Właściwości farmakodynamiczne

Produkt leczniczy Gripex Noc należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako paracetamol w mieszaninach (kod ATC: N 02 BE 51). Zawiera on cztery substancje czynne, których skojarzone działanie jest ukierunkowane na złagodzenie typowych objawów przeziębienia i grypy.¹

Działanie paracetamolu

Paracetamol wykazuje podwójne działanie terapeutyczne: przeciwbólowe oraz przeciwgorączkowe. Mechanizm jego działania opiera się na hamowaniu cyklooksygenazy kwasu arachidonowego, co w konsekwencji zapobiega syntezie prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN). Efektem tego procesu jest zmniejszenie wrażliwości na mediatory bólu, takie jak kininy i serotonina, co klinicznie objawia się działaniem przeciwbólowym. Jednocześnie, obniżenie stężenia prostaglandyn w podwzgórzu prowadzi do efektu przeciwgorączkowego. W odróżnieniu od niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), paracetamol nie wpływa na proces agregacji płytek krwi, co stanowi jego istotną cechę farmakologiczną.²

Działanie pseudoefedryny

Pseudoefedryna, będąca dekstroizomerem efedryny, działa jako sympatomimetyk. Jej głównym mechanizmem działania jest pobudzanie receptorów α-adrenergicznych, które są zlokalizowane w mięśniówce gładkiej tętniczek oporowych oraz w zatokach żylnych błony śluzowej nosa i zatok przynosowych. Aktywacja tych receptorów prowadzi do skurczu naczyń krwionośnych, co skutkuje zmniejszeniem obrzęku i przekrwienia błony śluzowej. Efekt ten przyczynia się do udrożnienia nosa i zatok przynosowych, ułatwiając oddychanie.³

Działanie chlorfeniraminy

Chlorfeniramina, pochodna propyloaminy, działa poprzez blokowanie receptorów histaminowych H1, co prowadzi do hamowania działania endogennej histaminy. Blokada tych receptorów powoduje złagodzenie objawów zależnych od histaminy, takich jak: wyciek wydzieliny śluzowej z nosa, świąd, kichanie oraz łzawienie oczu. Dodatkowo, chlorfeniramina wykazuje działanie antycholinergiczne, hamując odpowiedź na acetylocholinę wywołaną przez aktywację receptora muskarynowego. Ten mechanizm stanowi dodatkowy czynnik przyczyniający się do zmniejszenia wydzielania śluzu przez gruczoły śluzowe błony śluzowej nosa. Podobnie jak większość leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji, chlorfeniramina cechuje się działaniem uspokajającym i nasennym. Efekt ten jest konsekwencją zdolności substancji do łatwego przenikania przez barierę krew-mózg oraz wysokiego powinowactwa do receptorów histaminowych H1 i serotoninergicznych zlokalizowanych w ośrodkowym układzie nerwowym.⁴

Działanie dekstrometorfanu

Dekstrometorfan jest izomerem D analogu kodeiny – leworfanolu. Jego działanie polega na zmniejszaniu wrażliwości na bodziec kaszlowy poprzez oddziaływanie na specyficzną grupę neuronów zlokalizowanych w rdzeniu przedłużonym, określanych jako „ośrodek kaszlu”. Mechanizm ten realizowany jest najprawdopodobniej poprzez aktywację receptorów opioidowych σ. W efekcie dekstrometorfan łagodzi podrażnienie dróg oddechowych nadmiernym odruchem kaszlowym. Co istotne, mimo strukturalnego podobieństwa do opioidów, dekstrometorfan stosowany w dawkach terapeutycznych nie wykazuje działania przeciwbólowego ani nie prowadzi do rozwoju uzależnienia.⁵

Synergiczne działanie składników

Kombinacja czterech substancji czynnych w produkcie Gripex Noc zapewnia kompleksowe oddziaływanie na różne objawy przeziębienia i grypy:

• Paracetamol (500 mg) – odpowiada za redukcję bólu i obniżenie gorączki
• Chlorowodorek pseudoefedryny (30 mg) – zmniejsza przekrwienie i obrzęk błony śluzowej nosa i zatok
• Bromowodorek dekstrometorfanu (15 mg) – ogranicza odruch kaszlowy
• Maleinian chlorfeniraminy (2 mg) – łagodzi objawy związane z nadmiernym wydzielaniem histaminy oraz działa uspokajająco

Taka kompozycja substancji aktywnych pozwala na jednoczesne oddziaływanie na wiele mechanizmów patofizjologicznych występujących w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych, co przekłada się na skuteczne łagodzenie objawów przeziębienia i grypy, zwłaszcza w porze nocnej.⁶