Specjalne ostrzeżenia
Lefisyo
Lewometadon jest opioidowym agonistą μ stosowanym wyłącznie w terapii substytucyjnej u pacjentów uzależnionych od opioidów, pod ścisłym nadzorem lekarzy specjalizujących się w leczeniu substytucyjnym. Standardowe dawki mogą prowadzić do ciężkiego zatrucia lub śmierci u osób nietolerujących opioidów. Lek wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami oddychania (np. astma, POChP, CSA), zwiększonym ciśnieniem śródczaszkowym, chorobami serca (w tym wydłużeniem odstępu QT), niewydolnością kory nadnerczy oraz u kobiet w ciąży i karmiących. Konieczne jest monitorowanie EKG, stężenia glukozy oraz objawów depresji oddechowej i sedacji, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepin lub alkoholu, które mogą nasilać działania niepożądane, prowadząc do śpiączki lub zgonu.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Lefisyo 5 mg/ml
- Przypadki wymagające dokładnej oceny wskazań i ścisłego monitorowania medycznego
- Płuca i oddychanie
- Zaburzenia oddychania w czasie snu
- Ciśnienie śródczaszkowe
- Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem produktu leczniczego Lefisyo i uspokajających produktów leczniczych
- Ryzyko związane z jednoczesnym spożywaniem alkoholu
- Jednoczesne stosowanie innych substancji
- Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka
- Niewydolność kory nadnerczy
- Obniżony poziom hormonów płciowych i podwyższony poziom prolaktyny
- Hipoglikemia
- Zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów (nadużywanie i uzależnienie)
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Lefisyo 5 mg/ml
Stosowanie lewometadonu powinno odbywać się wyłącznie u pacjentów uzależnionych od opiatów (opioidów), pod nadzorem lekarzy upoważnionych do prowadzenia leczenia substytucyjnego. Standardowe dawki stosowane w terapii substytucyjnej mogą powodować ciężkie zatrucie lub prowadzić do zgonu u pacjentów nietolerujących opiatów.1
Przypadki wymagające dokładnej oceny wskazań i ścisłego monitorowania medycznego
- Ciąża i okres karmienia piersią
- Zaburzenia świadomości
- Jednoczesne stosowanie innych produktów leczniczych i substancji działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy lub oddechowy
- Zaburzenia, w przypadku których należy unikać depresji układu oddechowego
- Zwiększone ciśnienie śródczaszkowe
- Niedociśnienie tętnicze w przebiegu hipowolemii
- Rozrost gruczołu krokowego z zatrzymaniem moczu
- Zapalenie trzustki
- Zaburzenia dróg żółciowych
- Niedrożność i choroby zapalne jelit
- Guz chromochłonny
- Niedoczynność tarczycy
- Umiarkowane do ciężkich zaburzenia układu oddechowego i oddychania
- Bradykardia
- Leczenie lekami przeciwarytmicznymi klasy I i III
2
Płuca i oddychanie
Produkt leczniczy Lefisyo należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z: astmą, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, sercem płucnym, bardzo ograniczoną rezerwą oddechową, istniejącymi wcześniej zaburzeniami oddychania, hipoksją lub hiperkapnią. Nawet przy standardowych dawkach terapeutycznych leków narkotycznych u tych pacjentów może wystąpić obniżenie aktywności układu oddechowego z jednoczesnym zwiększeniem oporu w drogach oddechowych, co może prowadzić do bezdechu. U pacjentów predysponowanych do zjawisk atopowych może dojść do zaostrzenia istniejącej astmy, nasilenia wysypek skórnych i wystąpienia odchyleń w morfologii krwi (eozynofilia).3
Zaburzenia oddychania w czasie snu
Opioidy mogą powodować zaburzenia oddychania w czasie snu, w tym ośrodkowy bezdech senny (CSA, ang. Central Sleep Apnoea) i hipoksemię związaną ze snem. Stosowanie opioidów zwiększa ryzyko CSA w stopniu zależnym od dawki. U pacjentów z CSA należy rozważyć zmniejszenie całkowitej dawki opioidów.4
Ciśnienie śródczaszkowe
Depresyjny wpływ leków narkotycznych na oddychanie i ich zdolność do zwiększania ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego mogą ulec znacznemu nasileniu w przypadku wcześniej istniejącego zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego. Z uwagi na profil skuteczności lewometadonu jako μ-agonisty należy stosować go ze szczególną ostrożnością i wyłącznie, gdy uzna się, że jego stosowanie jest niezbędne w leczeniu tych pacjentów.5
Ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem produktu leczniczego Lefisyo i uspokajających produktów leczniczych
Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Lefisyo i uspokajających produktów leczniczych, takich jak benzodiazepiny lub pokrewne substancje czynne, może prowadzić do sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Przepisywanie tych uspokajających produktów leczniczych jednocześnie z Lefisyo należy zarezerwować dla pacjentów, u których zastosowanie innych opcji leczenia nie jest możliwe.6
W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania Lefisyo z lekami uspokajającymi, należy:
- Zastosować najmniejszą skuteczną dawkę
- Ograniczyć czas trwania leczenia do możliwie najkrótszego
- Uważnie obserwować pacjenta pod kątem objawów podmiotowych i przedmiotowych depresji oddechowej i sedacji
- Poinformować pacjentów i ich opiekunów o możliwości wystąpienia tych objawów
7
Ryzyko związane z jednoczesnym spożywaniem alkoholu
