Właściwości farmakodynamiczne
Kapizen 20 mg

Właściwości farmakodynamiczne lerkanidypiny

Lerkanidypina należy do grupy farmakoterapeutycznej antagonistów wapnia, konkretnie do wybiórczych antagonistów wapnia o dominującym działaniu naczyniowym, w podgrupie pochodnych dihydropirydyny. W klasyfikacji ATC przypisano jej kod C08CA13. Właściwości farmakodynamiczne lerkanidypiny wykazują szereg unikatowych cech, które determinują jej skuteczność kliniczną i profil bezpieczeństwa.¹

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania lerkanidypiny polega na blokowaniu przezbłonowego napływu jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz mięśni gładkich naczyń krwionośnych. Lerkanidypina wywiera działanie przeciwnadciśnieniowe poprzez bezpośrednie zwiotczenie mięśni gładkich ścian naczyń krwionośnych, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia całkowitego oporu obwodowego. ²

Właściwości farmakokinetyczne determinujące działanie

Interesującą cechą lerkanidypiny jest jej przedłużone działanie przeciwnadciśnieniowe, które utrzymuje się pomimo stosunkowo krótkiego okresu półtrwania w osoczu. Efekt ten wynika z wysokiego współczynnika podziału błonowego, co pozwala na długotrwałe utrzymywanie się cząsteczek leku w błonach komórkowych. Dodatkowo lerkanidypina charakteryzuje się wysoką selektywnością naczyniową, dzięki czemu nie wykazuje ujemnego działania inotropowego na mięsień sercowy. ³

Istotną zaletą lerkanidypiny jest jej łagodny profil działania – rozszerzenie naczyń następuje stopniowo, co minimalizuje ryzyko nagłego spadku ciśnienia tętniczego i odruchowej tachykardii. Ostre niedociśnienie z towarzyszącym przyspieszeniem akcji serca obserwuje się rzadko u pacjentów leczonych tym lekiem. ⁴

Stereoselektywność

Lerkanidypina, podobnie jak inne asymetryczne pochodne 1,4-dihydropirydyny, wykazuje stereoselektywność w swoim działaniu przeciwnadciśnieniowym. Za efekt terapeutyczny odpowiada głównie enancjomer S, który wykazuje dominującą aktywność farmakologiczną. ⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Profil skuteczności i bezpieczeństwa lerkanidypiny został szeroko udokumentowany w badaniach klinicznych z udziałem różnych populacji pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Poniżej przedstawiono najważniejsze wyniki tych badań.

Badania z kontrolą placebo

Skuteczność lerkanidypiny w dawkach 10-20 mg podawanej raz na dobę oceniano w dużym, podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym kontrolowanym placebo, które objęło 1200 pacjentów otrzymujących lerkanidypinę oraz 603 pacjentów otrzymujących placebo. ⁶

Długoterminowe badania kliniczne

Przeprowadzono również długoterminowe badania kliniczne z grupą kontrolną oraz bez grupy kontrolnej, w których uczestniczyło łącznie 3676 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Większość tych badań przeprowadzono u pacjentów z łagodnym do umiarkowanego pierwotnym nadciśnieniem tętniczym, włączając populacje szczególne, takie jak osoby w podeszłym wieku oraz pacjenci z cukrzycą. ⁷

Monoterapia i terapia skojarzona

Lerkanidypina wykazała skuteczność zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym z innymi grupami leków przeciwnadciśnieniowych, takimi jak inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE), diuretyki oraz beta-adrenolityki. ⁸

Ciężkie nadciśnienie tętnicze

W małym, niekontrolowanym, randomizowanym badaniu oceniano skuteczność lerkanidypiny u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym (średnie ciśnienie rozkurczowe 114,5 ± 3,7 mmHg). Wykazano, że ciśnienie tętnicze powróciło do wartości prawidłowych u 40% z 25 pacjentów otrzymujących lerkanidypinę w dawce 20 mg podawanej raz na dobę oraz u 56% z 25 pacjentów otrzymujących dawkę 10 mg dwa razy na dobę. ⁹

Izolowane nadciśnienie skurczowe

Lerkanidypina okazała się również skuteczna u pacjentów z izolowanym skurczowym nadciśnieniem tętniczym, co wykazano w randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu z zastosowaniem podwójnie ślepej próby. W badaniu tym lerkanidypina skutecznie obniżała ciśnienie skurczowe ze średniego poziomu wyjściowego 172,6 ± 5,6 mmHg do 140,2 ± 8,7 mmHg. ¹⁰

Stosowanie w populacji pediatrycznej

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lerkanidypiny u dzieci i młodzieży. ¹¹

Zestawienie wyników badań klinicznych lerkanidypiny

Charakterystyka właściwości farmakodynamicznych

Lerkanidypina jest skutecznym lekiem przeciwnadciśnieniowym z grupy antagonistów wapnia (blokerów kanałów wapniowych), wykazującym szereg korzystnych właściwości farmakodynamicznych:

• Specyficzne i silne hamowanie przezbłonowego napływu jonów wapnia do komórek mięśni gładkich naczyń krwionośnych¹²
• Przedłużone działanie przeciwnadciśnieniowe mimo krótkiego okresu półtrwania w osoczu, co wynika z wysokiego współczynnika podziału błonowego¹³
• Wysoka selektywność naczyniowa, minimalizująca działanie inotropowo ujemne na mięsień sercowy¹⁴
• Stopniowe rozszerzanie naczyń, zmniejszające ryzyko ostrego niedociśnienia i odruchowej tachykardii¹⁵
• Skuteczność u różnych populacji pacjentów z nadciśnieniem, w tym u osób w podeszłym wieku i chorych na cukrzycę¹⁶
• Skuteczność zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym z inhibitorami ACE, diuretykami i beta-adrenolitykami¹⁷
• Udowodniona skuteczność w izolowanym nadciśnieniu skurczowym¹⁸