Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Clopixol Depot

Dekanonian zuklopentyksolu, substancja czynna zawarta w leku Clopixol Depot, została poddana szeregowi badań przedklinicznych w celu oceny jej bezpieczeństwa przed wprowadzeniem do praktyki klinicznej. Badania te obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na rozrodczość, potencjału mutagennego i rakotwórczego oraz działania miejscowego.¹

Toksyczność ostra

Przeprowadzone badania toksykologiczne wykazały, że zuklopentyksol charakteryzuje się niską toksycznością ostrą. Oznacza to, że substancja wykazuje stosunkowo niewielkie działanie toksyczne przy pojedynczym podaniu, nawet w wyższych dawkach.²

Toksyczność przewlekła

W badaniach toksyczności przewlekłej, gdzie oceniano długotrwałe stosowanie dekanonianu zuklopentyksolu, nie zaobserwowano wyników, które miałyby istotne znaczenie kliniczne lub stanowiły przeciwwskazanie do terapeutycznego stosowania leku. Wyniki tych badań potwierdzają akceptowalny profil bezpieczeństwa substancji przy długotrwałym podawaniu.³

Toksyczność dotycząca rozrodu

Badania wpływu zuklopentyksolu na rozrodczość przeprowadzono na trzech pokoleniach szczurów. Wykazały one opóźnienie w podejmowaniu zachowań seksualnych u zwierząt przyjmujących lek. Warto jednak podkreślić, że gdy dochodziło do parzenia się zwierząt, nie stwierdzano negatywnego wpływu leku na płodność. W badaniach zaobserwowano także zaburzenia krycia oraz zmniejszenie liczebności miotów, gdy zuklopentyksol był podawany z pokarmem.⁴

Co istotne, badania na zwierzętach nie wykazały działań toksycznych na płód ani działań teratogennych (wywołujących wady rozwojowe). Jednak w badaniach około- i pourodzeniowych u szczurów, którym podawano dawki 5 i 15 mg/kg na dobę, zaobserwowano:⁵

• Zwiększenie liczby urodzeń martwych płodów
• Zmniejszenie przeżywalności noworodków
• Opóźniony rozwój młodych osobników

Warto podkreślić, że znaczenie kliniczne tych wyników jest niejasne. Istnieje hipoteza, że zaobserwowane działanie na noworodki mogło być wynikiem zaniedbania przez matki, które były narażone na toksyczne dla nich dawki zuklopentyksolu.⁶

Mutagenność i potencjalne działanie rakotwórcze

Przeprowadzone badania jednoznacznie wykazały, że zuklopentyksol nie wykazuje potencjalnego działania mutagennego (nie powoduje zmian w materiale genetycznym) ani rakotwórczego (nie wywołuje nowotworów).⁷

W dwuletnim badaniu potencjalnego działania rakotwórczego u szczurów, którym podawano maksymalną dawkę 30 mg/kg mc./dobę, zaobserwowano niewielkie, statystycznie nieistotne zwiększenie częstości występowania:⁸

• Gruczolakoraka sutka u samic
• Gruczolaka i raka komórek wysp trzustkowych (wysp Langerhansa) u samic
• Raka pęcherzykowego tarczycy

Należy podkreślić, że niewielkie zwiększenie zapadalności na tego typu nowotwory jest często obserwowane po podaniu antagonistów receptorów D2, które zwiększają wydzielanie prolaktyny u szczurów. Ze względu na fizjologiczne różnice między organizmami szczura i człowieka w zakresie regulacji prolaktyny, znaczenie kliniczne tych wyników pozostaje niejasne. Przyjmuje się jednak, że wyniki te nie wskazują na zagrożenie działaniem rakotwórczym u ludzi.⁹

Miejscowe działanie toksyczne

W badaniach miejscowego działania toksycznego zaobserwowano, że po wstrzyknięciu roztworów wodnych leków neuroleptycznych, w tym zuklopentyksolu, może dochodzić do miejscowego uszkodzenia mięśni. Istotne jest jednak, że roztwory olejowe, takie jak octan zuklopentyksolu i dekanonian zuklopentyksolu (Clopixol Depot), powodują znacznie mniejsze uszkodzenie mięśni niż roztwory wodne tych samych substancji.¹⁰

Ta obserwacja potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w odniesieniu do miejscowego działania preparatu Clopixol Depot, który jest roztworem olejowym dekanonianu zuklopentyksolu o stężeniu 200 mg/ml.¹¹