pacjentów w wieku 31 lat i starszych z cukrzycą typu 2 i białkomoczem (patrz badanie RENAAL, punkt 5.1).”>1}.

Najczęstsze działania niepożądane

W przeprowadzonych badaniach klinicznych najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego². Częstość występowania działań niepożądanych jest kategoryzowana zgodnie z przyjętymi normami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) lub częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)<sup data-drug="Losartan Genoptim" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych wymienionych poniżej określono następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (3.

Zróżnicowanie działań niepożądanych w zależności od wskazań

Profile bezpieczeństwa losartanu różnią się w zależności od wskazania do stosowania i populacji pacjentów. Szczególne różnice obserwuje się między pacjentami z samym nadciśnieniem tętniczym, pacjentami z nadciśnieniem i przerostem lewej komory serca, pacjentami z przewlekłą niewydolnością serca oraz pacjentami z nadciśnieniem i cukrzycą typu 2 z chorobą nerek⁴.

Szczególne zaburzenia nerkowe

U pacjentów z grupy ryzyka, w wyniku hamowania aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron, mogą wystąpić zaburzenia czynności nerek, włącznie z niewydolnością nerek. Zazwyczaj te zmiany są odwracalne po przerwaniu leczenia⁵.

Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych obserwowany u dzieci i młodzieży jest podobny do profilu u dorosłych. Należy jednak podkreślić, że dane dotyczące stosowania losartanu w populacji pediatrycznej są ograniczone⁶.

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Wśród działań niepożądanych dotyczących układu sercowo-naczyniowego obserwowano niedociśnienie (w tym niedociśnienie ortostatyczne zależne od dawki), które występowało niezbyt często. Ponadto raportowano kołatanie serca, dławicę piersiową (niezbyt często) oraz omdlenia, migotanie przedsionków i udar naczyniowy mózgu (rzadko)⁷.

Zaburzenia układu nerwowego

W zakresie układu nerwowego zgłaszano oprócz często występujących zawrotów głowy pochodzenia ośrodkowego również: senność, ból głowy, zaburzenia snu (niezbyt często), parestezje (rzadko) oraz migrenę i zaburzenia smaku (częstość nieznana)⁸.

Zaburzenia układu pokarmowego

Do niezbyt często występujących działań niepożądanych w obrębie układu pokarmowego należą: ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności i wymioty. Z częstością nieznaną raportowano zapalenie trzustki⁹.

Zaburzenia wątroby

W kontekście funkcjonowania wątroby obserwowano rzadko zapalenie wątroby, a z częstością nieznaną zaburzenia czynności wątroby¹⁰.

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Występowanie niedokrwistości odnotowano często, a małopłytkowość z częstością nieznaną¹¹.

Reakcje nadwrażliwości i immunologiczne

Rzadko zgłaszano nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk krtani, głośni, twarzy, warg, gardła i/lub języka, powodujący niedrożność dróg oddechowych) oraz zapalenie naczyń krwionośnych, w tym plamicę Schoenleina-Henocha¹².

Zaburzenia metaboliczne

Do istotnych zaburzeń metabolicznych należy hiperkaliemia, która występuje często u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym oraz u pacjentów z nadciśnieniem i cukrzycą typu 2 z chorobą nerek, a niezbyt często u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca. W badaniu klinicznym z udziałem pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią, hiperkaliemię >5,5 mmol/l obserwowano u 9,9% pacjentów otrzymujących losartan i u 3,4% pacjentów z grupy placebo^{5,5 mmol/l obserwowano u 9,9% pacjentów leczonych tabletkami zawierającymi losartan i u 3,4% pacjentów otrzymujących placebo”>13}.

Odnotowano również przypadki hiponatremii (częstość nieznana) oraz hipoglikemii (często)¹⁴.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Niezbyt często występują pokrzywka, świąd i wysypka. Zgłaszano również przypadki nadwrażliwości na światło, jednakże z częstością nieznaną¹⁵.

Inne działania niepożądane

Z częstością nieznaną obserwowano ból mięśni, ból stawów oraz rabdomiolizę¹⁶. Niezbyt często lub często, w zależności od wskazania, zgłaszano osłabienie, zmęczenie oraz obrzęki¹⁷.

Z innych działań niepożądanych występujących znacznie częściej u pacjentów leczonych losartanem niż w grupie placebo, choć z częstością nieznaną, należy wymienić: ból pleców, zakażenia dróg moczowych oraz objawy grypopodobne¹⁸.

Tabela działań niepożądanych

Uwagi do tabeli:
* W tym obrzęk krtani, głośni, twarzy, warg, gardła i/lub języka; u niektórych pacjentów obrzęk naczynioruchowy występował w przeszłości w związku ze stosowaniem innych leków, w tym inhibitorów ACE¹⁹.
** W tym plamica Schoenleina-Henocha²⁰.
║ Zwłaszcza u pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej, np. pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub stosujących duże dawki leków moczopędnych²¹.
† Zwłaszcza u pacjentów, którzy otrzymywali 150 mg losartanu zamiast 50 mg losartanu²².
‡ W badaniu klinicznym z udziałem pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią, hiperkaliemię >5,5 mmol/l obserwowano u 9,9% pacjentów leczonych losartanem i u 3,4% pacjentów otrzymujących placebo^{5,5 mmol/l obserwowano u 9,9% pacjentów leczonych tabletkami zawierającymi losartan i u 3,4% pacjentów otrzymujących placebo”>23}.
§ Zazwyczaj ustępowało po zakończeniu leczenia²⁴.

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne

Szczególnie niebezpieczne są reakcje nadwrażliwości, a zwłaszcza obrzęk naczynioruchowy obejmujący krtań, głośnię i inne struktury twarzoczaszki, który może prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. U pacjentów z historią obrzęku naczynioruchowego po innych lekach, w tym inhibitorach ACE, ryzyko wystąpienia tej reakcji może być zwiększone²⁵.

Zaburzenia równowagi elektrolitowej

Hiperkaliemia stanowi poważne powikłanie, szczególnie u pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią, gdzie ryzyko jej wystąpienia jest prawie trzykrotnie wyższe niż w grupie placebo (9,9% vs 3,4%)^{5,5 mmol/l obserwowano u 9,9% pacjentów leczonych tabletkami zawierającymi losartan i u 3,4% pacjentów otrzymujących placebo”>26}. Ciężka hiperkaliemia może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i innych poważnych powikłań.

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z grupy ryzyka, w wyniku blokady układu renina-angiotensyna-aldosteron, może dojść do zaburzeń czynności nerek włącznie z niewydolnością nerek. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów, u których funkcja nerek zależy głównie od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron (np. pacjenci z ciężką niewydolnością serca)²⁷.

Niedociśnienie ortostatyczne

Niedociśnienie ortostatyczne może wystąpić szczególnie u pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej (np. pacjenci z ciężką niewydolnością serca lub przyjmujący duże dawki leków moczopędnych)²⁸. Objaw ten może prowadzić do omdleń i urazów w wyniku upadków.

Rabdomioliza

Rabdomioliza (rozpad mięśni prążkowanych) to poważne powikłanie, które może prowadzić do ostrej niewydolności nerek i innych ciężkich następstw. Pacjenci zgłaszający ból mięśni powinni być dokładnie monitorowani pod kątem markerów uszkodzenia mięśni²⁹.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych³⁰.