Właściwości farmakodynamiczne
Fulvestrant Medical Valley 250 mg

Mechanizm działania fulwestrantu

Fulwestrant jest kompetycyjnym antagonistą receptora estrogenowego (ER), charakteryzującym się powinowactwem porównywalnym z estradiolem. Substancja ta blokuje troficzne działanie estrogenów, nie wykazując przy tym nawet częściowego działania agonistycznego (estrogenopodobnego). Podstawowy mechanizm działania polega na zmniejszeniu ilości (down-regulation) białka receptorowego receptora estrogenowego.¹

Właściwości farmakodynamiczne potwierdzone klinicznie

Badania kliniczne u kobiet po menopauzie z pierwotnym rakiem piersi dostarczyły ważnych informacji o farmakodynamice fulwestrantu. W porównaniu z placebo, fulwestrant znacząco zmniejszał ilość (down-regulation) białka receptora estrogenowego w guzach zawierających receptory estrogenowe (ER). Dodatkowo zaobserwowano znaczące zmniejszenie ekspresji receptora progesteronowego, co stanowi istotne potwierdzenie braku wewnętrznej aktywności estrogenowej tej substancji.²

Różnice w działaniu zależne od dawki

W leczeniu neoadjuwantowym guzów piersi u kobiet po menopauzie wykazano, że fulwestrant podawany w dawce 500 mg wykazuje silniejsze działanie farmakodynamiczne niż dawka 250 mg. Wyraża się to większym stopniem ograniczenia ekspresji receptora estrogenowego oraz silniejszą redukcją markera proliferacji Ki67. Ta zależność od dawki ma istotne znaczenie kliniczne w projektowaniu schematów terapeutycznych.³

Skuteczność kliniczna w zaawansowanym raku piersi

Badania kliniczne monoterapii

Kluczowym badaniem oceniającym skuteczność kliniczną fulwestrantu było badanie trzeciej fazy przeprowadzone z udziałem 736 kobiet po menopauzie z zaawansowanym rakiem piersi. Do badania kwalifikowano pacjentki, u których doszło do nawrotu choroby w trakcie lub po zakończeniu hormonalnego leczenia uzupełniającego, albo do progresji po leczeniu hormonalnym nowotworu zaawansowanego. Badana populacja obejmowała:⁴

• 423 pacjentki, u których doszło do nawrotu albo progresji w trakcie leczenia antyestrogenami (podgrupa antyestrogenów AE)
• 313 pacjentek, u których doszło do nawrotu albo progresji w trakcie leczenia inhibitorami aromatazy (podgrupa inhibitorów aromatazy AI)

Głównym celem badania było porównanie skuteczności i bezpieczeństwa dwóch schematów dawkowania fulwestrantu: 500 mg (n=362) i 250 mg (n=374). Badanie to, znane jako CONFIRM, oceniało szereg istotnych klinicznie parametrów:⁵

Punkty końcowe badania klinicznego

W badaniu CONFIRM zdefiniowano następujące parametry oceny skuteczności terapii:⁶

• Pierwszorzędowy punkt końcowy: czas wolny od progresji choroby (Progression-Free Survival, PFS) – parametr określający okres od rozpoczęcia leczenia do wystąpienia progresji choroby lub zgonu pacjenta
• Drugorzędowe punkty końcowe:
  • Odsetek odpowiedzi obiektywnych (Objective Response Rate, ORR) – określający procent pacjentek, u których zaobserwowano obiektywną odpowiedź na leczenie
  • Odsetek chorych, u których stwierdzono korzyść kliniczną (Clinical Benefit Rate, CBR) – parametr uwzględniający zarówno odpowiedzi obiektywne, jak i stabilizację choroby
  • Przeżycie całkowite (Overall Survival, OS) – czas od rozpoczęcia terapii do zgonu pacjentki

Wszystkie te parametry pozwalają na kompleksową ocenę skuteczności leczenia fulwestrantem w różnych dawkach. Wyniki badania CONFIRM zostały podsumowane w tabeli i wskazują na przewagę dawki 500 mg fulwestrantu, szczególnie w zakresie czasu wolnego od progresji choroby.⁷

Przynależność do grupy farmakoterapeutycznej

Pod względem klasyfikacji farmakoterapeutycznej, fulwestrant należy do grupy leków stosowanych w terapii hormonalnej, podgrupy antyestrogenów. W międzynarodowej klasyfikacji ATC substancji leczniczych przypisano mu kod L02BA03, co określa jego miejsce w systemie terapii przeciwnowotworowej.⁸