Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Etiagen 100 mg

Wpływ leku Etiagen (kwetiapina) na płodność, ciążę i laktację

Podczas rozmowy z pacjentką w wieku rozrodczym, ciężarną lub karmiącą piersią, lekarz powinien dokładnie omówić potencjalny wpływ kwetiapiny (Etiagen) na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią. Poniższe informacje stanowią podstawę do przeprowadzenia świadomej konsultacji medycznej z pacjentką, która przyjmuje lub rozważa stosowanie leku Etiagen.¹

Stosowanie kwetiapiny w trakcie ciąży

Aktualne dane medyczne dotyczące stosowania kwetiapiny w czasie ciąży są umiarkowanie liczne i obejmują między 300 a 1000 udokumentowanych przypadków. Informacje te pochodzą zarówno z indywidualnych raportów, jak i z badań obserwacyjnych. Na podstawie dostępnych danych nie stwierdzono jednoznacznie zwiększonego ryzyka wystąpienia wad rozwojowych związanych z leczeniem kwetiapiną w czasie ciąży. Należy jednak podkreślić, że dostępne dane nie pozwalają na całkowite wykluczenie takiego ryzyka.²

Stosowanie w pierwszym trymestrze ciąży

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały potencjalnie szkodliwy wpływ kwetiapiny na reprodukcję. Z tego względu należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku w pierwszym trymestrze ciąży. Kwetiapina powinna być stosowana w czasie ciąży wyłącznie wówczas, gdy potencjalne korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla rozwijającego się płodu.³

Stosowanie w trzecim trymestrze ciąży

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie kwetiapiny w trzecim trymestrze ciąży. Noworodki, których matki przyjmowały leki przeciwpsychotyczne (w tym kwetiapinę) w ostatnim trymestrze ciąży, są narażone na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych po porodzie. Obserwowane działania niepożądane mogą obejmować:⁴

• Objawy pozapiramidowe – zaburzenia ruchowe, które mogą manifestować się jako drżenia czy nieprawidłowe napięcie mięśniowe
• Objawy odstawienia – mogą mieć różne nasilenie i czas trwania po porodzie
• Niepokój – wzmożona drażliwość i pobudzenie psychoruchowe u noworodka
• Zaburzenia ciśnienia tętniczego – zarówno nadciśnienie, jak i niedociśnienie tętnicze
• Drżenia – mimowolne rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała
• Senność – nadmierna senność i trudności z wybudzeniem noworodka
• Zaburzenia oddychania – różnego stopnia trudności z oddychaniem
• Zaburzenia odżywiania – problemy z karmieniem i przyjmowaniem pokarmów

Ze względu na możliwość wystąpienia powyższych działań niepożądanych, noworodki, których matki przyjmowały kwetiapinę w trzecim trymestrze ciąży, powinny być po porodzie uważnie obserwowane pod kątem wystąpienia objawów pozapiramidowych i/lub objawów odstawienia.⁵

Stosowanie kwetiapiny w okresie karmienia piersią

Dostępne dane dotyczące przenikania kwetiapiny do mleka kobiecego są bardzo ograniczone. Opublikowane sprawozdania wskazują, że wydalanie kwetiapiny do mleka matki przy stosowaniu dawek terapeutycznych jest zmienne i niespójne. Brakuje szczegółowych i jednoznacznych danych określających stężenie leku w mleku matki oraz jego potencjalny wpływ na karmione dziecko.⁶

W przypadku pacjentki, która karmi piersią i wymaga leczenia kwetiapiną, lekarz powinien przeprowadzić szczegółową analizę stosunku korzyści do ryzyka, biorąc pod uwagę:

• Korzyści z karmienia piersią dla dziecka – wartości odżywcze, immunologiczne i psychologiczne
• Korzyści z leczenia kwetiapiną dla matki – kontrola objawów choroby podstawowej, zapobieganie nawrotom, stabilizacja stanu psychicznego

Na podstawie tej analizy należy podjąć decyzję o ewentualnym przerwaniu karmienia piersią lub zaprzestaniu terapii kwetiapiną. Ze względu na brak wystarczających danych, nie zaleca się jednoczesnego karmienia piersią i stosowania kwetiapiny.⁷

Wpływ kwetiapiny na płodność

Wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi nie został dokładnie zbadany i oceniony w ramach badań klinicznych. W badaniach przeprowadzonych na modelach zwierzęcych (szczurach) obserwowano efekty związane z podwyższonym poziomem prolaktyny. Należy jednak zaznaczyć, że te obserwacje z badań na szczurach nie muszą mieć bezpośredniego przełożenia na organizm ludzki.⁸

U pacjentek leczonych kwetiapiną i planujących ciążę należy rozważyć potencjalny wpływ leku na płodność oraz możliwość modyfikacji terapii w okresie planowania ciąży. Decyzja taka powinna być podjęta indywidualnie, po szczegółowej analizie stosunku korzyści do ryzyka.

Zalecenia dla lekarzy omawiających stosowanie kwetiapiny z pacjentkami w wieku rozrodczym

1. Przeprowadź dokładny wywiad dotyczący planów prokreacyjnych pacjentki przed rozpoczęciem leczenia kwetiapiną
2. Poinformuj pacjentkę o potencjalnych ryzykach związanych ze stosowaniem kwetiapiny w okresie ciąży, szczególnie w pierwszym i trzecim trymestrze
3. W przypadku pacjentek planujących ciążę, rozważ alternatywne opcje terapeutyczne o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w ciąży
4. Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas terapii kwetiapiną, przeprowadź ponowną ocenę stosunku korzyści do ryzyka kontynuacji leczenia
5. Poinformuj pacjentkę o potencjalnych działaniach niepożądanych u noworodka, które mogą wystąpić przy stosowaniu kwetiapiny w trzecim trymestrze ciąży
6. W przypadku konieczności stosowania kwetiapiny w okresie okołoporodowym, zaplanuj odpowiednią opiekę nad noworodkiem, uwzględniając możliwość wystąpienia objawów odstawienia i/lub objawów pozapiramidowych
7. Omów z pacjentką karmiącą piersią kwestię stosunku korzyści z karmienia piersią dla dziecka do korzyści z leczenia kwetiapiną dla matki