Przedawkowanie
Colistimethatum natricum Noridem 2000000 j.m.

Przedawkowanie kolistymetatu sodowego, stosowanego m.in. w preparacie Colistimethatum natricum Noridem, stanowi poważne zagrożenie ze względu na blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, co prowadzi do osłabienia mięśni, bezdechu, a nawet zatrzymania oddechu. Dodatkowo, nefrotoksyczność leku może wywołać ostrą niewydolność nerek, manifestującą się oligurią (<400 ml/dobę) lub anurią, podwyższonym stężeniem azotu mocznika (BUN) oraz kreatyniny w surowicy, wskazując na uszkodzenie cewek nerkowych i upośledzenie filtracji kłębuszkowej. Brak specyficznego antidotum wymaga leczenia objawowego i podtrzymującego, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania funkcji oddechowej i nerkowej.

Przedawkowanie kolistymetatu sodowego

Przedawkowanie kolistymetatu sodowego stanowi poważne zagrożenie medyczne, które może prowadzić do szeregu niebezpiecznych konsekwencji zdrowotnych. Ryzyko przedawkowania występuje zarówno przy nebulizacji preparatu Colistimethatum natricum Noridem, jak i przy innych drogach podania tego leku przeciwbakteryjnego.1

Mechanizm toksyczności

Podstawowym mechanizmem toksyczności kolistymetatu sodowego w przypadku przedawkowania jest blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego. Ta właściwość skutkuje zaburzeniami funkcji układu nerwowo-mięśniowego o różnym nasileniu, od łagodnych objawów osłabienia do zagrażających życiu powikłań oddechowych.2

Nefrotoksyczność

Drugim głównym zagrożeniem związanym z przedawkowaniem kolistymetatu sodowego jest jego potencjał nefrotoksyczny. Przedawkowanie preparatu Colistimethatum natricum Noridem może prowadzić do rozwoju ostrej niewydolności nerek, która manifestuje się charakterystycznymi objawami klinicznymi i laboratoryjnymi.3

Postępowanie terapeutyczne

W przypadku przedawkowania kolistymetatu sodowego nie dysponujemy specyficznym antidotum, co oznacza konieczność wdrożenia leczenia objawowego i podtrzymującego. Protokół terapeutyczny obejmuje metody wspomagające eliminację leku z organizmu, choć ich skuteczność kliniczna nie została jednoznacznie potwierdzona.4

Objawy przedawkowania

Układ/narząd Objaw kliniczny Opis Mechanizm patofizjologiczny
Układ nerwowo-mięśniowy Osłabienie mięśni Postępujące osłabienie siły mięśniowej, początkowo dotyczące mięśni obwodowych Blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego
Bezdech Okresowe zatrzymanie oddychania spowodowane porażeniem mięśni oddechowych Blokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego w mięśniach międzyżebrowych i przeponie
Zatrzymanie oddechu Całkowite ustanie czynności oddechowej wymagające natychmiastowej interwencji Pełne zablokowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego w układzie oddechowym
Układ moczowy Zmniejszenie objętości oddawanego moczu Oliguria (wydalanie moczu <400 ml/dobę) lub anuria (brak wydalania moczu) Uszkodzenie cewek nerkowych z upośledzoną filtracją kłębuszkową
Zwiększenie stężenia azotu mocznika we krwi Podwyższony poziom BUN w badaniach laboratoryjnych Zmniejszona zdolność nerek do wydalania produktów przemiany białek
Zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy Podwyższony poziom kreatyniny jako marker uszkodzenia nerek Zmniejszona filtracja kłębuszkowa i wydalanie kreatyniny

Postępowanie w przedawkowaniu

Ze względu na brak specyficznego antidotum dla kolistymetatu sodowego, postępowanie w przypadku przedawkowania opiera się na leczeniu objawowym i próbach przyspieszenia eliminacji leku z organizmu.5

Metody wspomagania eliminacji leku

W celu przyspieszenia wydalania kolistyny z organizmu można rozważyć zastosowanie następujących metod terapeutycznych:

  • Diureza forsowana mannitolem – pozwala na zwiększenie objętości wydalanego moczu i potencjalnie zwiększenie szybkości eliminacji leku, jednak należy monitorować bilans płynów i elektrolity6
  • Przedłużona hemodializa – technika pozaustrojowego oczyszczania krwi, która może być stosowana zarówno w celu eliminacji leku, jak i wspomagania funkcji nerek w przypadku ostrej niewydolności7
  • Dializa otrzewnowa – alternatywna metoda dializoterapii, która może być zastosowana w przypadku braku możliwości hemodializy8

Warto podkreślić, że skuteczność wymienionych metod w eliminacji kolistyny z organizmu nie została jednoznacznie potwierdzona w badaniach klinicznych, dlatego decyzja o ich zastosowaniu powinna być podejmowana indywidualnie i opierać się na aktualnym stanie klinicznym pacjenta.9

Leczenie wspomagające

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania kolistymetatu sodowego, oprócz metod eliminacji leku, kluczowe znaczenie ma leczenie objawowe, które może obejmować:

  1. Wspomaganie oddychania, w tym intubację i wentylację mechaniczną w przypadku zatrzymania oddechu
  2. Monitorowanie funkcji nerek i wdrożenie leczenia nerkozastępczego w przypadku rozwoju ostrej niewydolności nerek
  3. Kontrolę równowagi wodno-elektrolitowej
  4. Monitorowanie parametrów życiowych i stanu neurologicznego pacjenta

Ze względu na potencjalnie ciężki przebieg przedawkowania kolistymetatu sodowego, pacjenci wymagają intensywnej opieki medycznej z dostępem do zaawansowanych technik monitorowania i leczenia podtrzymującego.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl