Właściwości farmakodynamiczne
Decilosal 100 mg

Charakterystyka farmakodynamiczna cylostazolu

Cylostazol, jako substancja czynna produktu leczniczego Decilosal, należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwzakrzepowe, inhibitory agregacji płytek krwi (bez heparyny) i został sklasyfikowany pod kodem ATC: B 01AC23. Jego działanie terapeutyczne opiera się na złożonych mechanizmach wpływających na naczynia krwionośne oraz funkcje płytek krwi.¹

Wpływ na dystans chromania u pacjentów z chromaniem przestankowym

Skuteczność kliniczna cylostazolu została potwierdzona w dziewięciu kontrolowanych placebo badaniach klinicznych z udziałem 1634 pacjentów otrzymujących cylostazol. Badania te wykazały istotną poprawę zdolności wysiłkowej pacjentów, co oceniano na podstawie dwóch kluczowych parametrów: bezwzględnego dystansu chromania (ACD – Absolute Claudication Distance, określanego także jako maksymalny odcinek marszu) oraz początkowego dystansu chromania (ICD – Initial Claudication Distance, definiowanego jako odległość, którą pacjent jest w stanie przejść bez wystąpienia bólu).²

Terapia cylostazolem w dawce 100 mg dwa razy na dobę, prowadzona przez 24 tygodnie, skutkowała znaczącym wydłużeniem zarówno ACD, jak i ICD:

• Średnia wartość ACD zwiększała się w zakresie od 60,4 do 129,1 metra³
• Średnia wartość ICD zwiększała się w zakresie od 47,3 do 93,6 metra⁴

Przeprowadzona metaanaliza, oparta na ważonej różnicy średnich z dziewięciu badań, wykazała znaczącą bezwzględną ogólną poprawę w odniesieniu do maksymalnego odcinka marszu (ACD) o 42 metry dla cylostazolu stosowanego w dawce 100 mg dwa razy na dobę w porównaniu z placebo. Ta wartość odpowiada względnej poprawie o 100% w stosunku do placebo. Warto zauważyć, że efekt terapeutyczny wydaje się być mniej wyraźny u pacjentów z cukrzycą niż u osób bez tego schorzenia.⁵

Wpływ na naczynia krwionośne

Badania na modelach zwierzęcych potwierdziły, że cylostazol wykazuje działanie wazodylatacyjne (rozszerzające naczynia krwionośne). Efekt ten zaobserwowano również w niewielkich badaniach z udziałem ludzi, w których mierzono przepływ krwi w obrębie stawów skokowych metodą pletyzmografii tensometrycznej (strain gauge).⁶

Dodatkowo, cylostazol wykazuje działanie antyproliferacyjne, hamując in vitro namnażanie komórek mięśni gładkich naczyń zarówno u szczurów, jak i u ludzi. Lek blokuje również uwalnianie czynnika wzrostu pochodzenia płytkowego oraz PF-4 (czynnika płytkowego 4) z ludzkich płytek krwi.⁷

Wpływ na agregację płytek krwi

Zarówno badania na zwierzętach, jak i badania u ludzi (in vivo i ex vivo) potwierdziły, że cylostazol powoduje odwracalne zahamowanie agregacji płytek krwi. To działanie antyagregacyjne jest skuteczne w odniesieniu do różnorodnych czynników wywołujących agregację, w tym:⁸

• naprężenia ścinającego
• kwasu arachidonowego
• kolagenu
• ADP (adenozyno-5′-difosforanu)
• adrenaliny

Efekt hamujący agregację płytek u ludzi utrzymuje się do 12 godzin po podaniu leku. Po zakończeniu terapii cylostazolem następuje normalizacja funkcji płytek i przywrócenie ich zdolności do agregacji w ciągu 48-96 godzin, bez wystąpienia nadmiernej skłonności do agregacji „z odbicia”.⁹

Wpływ na profil lipidowy

Przeprowadzone badania wykazały korzystny wpływ cylostazolu na parametry lipidowe osocza. Po 12 tygodniach leczenia cylostazolem w dawce 100 mg dwa razy na dobę zaobserwowano w porównaniu z placebo:¹⁰

• zmniejszenie stężenia triglicerydów o 0,33 mmol/l, co stanowi redukcję o 15%
• zwiększenie stężenia cholesterolu HDL o 0,10 mmol/l, co stanowi wzrost o 10%

Długoterminowe bezpieczeństwo stosowania i wpływ na śmiertelność

Długoterminowe bezpieczeństwo stosowania cylostazolu oceniano w randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu klinicznym fazy IV, przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby. W badaniu wzięło udział 1439 pacjentów z chromaniem przestankowym, bez współistniejącej niewydolności serca. Pacjenci otrzymywali cylostazol lub placebo przez okres do trzech lat.¹¹

Analiza wpływu na śmiertelność, przeprowadzona metodą Kaplana-Meiera, wykazała, że przy medianie czasu stosowania wynoszącej 18 miesięcy, 36-miesięczny wskaźnik zdarzeń w postaci zgonów podczas stosowania badanego produktu leczniczego wynosił:¹²

• 5,6% (95% CI: 2,8% do 8,4%) dla grupy otrzymującej cylostazol
• 6,8% (95% CI: 1,9% do 11,5%) dla grupy otrzymującej placebo

Wyniki badania potwierdziły, że długotrwałe leczenie cylostazolem nie budzi wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa stosowania produktu.¹³

Mechanizmy działania i efekty farmakodynamiczne cylostazolu

Cylostazol wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, które składa się na jego efekt terapeutyczny w leczeniu chorych z chromaniem przestankowym. Mechanizmy działania obejmują zarówno bezpośredni wpływ na naczynia krwionośne poprzez rozszerzenie ich światła, jak i oddziaływanie na funkcje płytek krwi przez hamowanie ich agregacji. Dodatkowo lek hamuje proliferację komórek mięśni gładkich naczyń oraz modyfikuje profil lipidowy osocza w kierunku korzystnym dla pacjenta.

Długoterminowe badania kliniczne potwierdziły bezpieczeństwo stosowania cylostazolu, nie wykazując zwiększonego ryzyka zgonów w porównaniu z placebo. Efekty terapeutyczne w postaci wydłużenia dystansu chromania są wyraźnie zaznaczone, choć mogą być mniej wyraźne u pacjentów z współistniejącą cukrzycą.