Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Gensulin M30 (30/70)

Gensulin M30 (30/70) to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca dwufazową insulinę ludzką, składającą się z 30% insuliny rozpuszczalnej i 70% insuliny izofanowej, w stężeniu 100 j.m./ml. Produkt jest otrzymywany metodą rekombinacji DNA E. coli i charakteryzuje się 100% zgodnością ze składem aminokwasowym insuliny wytwarzanej przez organizm człowieka. Ze względu na specyfikę działania insuliny i możliwe działania niepożądane, stosowanie leku wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności, które zostaną omówione poniżej.¹

Zmiana typu lub marki insuliny

Zmianę typu lub marki stosowanej u pacjenta insuliny należy przeprowadzać pod ścisłym nadzorem lekarza. Modyfikacja dawki może być konieczna w przypadku zmiany następujących parametrów insuliny:

• mocy preparatu insulinowego
• marki (producenta)
• typu (rozpuszczalna, izofanowa, mieszanka)
• pochodzenia (insulina zwierzęca, ludzka, analog insuliny ludzkiej)
• metody produkcji (rekombinacja DNA lub insulina pochodzenia zwierzęcego)

²

Szczególnej uwagi wymaga zmiana z insuliny pochodzenia zwierzęcego na insulinę ludzką. Dostosowanie dawki może być konieczne już przy pierwszym podaniu nowej insuliny lub w okresie pierwszych kilku tygodni albo miesięcy jej stosowania. Jest to kwestia indywidualna dla każdego pacjenta i powinna być monitorowana przez lekarza prowadzącego.³

Zmiana objawów ostrzegawczych hipoglikemii

Pacjenci zmieniający terapię z insuliny pochodzenia zwierzęcego na insulinę ludzką mogą doświadczyć zmiany w charakterze wczesnych objawów ostrzegawczych hipoglikemii – mogą one być mniej wyraźnie zaznaczone lub zupełnie różne od wcześniej obserwowanych. Podobne zjawisko może wystąpić u pacjentów, u których uzyskano lepszą kontrolę glikemii (np. przez zastosowanie intensywnej insulinoterapii). W takich przypadkach objawy ostrzegawcze mogą być mniej wyraźne lub nie pojawić się wcale.⁴

Istnieją również inne sytuacje, które mogą spowodować zmianę lub osłabienie wczesnych objawów ostrzegawczych hipoglikemii:

• długotrwała cukrzyca – wieloletnia historia choroby może prowadzić do zmian w percepcji objawów hipoglikemii
• neuropatia cukrzycowa – uszkodzenie nerwów w przebiegu cukrzycy może zaburzać odczuwanie wczesnych objawów hipoglikemii
• przyjmowanie niektórych leków, np. β-adrenolityków – te leki mogą maskować typowe objawy hipoglikemii, takie jak tachykardia czy drżenie rąk

⁵

Niewyrównana hipoglikemia lub hiperglikemia może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym utraty przytomności, śpiączki, a w skrajnych przypadkach zgonu. Dlatego tak ważne jest, aby pacjenci byli świadomi możliwości zmiany objawów ostrzegawczych i odpowiednio przeszkoleni w zakresie monitorowania poziomu glukozy we krwi.⁶

Konsekwencje nieprawidłowej terapii insulinowej

Stosowanie nieodpowiednich dawek insuliny lub przerwanie leczenia, zwłaszcza w przypadku cukrzycy insulinozależnej, może prowadzić do powstania dwóch niebezpiecznych stanów metabolicznych:

1. Hiperglikemii – podwyższonego stężenia glukozy we krwi, które przy braku interwencji może prowadzić do rozwoju kwasicy ketonowej
2. Kwasicy ketonowej – poważnego zaburzenia metabolicznego, które potencjalnie może prowadzić do śmierci pacjenta

⁷

Powstawanie przeciwciał przeciwinsulinowych

Stosowanie ludzkiej insuliny, w tym preparatu Gensulin M30, może spowodować wytworzenie przeciwciał przeciwinsulinowych. Należy jednak podkreślić, że ich miano jest znacząco niższe niż w przypadku stosowania oczyszczonej insuliny pochodzenia zwierzęcego. Obecność tych przeciwciał może potencjalnie wpływać na farmakokinetykę insuliny.⁸

Stany kliniczne modyfikujące zapotrzebowanie na insulinę

Zapotrzebowanie na insulinę może ulec znacznej zmianie w przypadku współistniejących chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego:

• choroby trzustki – bezpośrednio wpływające na wydzielanie endogennej insuliny
• zaburzenia czynności nadnerczy – np. niewydolność kory nadnerczy (choroba Addisona)
• choroby przysadki mózgowej – wpływające na wydzielanie hormonów kontrregulacyjnych
• zaburzenia czynności tarczycy – niedoczynność lub nadczynność tarczycy może zmieniać metabolizm glukozy
• zaburzenia czynności nerek – nerki uczestniczą w metabolizmie insuliny
• zaburzenia czynności wątroby – wątroba odgrywa kluczową rolę w gospodarce węglowodanowej

⁹

Zapotrzebowanie na insulinę może być również zwiększone podczas:

• chorób przebiegających z gorączką – stany infekcyjne zwiększają insulinooporność
• zaburzeń emocjonalnych – stres powoduje wydzielanie hormonów kontrregulacyjnych

Modyfikacja dawki może być również konieczna w przypadku:

• zmiany aktywności fizycznej pacjenta – wysiłek fizyczny zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę
• zmiany sposobu odżywiania – szczególnie ilości i proporcji węglowodanów w diecie

¹⁰

Rotacja miejsc wstrzyknięć

Pacjentów należy poinformować o konieczności ciągłego zmieniania miejsca wstrzyknięcia insuliny, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia dwóch istotnych powikłań miejscowych:

• lipodystrofii – zaników lub przerostów tkanki tłuszczowej w miejscach wstrzyknięć
• amyloidozy skórnej – odkładania się złogów amyloidu w tkance podskórnej

¹¹

Wstrzyknięcie insuliny w obszar z powyższymi zmianami prowadzi do zaburzeń wchłaniania leku, co skutkuje:

• opóźnionym wchłanianiem insuliny
• pogorszoną kontrolą glikemii

Nagła zmiana miejsca wstrzyknięcia z obszaru zmienionego na obszar niedotknięty zmianami może skutkować wystąpieniem hipoglikemii. Z tego powodu po zmianie miejsca wstrzyknięcia zaleca się:

• ścisłą kontrolę stężenia glukozy we krwi
• rozważenie dostosowania dawki insuliny i innych leków przeciwcukrzycowych

¹²

Jednoczesne stosowanie Gensulin M30 z pioglitazonem

Podczas jednoczesnego stosowania insuliny i pioglitazonu (leku z grupy tiazolidynedionów) zgłaszano przypadki niewydolności serca, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka rozwoju tej choroby. Należy o tym pamiętać przed zastosowaniem leczenia skojarzonego preparatem Gensulin M30 z pioglitazonem.¹³

W przypadku leczenia skojarzonego tymi lekami należy ściśle monitorować pacjenta pod kątem wystąpienia objawów niewydolności serca, takich jak:

• objawy przedmiotowe niewydolności serca (duszność, obrzęki obwodowe)
• objawy podmiotowe niewydolności serca (ortopnoe, pogorszenie tolerancji wysiłku)
• zwiększenie masy ciała
• obrzęki

Jeśli wystąpi nasilenie objawów ze strony układu krążenia, należy niezwłocznie przerwać stosowanie pioglitazonu.¹⁴

Instrukcja użycia i postępowania

Aby uniknąć ewentualnego przeniesienia chorób, każdy wkład z preparatem Gensulin M30 może być używany tylko przez jedną osobę, nawet jeśli igła na wstrzykiwaczu została zmieniona. Jest to istotny wymóg bezpieczeństwa biologicznego.¹⁵

Wstrzykiwacze przeznaczone do stosowania z wkładami Gensulin M30

Wkłady z preparatem Gensulin M30 są przeznaczone do stosowania wyłącznie ze wstrzykiwaczem insulinowym wielokrotnego użytku firmy Bioton. Nie mogą być używane z żadnym innym wstrzykiwaczem wielokrotnego użytku, ponieważ dokładność dawkowania z innym wstrzykiwaczem nie została potwierdzona w badaniach klinicznych. Zastosowanie nieodpowiedniego wstrzykiwacza może prowadzić do błędów w dawkowaniu insuliny.¹⁶

Identyfikowalność produktu

W celu poprawienia identyfikowalności biologicznych produktów leczniczych należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego produktu leczniczego Gensulin M30. Ma to szczególne znaczenie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych lub konieczności wycofania danej serii leku z rynku.¹⁷

Zawartość substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Gensulin M30 zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu„. Jest to istotna informacja dla pacjentów na diecie niskosodowej.¹⁸