Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Personel medyczny powinien przekazać pacjentkom pełne informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego Dironorm (lizynopryl + amlodypina) w okresie rozrodczym, ciąży i karmienia piersią. Poniższe dane opierają się na charakterystyce działania obu substancji czynnych wchodzących w skład preparatu.¹

Stosowanie podczas ciąży

Dironorm nie jest zalecany w pierwszym trymestrze ciąży i jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży. Wskazania te wynikają z braku wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania obu substancji czynnych u kobiet ciężarnych.²

W przypadku stwierdzenia ciąży u pacjentki przyjmującej Dironorm należy:³

• Natychmiast przerwać stosowanie leku
• Wdrożyć alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa w ciąży

U pacjentek planujących ciążę zaleca się zamianę Dironormu na lek o udokumentowanym bezpieczeństwie stosowania w ciąży, chyba że kontynuacja leczenia Dironormem jest uznana za bezwzględnie konieczną.⁴

Szczegółowe dane dotyczące lizynoprylu

Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE), w tym lizynopryl, wykazują następujący profil bezpieczeństwa w ciąży:⁵

• Pierwszy trymestr: stosowanie niezalecane – dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogenności nie są rozstrzygające, ale nie można wykluczyć niewielkiego zwiększenia ryzyka
• Drugi i trzeci trymestr: stosowanie przeciwwskazane

Narażenie płodu na inhibitory ACE w II i III trymestrze ciąży może powodować:⁶

• Toksyczne działanie na płód:
  • Pogorszenie czynności nerek
  • Małowodzie
  • Opóźnienie kostnienia czaszki
• Toksyczne działanie na noworodka:
  • Niewydolność nerek
  • Niedociśnienie
  • Hiperkaliemia

W przypadku narażenia na inhibitory ACE od II trymestru ciąży zaleca się:⁷

1. Wykonanie ultrasonograficznego badania czynności nerek oraz czaszki płodu
2. Uważną obserwację noworodków pod kątem wystąpienia niedociśnienia tętniczego

Szczegółowe dane dotyczące amlodypiny

Bezpieczeństwo stosowania amlodypiny u kobiet w ciąży nie zostało ustalone. Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na reprodukcję po zastosowaniu dużych dawek.⁸

Stosowanie amlodypiny w ciąży jest zalecane jedynie w przypadkach, gdy:⁹

• Nie ma innego, bezpieczniejszego produktu
• Choroba jest związana z większym ryzykiem dla matki i płodu

Karmienie piersią

Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Dironorm w okresie karmienia piersią.¹⁰

Dostępne dane wskazują, że:

• Brak danych dotyczących przenikania lizynoprylu do mleka kobiecego
• Amlodypina przenika do mleka ludzkiego w istotnych klinicznie ilościach: odsetek dawki przyjmowanej przez niemowlę mieści się w przedziale 3-7%, maksymalnie do 15%¹¹
• Wpływ amlodypiny na organizm niemowląt jest nieznany¹²

U kobiet karmiących piersią, a szczególnie w przypadku karmienia noworodków i wcześniaków, zaleca się zastosowanie alternatywnego leczenia o ustalonym profilu bezpieczeństwa.¹³

Wpływ na płodność

Brak jest dostępnych danych z odpowiednio kontrolowanych badań klinicznych dotyczących wpływu lizynoprylu i amlodypiny na płodność u ludzi.¹⁴

W odniesieniu do amlodypiny, dostępne są następujące dane:¹⁵

• U niektórych pacjentów leczonych antagonistami wapnia zaobserwowano odwracalne zmiany biochemiczne w główkach plemników
• Dane kliniczne dotyczące potencjalnego działania amlodypiny na płodność są niewystarczające
• W badaniu na szczurach zaobserwowano wystąpienie działań niepożądanych związanych z płodnością u samców

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Lekarz powinien poinformować pacjenta, że produkt leczniczy Dironorm może mieć wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, szczególnie w początkowym okresie leczenia.¹⁶

Wpływ lizynoprylu

Podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia:¹⁷

• Zawrotów głowy
• Zmęczenia

Wpływ amlodypiny

Amlodypina wywiera mały lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Zdolność reagowania może ulec osłabieniu w przypadku wystąpienia:¹⁸

• Zawrotów głowy
• Bólu głowy
• Zmęczenia
• Nudności

Szczególną ostrożność pacjent powinien zachować na początku leczenia, gdy ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest największe.¹⁹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania produktu Dironorm, lekarz powinien zastosować odpowiednie postępowanie, uwzględniając działanie obu substancji czynnych.²⁰

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie produktu leczniczego Dironorm może prowadzić do:²¹

• Nadmiernego rozszerzenia naczyń obwodowych
• Znaczącego niedociśnienia tętniczego
• Wstrząsu krążeniowego
• Zaburzeń elektrolitowych
• Niewydolności nerek
• Hiperwentylacji
• Tachykardii lub bradykardii
• Kołatania serca
• Zawrotów głowy
• Niepokoju
• Kaszlu

W przypadku przedawkowania amlodypiny może również wystąpić niekardiogenny obrzęk płuc, mogący pojawić się z opóźnieniem (24-48 godzin po przyjęciu) i powodujący konieczność wspomagania oddychania.²²

Leczenie przedawkowania

Zalecane postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje:²³

1. Leczenie objawowe:
   • Ułożenie pacjenta na plecach
   • Monitorowanie i w razie potrzeby wspomaganie czynności serca i układu oddechowego
   • Kontrola ciśnienia krwi
   • Monitorowanie równowagi wodno-elektrolitowej i stężenia kreatyniny
2. W przypadku poważnego niedociśnienia tętniczego:²⁴
   • Uniesienie kończyn dolnych
   • Podanie dożylne płynów
   • W razie braku poprawy – leczenie wspomagające lekami obkurczającymi naczynia obwodowe (jeśli nie są przeciwwskazane)
   • Możliwe rozważenie podania we wlewie angiotensyny II
3. Podanie dożylne glukonianu wapnia (korzystny wpływ poprzez odwrócenie skutków blokady kanałów wapniowych)²⁵
4. Hemodializa do usunięcia lizynoprylu z krążenia układowego (należy unikać stosowania błon poliakrylonitrylowych o dużej przepuszczalności)²⁶

Uwaga: Dializa prawdopodobnie nie będzie skuteczna w usuwaniu amlodypiny ze względu na silne wiązanie tego leku z białkami osocza.²⁷