Interakcje leku
Iwabradyna Synthon 2,5 mg
Iwabradyna, metabolizowana przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna doustna, jozamycyna, telitromycyna, nelfinawir, rytonawir, nefazodon) mogą zwiększać stężenie iwabradyny w osoczu nawet 7-8-krotnie, co znacząco nasila ryzyko bradykardii i jest przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak diltiazem i werapamil, podnoszą AUC iwabradyny 2-3-krotnie i dodatkowo obniżają częstość akcji serca o około 5 uderzeń/min, co również stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Flukonazol, jako umiarkowany inhibitor, wymaga ostrożności, rozpoczęcia leczenia od dawki 2,5 mg 2×/dobę oraz monitorowania częstości pracy serca. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, preparaty dziurawca zwyczajnego) obniżają stężenie iwabradyny, zmniejszając jej skuteczność, co może wymagać dostosowania dawki.
- Interakcje iwabradyny z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Jednoczesne stosowanie niezalecane
- Jednoczesne stosowanie z ostrożnością
- Interakcje farmakokinetyczne
- Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane
- Jednoczesne stosowanie niezalecane – sok grejpfrutowy
- Jednoczesne stosowanie ze szczególną ostrożnością
- Inne leki stosowane jednocześnie
- Interakcje iwabradyny z alkoholem
- Podsumowanie interakcji iwabradyny – tabela
Interakcje iwabradyny z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Iwabradyna, jako lek zmniejszający częstość akcji serca poprzez działanie na kanały If w węźle zatokowo-przedsionkowym, może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z wieloma innymi produktami leczniczymi. Z uwagi na swój metabolizm poprzez izoenzym CYP3A4 oraz wpływ na częstość akcji serca, iwabradyna podlega zarówno interakcjom farmakodynamicznym, jak i farmakokinetycznym, których znajomość jest niezbędna w celu zapewnienia bezpieczeństwa terapii.1
Interakcje farmakodynamiczne
Interakcje farmakodynamiczne dotyczą głównie synergistycznego działania iwabradyny z innymi lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy, szczególnie tymi wpływającymi na częstość akcji serca oraz odstęp QT.2
Jednoczesne stosowanie niezalecane
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu iwabradyny z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT. Do tej grupy należą:3
- Leki kardiologiczne wydłużające odstęp QT: chinidyna, dyzopiramid, beprydyl, sotalol, ibutylid, amiodaron4
- Leki pozakardiologiczne wydłużające odstęp QT: pimozyd, zyprazydon, sertyndol, meflochina, halofantryna, pentamidyna, cyzapryd, erytromycyna podana dożylnie5
Równoczesne stosowanie iwabradyny z powyższymi lekami jest niezalecane ze względu na ryzyko nasilenia wydłużenia odstępu QT, co może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Jeśli takie skojarzenie jest konieczne, wymagane jest ścisłe monitorowanie czynności serca.6
Jednoczesne stosowanie z ostrożnością
Leki moczopędne zwiększające wydalanie potasu (tiazydowe leki moczopędne i pętlowe leki moczopędne) mogą powodować hipokaliemię, która w połączeniu z bradykardią wywoływaną przez iwabradynę stanowi istotny czynnik ryzyka wystąpienia poważnych zaburzeń rytmu serca. Szczególnie zagrożeni są pacjenci z zespołem długiego odstępu QT (wrodzonym lub wywołanym farmakologicznie).7
Interakcje farmakokinetyczne
Iwabradyna jest metabolizowana wyłącznie przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450 i jest bardzo słabym inhibitorem tego enzymu. Lek nie wpływa na metabolizm innych substratów CYP3A4 i ich stężenia w osoczu, niezależnie od ich siły hamowania tego izoenzymu.8
Natomiast inhibitory oraz induktory CYP3A4 mogą znacząco wpływać na metabolizm iwabradyny i jej farmakokinetykę. Badania interakcji wykazały, że:9
- Inhibitory CYP3A4 zwiększają stężenie iwabradyny w osoczu
- Induktory CYP3A4 zmniejszają stężenie iwabradyny w osoczu
Podwyższone stężenie iwabradyny w osoczu zwiększa ryzyko wystąpienia i nasilenia bradykardii.10
Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane
