Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lorazepamu

Podczas leczenia lekiem Lorazepam TZF należy zachować szczególną ostrożność ze względu na szereg zagrożeń, które wiążą się z jego stosowaniem. Poniżej przedstawiono kluczowe obszary wymagające uwagi podczas terapii tym preparatem benzodiazepinowym.¹

Ryzyko jednoczesnego stosowania z opioidami

Jednoczesne stosowanie lorazepamu z opioidami może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, w tym sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu. Z tego powodu łączne przepisywanie lorazepamu z opioidami powinno być zarezerwowane wyłącznie dla pacjentów, u których inne opcje terapeutyczne nie są dostępne. W przypadku konieczności jednoczesnego zastosowania obu leków należy:²

• Zastosować najmniejszą skuteczną dawkę lorazepamu³
• Skrócić okres leczenia do niezbędnego minimum⁴
• Prowadzić ścisłą obserwację pacjenta pod kątem objawów depresji oddechowej i nadmiernej sedacji⁵
• Poinformować pacjentów i ich opiekunów o możliwych objawach niepożądanych i konieczności natychmiastowego poszukiwania pomocy medycznej w przypadku ich wystąpienia⁶

Stosowanie u pacjentów z depresją

U pacjentów z depresją benzodiazepiny, w tym lorazepam, mogą nasilać objawy depresyjne lub ujawniać skłonności samobójcze. W związku z tym, lorazepam nie powinien być stosowany u tych pacjentów bez jednoczesnego wdrożenia odpowiedniego leczenia przeciwdepresyjnego. Należy dokładnie monitorować stan psychiczny pacjenta, szczególnie na początku terapii.⁷

Monitorowanie odpowiedzi na leczenie

Na początku terapii lorazepamem konieczne jest dokładne monitorowanie odpowiedzi pacjenta na lek w celu możliwie szybkiego wykrycia potencjalnego przedawkowania. Szczególnej uwagi wymagają:⁸

• Dzieci – ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa⁹
• Pacjenci w podeszłym wieku – z powodu zwiększonej wrażliwości na działanie lorazepamu i podwyższonego ryzyka upadków¹⁰
• Pacjenci osłabieni – ze względu na potencjalnie silniejszą reakcję na lek¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku stanowią grupę szczególnego ryzyka – wymaga się stosowania u nich zmniejszonych dawek lorazepamu ze względu na możliwość wystąpienia sedacji i/lub osłabienia mięśni, co znacząco zwiększa ryzyko upadków i ich poważnych następstw.¹²

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

Mimo że zaburzenia czynności nerek nie mają istotnego wpływu na biodostępność i metabolizm lorazepamu, a tylko ciężkie zaburzenia czynności wątroby wpływają znacząco na biodostępność i metabolizm leku, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na często obserwowaną zwiększoną wrażliwość na ten lek u tych pacjentów.¹³

U pacjentów z encefalopatią wątrobową lorazepam może powodować zaostrzenie tego stanu, dlatego należy zachować szczególną ostrożność stosując lek w tej grupie pacjentów.¹⁴

Bezsenność i niepamięć następcza

Stosowanie lorazepamu w leczeniu bezsenności, szczególnie w dużych dawkach i przy niedostatecznej ilości snu, może prowadzić do wystąpienia niepamięci następczej. Aby zminimalizować to ryzyko, należy:¹⁵

• Zapewnić pacjentowi 7-8 godzinny nieprzerwany sen¹⁶
• Przekazać dokładne instrukcje dotyczące zachowania w codziennym życiu, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji pacjenta (np. jego zawodu)¹⁷

Reakcje paradoksalne

Podczas stosowania benzodiazepin, w tym lorazepamu, sporadycznie zgłaszano występowanie reakcji paradoksalnych. Ryzyko ich wystąpienia jest większe u dzieci i pacjentów w podeszłym wieku. W przypadku zaobserwowania reakcji paradoksalnych należy przerwać leczenie lorazepamem.¹⁸

Ostrzeżenia dotyczące szczególnych zagrożeń

Depresja oddechowa

Stosowanie benzodiazepin, w tym lorazepamu, może powodować depresję oddechową, która w skrajnych przypadkach może doprowadzić do zgonu. Jest to jedno z najpoważniejszych zagrożeń związanych z terapią lorazepamem, wymagające szczególnej uwagi klinicznej.¹⁹

Ryzyko uzależnienia

Stosowanie lorazepamu wiąże się z wysokim ryzykiem rozwoju uzależnienia psychicznego i fizycznego. Uzależnienie może wystąpić nawet przy stosowaniu leku przez zaledwie kilka tygodni w dawkach terapeutycznych. Nie jest to problem dotyczący wyłącznie nadużywania dużych dawek leku.²⁰

Czynniki zwiększające ryzyko uzależnienia obejmują:²¹

• Chorobę alkoholową w wywiadzie
• Nadużywanie leków na receptę w przeszłości
• Istotne zaburzenia osobowości

Ze względu na ryzyko uzależnienia, benzodiazepiny należy zawsze przepisywać tylko na krótki okres (2-4 tygodnie). Kontynuację leczenia można rozważyć jedynie w przypadku nagłych wskazań i po dokładnej analizie stosunku korzyści terapeutycznych do ryzyka uzależnienia. Nie zaleca się długotrwałego stosowania lorazepamu.²²

Reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy

Podczas stosowania benzodiazepin zgłaszano występowanie ciężkich reakcji anafilaktycznych/anafilaktoidalnych. Odnotowano przypadki obrzęku naczynioruchowego obejmującego język, nagłośnię lub krtań po przyjęciu pierwszej lub kolejnych dawek leku.²³

U niektórych pacjentów przyjmujących benzodiazepiny występowały również objawy takie jak:²⁴

• Duszność
• Obrzęk gardła
• Nudności i wymioty

Obrzęk naczynioruchowy obejmujący język, głośnię lub krtań może prowadzić do niedrożności dróg oddechowych, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Pacjenci z takimi objawami mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.²⁵

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania benzodiazepin jest wcześniejsze wystąpienie obrzęku naczynioruchowego po podaniu tych leków.²⁶

Niepokój i bezsenność jako objawy innych chorób

Należy pamiętać, że niepokój lub bezsenność mogą być objawami wielu innych chorób. Przed wdrożeniem leczenia lorazepamem należy rozważyć, czy objawy te nie są związane z chorobą podstawową o charakterze somatycznym lub psychicznym, dla której istnieje bardziej swoiste leczenie.²⁷

Ponadto, niepokój i napięcie związane ze stresem dnia codziennego z reguły nie wymagają farmakoterapii lorazepamem.²⁸

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Lorazepam TZF zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:²⁹

Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy.³⁰

Lorazepam TZF zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, dlatego uznawany jest za lek „wolny od sodu”.³¹