Jednoczesne stosowanie opioidów, w tym lewometadonu, i alkoholu może prowadzić do sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Należy kategorycznie unikać spożywania alkoholu podczas leczenia lewometadonem.8
Jednoczesne stosowanie innych substancji
Nadużywanie substancji i produktów leczniczych podczas leczenia substytucyjnego może prowadzić do wystąpienia incydentów zagrażających życiu i należy tego bezwzględnie unikać. Konieczne jest przeprowadzanie regularnych badań moczu w celu wykrycia ewentualnego jednoczesnego stosowania innych nielegalnych substancji.9
Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka
Leczenie musi być prowadzone ze szczególną ostrożnością w następujących przypadkach:
Bardzo wrażliwi pacjenci
Próby samobójcze są jedną z oznak klinicznych uzależnienia od substancji w przypadku przyjmowania opiatów, szczególnie w skojarzeniu z lekami przeciwdepresyjnymi, alkoholem i innymi substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. U pacjentów stosujących substancje w niekontrolowany sposób i przejawiających utrzymujące się wysoce ryzykowne zachowania mimo odpowiednich interwencji farmakoterapeutycznych należy rozważyć indywidualną ocenę i planowanie leczenia, włącznie z opieką stacjonarną w szpitalu.10
Ostre schorzenia jamy brzusznej
Leczenie produktem leczniczym Lefisyo może maskować rozpoznanie lub przebieg kliniczny u pacjentów z ostrymi schorzeniami jamy brzusznej. Z tego powodu, pacjentów z objawami przedmiotowymi ostrych schorzeń jamy brzusznej podczas leczenia substytucyjnego należy szczególnie uważnie monitorować do czasu ustalenia ostatecznego rozpoznania.11
Pacjenci z ryzykiem wydłużenia odstępu QT
Szczególnej uwagi wymagają pacjenci ze znanym lub podejrzewanym wydłużeniem odstępu QT lub zaburzeniami równowagi elektrolitowej, w szczególności hipokaliemią i (lub) arytmią serca. Podczas stosowania agonistów receptorów opiatowych µ należy wziąć pod uwagę możliwość wydłużenia odstępu QT i następowego wystąpienia polimorficznego częstoskurczu komorowego (torsade de pointes).12
Zalecane działania przy stosowaniu lewometadonu u tych pacjentów:
- Przeprowadzić wywiad dotyczący wcześniejszych schorzeń serca i niewyjaśnionych omdleń
- Poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia arytmii serca
- Wykonać badanie EKG przed rozpoczęciem terapii i po dwóch tygodniach leczenia
- Zaleca się powtórne badanie EKG przed zwiększeniem dawki oraz kontrolne badanie EKG co najmniej raz w roku
- W przypadku niewyjaśnionych omdleń należy rozważyć możliwość występowania przyczyn kardiologicznych
- Przy każdej zmianie dodatkowego leku należy rozważyć możliwość interakcji wpływającej na odstęp QT
13
Niewydolność kory nadnerczy
Lewometadon należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z niewydolnością kory nadnerczy, ponieważ opioidy mogą zmniejszać produkcję kortyzolu. Opioidy mogą powodować odwracalną niewydolność kory nadnerczy wymagającą monitorowania i zastępczej terapii glikokortykosteroidowej. Objawy niewydolności kory nadnerczy mogą obejmować:
- Nudności
- Wymioty
- Utratę apetytu
- Zmęczenie
- Osłabienie
- Zawroty głowy
- Niskie ciśnienie tętnicze krwi
14
Obniżony poziom hormonów płciowych i podwyższony poziom prolaktyny
Długotrwałe stosowanie opioidów może wiązać się z obniżeniem poziomu hormonów płciowych i podwyższeniem poziomu prolaktyny. Objawy obejmują:
- Zmniejszenie libido
- Impotencję
- Brak miesiączki
15
Hipoglikemia
Hipoglikemię obserwowano w przypadkach przedawkowania metadonu (racemicznej mieszaniny lewometadonu i dekstrometadonu) lub zwiększania dawki. Zaleca się regularne monitorowanie stężenia cukru we krwi podczas zwiększania dawki.16
Zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów (nadużywanie i uzależnienie)
Lewometadon jest opioidowym lekiem przeciwbólowym o wysokim potencjale uzależniającym. Ma długi okres półtrwania i może kumulować się w organizmie. Pojedyncza dawka podawana w celu złagodzenia objawów, jeśli będzie powtarzana codziennie, może się skumulować i doprowadzić do śmierci.17
W wyniku wielokrotnego podawania lewometadonu może rozwinąć się tolerancja oraz uzależnienie fizyczne i/lub psychiczne. W przypadku nagłego odstawienia lub zastosowania antagonisty opiatowego możliwe jest wystąpienie ciężkich, niekiedy zagrażających życiu objawów odstawienia.18
Nadużywanie lub celowe niewłaściwe stosowanie produktu leczniczego Lefisyo może prowadzić do przedawkowania i/lub zgonu. Zwiększone ryzyko rozwoju zaburzeń związanych ze stosowaniem opioidów (OUD, ang. Opioid Use Disorder) występuje u pacjentów:
- Z przeszłymi lub rodzinnymi (rodzice lub rodzeństwo) zaburzeniami związanymi ze stosowaniem substancji (w tym z używaniem alkoholu)
- Obecnie używających tytoniu
- Z przeszłymi zaburzeniami psychicznymi (np. duża depresja, zaburzenia lękowe i zaburzenia osobowości)
19
Konieczna jest stała obserwacja pacjenta w celu wykrycia zachowań związanych z poszukiwaniem leku (np. zbyt wczesne zgłaszanie próśb o uzupełnienie dawki). Obejmuje to przegląd jednoczesnego stosowania opioidów i leków psychoaktywnych (takich jak benzodiazepiny). U pacjentów z objawami przedmiotowymi i podmiotowymi OUD należy rozważyć konsultację ze specjalistą ds. uzależnień.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania