Wpływ leków na płodność, ciążę i laktację

Lekarz przepisujący produkt leczniczy Dironorm kobietom w wieku rozrodczym, kobietom w ciąży lub karmiącym piersią musi przekazać szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku w tych szczególnych populacjach pacjentek. Poniżej przedstawiono kompleksowe dane, które powinny zostać omówione z pacjentką w ramach świadomej decyzji terapeutycznej.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Stosowanie produktu Dironorm nie jest zalecane w pierwszym trymestrze ciąży, natomiast jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze. Nie przeprowadzono odpowiednio kontrolowanych badań klinicznych dotyczących stosowania kombinacji lizynoprylu i amlodypiny u kobiet ciężarnych.²

Jeśli ciąża zostanie potwierdzona u pacjentki przyjmującej Dironorm, leczenie tym produktem należy natychmiast przerwać i w razie konieczności rozpocząć terapię alternatywną lekiem o udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w ciąży.³

U pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży, chyba że kontynuacja leczenia Dironormem jest uznawana za bezwzględnie konieczną.⁴

Ryzyko związane z lizynoprylem w ciąży

Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogennego po ekspozycji na inhibitory ACE w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne, jednak nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia tego ryzyka. Z tego względu stosowanie inhibitorów ACE, w tym lizynoprylu, nie jest zalecane w pierwszym trymestrze ciąży.⁵

Stosowanie inhibitorów ACE jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży, ze względu na dobrze udokumentowane działanie toksyczne na płód, które obejmuje:⁶

• Pogorszenie czynności nerek płodu
• Małowodzie
• Opóźnienie kostnienia czaszki

U noworodków, których matki przyjmowały inhibitory ACE w czasie ciąży, mogą wystąpić:⁷

• Niewydolność nerek
• Niedociśnienie tętnicze
• Hiperkaliemia

W przypadku ekspozycji na inhibitory ACE od drugiego trymestru ciąży zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego oceniającego czynność nerek oraz strukturę czaszki płodu. Noworodki, których matki przyjmowały inhibitory ACE, powinny być uważnie obserwowane pod kątem wystąpienia niedociśnienia tętniczego.⁸

Ryzyko związane z amlodypiną w ciąży

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania amlodypiny u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję po zastosowaniu dużych dawek tego leku.⁹

Stosowanie amlodypiny w ciąży może być rozważane jedynie w przypadkach, gdy:¹⁰

• Nie ma innego, bezpieczniejszego produktu leczniczego
• Choroba (nadciśnienie tętnicze) wiąże się z większym ryzykiem dla matki i płodu niż potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem leku

Karmienie piersią

Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Dironorm w okresie karmienia piersią. Lekarz powinien zaproponować alternatywne leczenie o ustalonym profilu bezpieczeństwa stosowania w czasie laktacji, szczególnie w przypadku karmienia noworodków i wcześniaków.¹¹

Brak jest danych dotyczących przenikania lizynoprylu do mleka kobiecego. Natomiast amlodypina przenika do mleka ludzkiego w istotnych ilościach. Oszacowano, że odsetek dawki, jaki przyjmuje niemowlę od karmiącej matki, mieści się w przedziale międzykwartylowym od 3% do 7%, przy czym wartość maksymalna wynosi 15%.¹²

Wpływ amlodypiny na organizm niemowląt pozostaje nieznany, dlatego decyzja dotycząca kontynuacji/przerwania karmienia piersią lub kontynuacji/przerwania leczenia amlodypiną powinna uwzględniać korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki.¹³

Wpływ na płodność

Nie ma dostępnych danych pochodzących z odpowiednio kontrolowanych badań klinicznych, dotyczących wpływu kombinacji lizynoprylu i amlodypiny na płodność u ludzi.¹⁴

W odniesieniu do amlodypiny należy poinformować pacjentów, że:¹⁵

• U niektórych pacjentów leczonych antagonistami wapnia zaobserwowano odwracalne zmiany biochemiczne w główkach plemników
• Dane kliniczne dotyczące potencjalnego działania amlodypiny na płodność są niewystarczające
• W jednym badaniu na szczurach odnotowano działania niepożądane związane z płodnością u samców

Praktyczne zalecenia dla lekarza

Postępowanie u kobiet w wieku rozrodczym

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Dironorm u kobiet w wieku rozrodczym lekarz powinien:¹⁶

• Poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku związanym ze stosowaniem leku w czasie ciąży
• Upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży
• Omówić konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie terapii
• Poinstruować pacjentkę o konieczności natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia ciąży

Postępowanie w przypadku planowania ciąży

U pacjentek planujących ciążę należy:¹⁷

• Zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa w ciąży
• Omówić alternatywne opcje terapeutyczne
• Monitorować ciśnienie tętnicze podczas zmiany leczenia

Postępowanie w przypadku rozpoznania ciąży w trakcie leczenia

W przypadku stwierdzenia ciąży u pacjentki leczonej produktem Dironorm:¹⁸

• Natychmiast przerwać leczenie produktem Dironorm
• Rozpocząć alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa w ciąży
• W przypadku ekspozycji na lek w drugim lub trzecim trymestrze – zlecić badanie USG oceniające czynność nerek i strukturę czaszki płodu
• Poinformować neonatologa o stosowaniu przez matkę inhibitora ACE w trakcie ciąży

Postępowanie u kobiet karmiących piersią

U pacjentek karmiących piersią lekarz powinien:¹⁹

• Nie zalecać stosowania produktu Dironorm
• Zaproponować alternatywne leczenie o ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie laktacji
• Szczególną ostrożność zachować w przypadku karmienia noworodków i wcześniaków
• Jeśli zastosowanie leku jest konieczne – rozważyć przerwanie karmienia piersią

Lekarz powinien udokumentować w historii choroby fakt przekazania pacjentce powyższych informacji oraz uzyskać świadomą zgodę na leczenie produktem Dironorm u kobiet w wieku rozrodczym, które nie planują ciąży.²⁰