Silne inhibitory CYP3A4 są przeciwwskazane w trakcie leczenia iwabradyną. Należą do nich:11
- Azolowe pochodne przeciwgrzybicze: ketokonazol, itrakonazol
- Antybiotyki makrolidowe: klarytromycyna, erytromycyna podawana doustnie, jozamycyna, telitromycyna
- Inhibitory proteazy HIV: nelfinawir, rytonawir
- Inne: nefazodon
Silne inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać narażenie na iwabradynę nawet 7-8-krotnie, co udokumentowano w badaniach z ketokonazolem (200 mg raz na dobę) oraz jozamycyną (1 g dwa razy na dobę).12
Przeciwwskazane jest również jednoczesne stosowanie iwabradyny z inhibitorami CYP3A4 o umiarkowanie silnym działaniu, które zmniejszają częstość pracy serca – diltiazemem lub werapamilem. Badania wykazały, że takie skojarzenie powoduje zwiększenie AUC iwabradyny 2-3-krotnie oraz dodatkowe obniżenie częstości pracy serca o około 5 uderzeń na minutę.13
Jednoczesne stosowanie niezalecane – sok grejpfrutowy
Spożywanie soku grejpfrutowego podczas leczenia iwabradyną jest niezalecane, ponieważ powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na lek, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, szczególnie bradykardii.14
Jednoczesne stosowanie ze szczególną ostrożnością
Inne inhibitory CYP3A4 o umiarkowanie silnym działaniu (np. flukonazol) mogą być stosowane razem z iwabradyną przy zachowaniu następujących środków ostrożności:15
- Rozpoczęcie leczenia iwabradyną od dawki 2,5 mg dwa razy na dobę
- Częstość pracy serca w spoczynku musi wynosić powyżej 70 uderzeń na minutę
- Konieczne jest monitorowanie częstości pracy serca
Leki indukujące CYP3A4 mogą znacząco zmniejszać stężenie iwabradyny w osoczu, redukując jej skuteczność terapeutyczną. Do tej grupy należą:16
- Ryfampicyna
- Barbiturany
- Fenytoina
- Hypericum perforatum (preparaty dziurawca zwyczajnego)
Podczas jednoczesnego stosowania leków indukujących CYP3A4 może być konieczne dostosowanie dawki iwabradyny. W badaniach wykazano, że preparaty dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) zmniejszają AUC iwabradyny o połowę przy dawkowaniu 10 mg dwa razy na dobę. Z tego powodu stosowanie preparatów dziurawca zwyczajnego podczas terapii iwabradyną powinno być ograniczone.17
Inne leki stosowane jednocześnie
Badania interakcji nie wykazały klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych między iwabradyną a następującymi grupami leków:18
- Inhibitory pompy protonowej (omeprazol, lanzoprazol)
- Syldenafil
- Inhibitory reduktazy HMG-CoA (symwastatyna)
- Antagoniści wapnia z grupy pochodnych dihydropirydyny (amlodypina, lacydypina)
- Digoksyna
- Warfaryna
Ponadto, nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu iwabradyny na właściwości farmakokinetyczne symwastatyny, amlodypiny, lacydypiny, właściwości farmakokinetyczne oraz farmakodynamiczne digoksyny, warfaryny, a także na właściwości farmakodynamiczne kwasu acetylosalicylowego.19
W kluczowych badaniach klinicznych III fazy z iwabradyną rutynowo stosowano następujące leki, bez zgłaszanych obaw dotyczących bezpieczeństwa:20
- Inhibitory konwertazy angiotensyny
- Antagoniści angiotensyny II
- Beta-adrenolityki
- Leki moczopędne
- Antagoniści aldosteronu
- Azotany (krótko i długo działające)
- Inhibitory reduktazy HMG-CoA
- Fibraty
- Inhibitory pompy protonowej
- Doustne leki przeciwcukrzycowe
- Kwas acetylosalicylowy i inne produkty lecznicze o działaniu przeciwpłytkowym
Interakcje iwabradyny z alkoholem
Chociaż w dostępnych danych nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach iwabradyny z alkoholem, należy zachować ostrożność przy równoczesnym spożywaniu alkoholu podczas stosowania iwabradyny. Alkohol może wpływać na układ sercowo-naczyniowy, powodując rozszerzenie naczyń obwodowych, co może prowadzić do hipotensji. W połączeniu z działaniem iwabradyny (zmniejszenie częstości akcji serca) może to nasilać ryzyko występowania zawrotów głowy, omdleń i upadków, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku.
