Właściwości farmakodynamiczne
Colistimethatum natricum Noridem 2000000 j.m.

Właściwości farmakodynamiczne kolistymetatu sodowego

Kolistymetat sodowy (Colistimethatum natricum) należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwbakteryjne do stosowania ogólnego, inne leki przeciwbakteryjne, polimyksyny, co odpowiada kodowi ATC: J01XB01. Substancja ta jest dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu do nebulizacji o mocy 1 000 000 j.m. lub 2 000 000 j.m. ¹

Mechanizm działania

Kolistyna jest cyklicznym polipeptydowym lekiem przeciwbakteryjnym należącym do grupy polimyksyn. Jej działanie przeciwbakteryjne polega na uszkadzaniu błony komórkowej bakterii, co prowadzi bezpośrednio do śmierci komórki bakteryjnej. Istotną cechą polimyksyn jest ich wybiórczość w stosunku do bakterii Gram-ujemnych, które charakteryzują się hydrofobową błoną zewnętrzną. Dzięki takiej selektywności kolistyna stanowi skuteczny środek w terapii infekcji wywołanych przez tego typu drobnoustroje. ²

Mechanizmy oporności

Bakterie wykazujące oporność na kolistynę charakteryzują się specyficznymi modyfikacjami strukturalnymi ich błony komórkowej. Kluczowym mechanizmem jest modyfikacja grup fosforanowych lipopolisacharydów (LPS), polegająca na zastąpieniu ich cząsteczkami etanoloaminy lub aminoarabinozy. Tego typu modyfikacje obserwuje się w naturalnie opornych bakteriach Gram-ujemnych, takich jak Proteus mirabilis i Burkholderia cepacia, u których wszystkie lipidy fosforanowe ulegają zastąpieniu przez etanoloaminę lub aminoarabinozę, co uniemożliwia prawidłowe przyłączenie się kolistyny do błony komórkowej. ³

Istotnym zjawiskiem klinicznym jest oporność krzyżowa między kolistyną (polimyksyną E) a polimyksyną B, co wynika z podobieństwa ich struktury i mechanizmu działania. Jednocześnie, ze względu na odmienny mechanizm działania polimyksyn w porównaniu z innymi grupami leków przeciwbakteryjnych, oporność na kolistynę i polimyksyny nie powinna skutkować opornością na leki przeciwbakteryjne z innych klas. Jest to ważna klinicznie właściwość, umożliwiająca stosowanie kolistyny w przypadkach wielolekoopornych infekcji. ⁴

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne

Polimyksyny, w tym kolistyna, wykazują działanie bakteriobójcze zależne od stężenia wobec wrażliwych drobnoustrojów. Oznacza to, że ich skuteczność zwiększa się wraz ze wzrostem stężenia leku w miejscu infekcji. Istotnym parametrem farmakodynamicznym dla tych antybiotyków jest współczynnik faUC/MIC (stosunek pola pod krzywą stężenia wolnego leku do minimalnego stężenia hamującego), który wykazuje bezpośrednią korelację ze skutecznością kliniczną terapii. Monitorowanie tego parametru może mieć kluczowe znaczenie dla optymalizacji dawkowania kolistyny w leczeniu ciężkich infekcji. ⁵

Wartości graniczne wrażliwości

Europejski Komitet ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST) określił wartości graniczne dla oceny wrażliwości mikroorganizmów na kolistynę. Dla bakterii z rodzaju Pseudomonas ustalono następujące progi wrażliwości:

Wartości te odnoszą się do schematu dawkowania obejmującego 4,5 miliona j.m. dwa razy na dobę. W niektórych przypadkach klinicznych może być konieczne zastosowanie dawki nasycającej wynoszącej 9 000 000 j.m. dla szybszego osiągnięcia stężenia terapeutycznego. ^{4 mg/L) […] Wartości graniczne dotyczą dawki 4,5 miliona j.m. x 2. Może być konieczna dawka nasycająca (9 000 000 j.m.)”>6}

Metodologia oznaczania wrażliwości

Oznaczanie minimalnego stężenia hamującego (MIC) kolistyny wymaga zastosowania specyficznej metodologii laboratoryjnej. Zaleca się przeprowadzanie testu z wykorzystaniem techniki mikrorozcieńczeń w bulionie, która zapewnia najdokładniejsze wyniki. Dla zapewnienia wiarygodności wyników, procedury kontroli jakości powinny uwzględniać zarówno szczepy wzorcowe wrażliwe na kolistynę (Escherichia coli ATCC 25922 lub Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853), jak i szczep oporny na kolistynę (E. coli NCTC 13846 posiadający gen mcr-1). Prawidłowe wykonanie testu i interpretacja wyników są kluczowe dla doboru odpowiedniej terapii przeciwbakteryjnej. ⁷

Kolistymetat sodowy w postaci proszku do sporządzania roztworu do nebulizacji charakteryzuje się po rozpuszczeniu określonymi parametrami fizykochemicznymi. Dla preparatu o mocy 1 000 000 j.m. rozpuszczonego w 3 ml roztworu oraz dla preparatu o mocy 2 000 000 j.m. rozpuszczonego w 4 ml roztworu, pH mieści się w zakresie 6,5-8,5, co zapewnia odpowiednią stabilność i skuteczność substancji czynnej. ⁸