Ponadto, należy pamiętać, że alkohol może w umiarkowanym stopniu wpływać na aktywność enzymu CYP3A4, co teoretycznie mogłoby zakłócać metabolizm iwabradyny, jednak interakcja ta nie jest prawdopodobnie istotna klinicznie.
Zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas leczenia iwabradyną, zwłaszcza na początku terapii oraz przy zmianie dawkowania leku.
Podsumowanie interakcji iwabradyny – tabela
| Grupa leków/substancji | Przykłady | Rodzaj interakcji | Konsekwencje kliniczne | Poziom istotności | Zalecenie |
|---|---|---|---|---|---|
| Silne inhibitory CYP3A4 | Ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna (doustna), jozamycyna, telitromycyna, nelfinawir, rytonawir, nefazodon | Farmakokinetyczna (↑ stężenia iwabradyny 7-8-krotnie) | Znaczące nasilenie bradykardii i działań niepożądanych | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Umiarkowane inhibitory CYP3A4 zmniejszające częstość pracy serca | Diltiazem, werapamil | Farmakokinetyczna (↑ stężenia iwabradyny 2-3-krotnie) i farmakodynamiczna (↓ HR o dodatkowe 5 uderzeń/min) | Nasilona bradykardia, zawroty głowy, omdlenia | Wysoki | Przeciwwskazane |
| Pozostałe umiarkowane inhibitory CYP3A4 | Flukonazol | Farmakokinetyczna (↑ stężenia iwabradyny) | Możliwe nasilenie bradykardii | Średni | Stosować ze szczególną ostrożnością, rozpoczynając od dawki 2,5 mg 2× dziennie, monitorować HR |
| Leki wydłużające odstęp QT | Chinidyna, dyzopiramid, beprydyl, sotalol, ibutylid, amiodaron, pimozyd, zyprazydon, sertyndol, meflochina, pentamidyna, cyzapryd, erytromycyna i.v. | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko arytmii typu torsade de pointes | Wysoki | Niezalecane |
| Leki moczopędne zwiększające wydalanie potasu | Tiazydowe i pętlowe leki moczopędne | Farmakodynamiczna (hipokaliemia + bradykardia) | Zwiększone ryzyko arytmii, szczególnie u pacjentów z zespołem długiego QT | Średni | Stosować z ostrożnością, monitorować poziom potasu |
| Induktory CYP3A4 | Ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, dziurawiec zwyczajny | Farmakokinetyczna (↓ stężenia iwabradyny, AUC mniejsze o 50% przy dziurawcu) | Zmniejszona skuteczność iwabradyny | Średni | Może być konieczne dostosowanie dawki iwabradyny, unikać dziurawca |
| Sok grejpfrutowy | – | Farmakokinetyczna (↑ stężenia iwabradyny 2-krotnie) | Zwiększone ryzyko bradykardii | Średni | Niezalecane |
| Alkohol | – | Farmakodynamiczna (rozszerzenie naczyń, potencjalnie niewielki wpływ na CYP3A4) | Zwiększone ryzyko hipotensji, zawrotów głowy, omdleń | Niski do średniego | Ostrożność, ograniczenie spożycia |
| Leki bez istotnych interakcji | Inhibitory pompy protonowej, syldenafil, statyny, dihydropirydynowi antagoniści wapnia, digoksyna, warfaryna, kwas acetylosalicylowy | Brak istotnych interakcji | – | Niski | Można stosować jednocześnie |
Informacje dotyczące stosowania u dzieci i młodzieży
Badania dotyczące interakcji iwabradyny przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Brak jest danych dotyczących interakcji lekowych u dzieci i młodzieży.21
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania