Właściwości farmakodynamiczne
Clindamycin-MIP 150 mg/ml 150 mg/ml

Klindamycyna, dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań Clindamycin-MIP 150 mg/ml, jest półsyntetycznym linkozamidem o mechanizmie działania polegającym na hamowaniu syntezy białek bakteryjnych poprzez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu. Wykazuje działanie bakteriostatyczne lub bakteriobójcze w zależności od stężenia i wrażliwości drobnoustroju. Spektrum działania obejmuje bakterie Gram-dodatnie tlenowe (m.in. Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes) oraz bakterie beztlenowe (m.in. Bacteroides spp., Fusobacterium spp., Peptostreptococcus spp.). Wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) klasyfikują bakterie jako wrażliwe przy ≤1 mg/l, średnio wrażliwe przy 2–4 mg/l oraz oporne przy ≥8 mg/l. Oporność krzyżowa występuje całkowicie między klindamycyną a linkomycyną oraz częściowo z erytromycyną.

Pobierz ChPL PDF Clindamycin-MIP 150 mg/ml – Roztwór do wstrzykiwań i infuzji – 150 mg/ml
  1. Właściwości farmakodynamiczne klindamycyny
    1. Mechanizm działania
  2. Spektrum aktywności przeciwbakteryjnej
    1. Drobnoustroje wrażliwe
    2. Drobnoustroje średnio wrażliwe
    3. Drobnoustroje oporne
  3. Wartość MIC i kryteria wrażliwości
  4. Oporność bakterii
  5. Występowanie oporności bakterii
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. odzębowe zapalenie kości szczęki i żuchwy
  2. płonica
  3. posocznica
  4. zakażenie dolnych dróg oddechowych
  5. zakażenie kości i stawu
  6. zakażenie skóry i tkanki miękkiej
  7. zakażenie ucho, nos oraz gardło
  8. zakażenie w obrębie jamy brzusznej
  9. zakażenie w obrębie miednicy
  10. zakażenie w obrębie zęba
  11. zakażenie żeńskich narządów płciowych
  12. zapalenie wsierdzia
Substancja czynna
  1. fosforan klindamycyny
  2. klindamycyna
Kategoria leku
  1. antybiotyki
  2. antybiotyki linkozamidowe

Właściwości farmakodynamiczne klindamycyny

Klindamycyna, dostępna w produkcie Clindamycin-MIP 150 mg/ml w postaci roztworu do wstrzykiwań i infuzji, jest półsyntetyczną pochodną linkomycyny należącą do grupy linkozamidów. Jako piranozydy, linkozamidy nie wykazują strukturalnego podobieństwa do innych znanych grup antybiotyków, co warunkuje ich unikalne właściwości przeciwbakteryjne1.

Klindamycyna została sklasyfikowana w grupie farmakoterapeutycznej jako lek przeciwbakteryjny do stosowania ogólnego – linkozamid, oznaczony kodem ATC: J01FF012.

Mechanizm działania

Zależnie od wrażliwości drobnoustroju oraz zastosowanego stężenia, klindamycyna wykazuje działanie bakteriostatyczne lub bakteriobójcze. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy białek bakteryjnych poprzez wiązanie z podjednostką 50S rybosomu, co uniemożliwia tworzenie wiązań peptydowych3.

Spektrum aktywności przeciwbakteryjnej

Klindamycyna wykazuje szerokie spektrum działania, obejmujące zarówno bakterie tlenowe jak i beztlenowe. Jest szczególnie skuteczna wobec bakterii Gram-dodatnich oraz beztlenowców, co czyni ją wartościowym antybiotykiem w leczeniu mieszanych zakażeń4.

Drobnoustroje wrażliwe

Do drobnoustrojów wrażliwych na działanie klindamycyny należą:

  • Bakterie Gram-dodatnie tlenowe:
    • Gronkowce (Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis)
    • Streptococcus pneumoniae (należy zaznaczyć, że u pneumokoków opornych na penicylinę może występować częściowa oporność na klindamycynę)
    • Streptococcus pyogenes z grupy A
    • Streptococcus viridans
    • Listeria monocytogenes
  • Bakterie beztlenowe:
    • Bacteroides spp.
    • Fusobacterium spp.
    • Actinomycetes spp.
    • Peptococcus spp.
    • Peptostreptococcus spp.
    • Porphyromonas gingivalis
    • Prevotella spp.
  • Inne:
    • Propionibacterium
    • Mycoplasma hominis

5

Drobnoustroje średnio wrażliwe

Średnią wrażliwość na klindamycynę wykazują:

  • Bakterie Gram-dodatnie tlenowe:
    • Staphylococcus aureus MET-R (metycylinooporne szczepy)
    • Staphylococcus epidermidis MET-R
    • Staphylococcus haemolyticus MET-R
  • Bakterie beztlenowe:
    • Bacteroides caccae
    • Bacteroides distasonis
    • Bacteroides fragilis
    • Bacteroides thetaiotaomicron
    • Bacteroides vulgatus
    • Clostridium spp.
    • Fusobacterium spp.

6

Drobnoustroje oporne

Oporność na klindamycynę wykazują następujące drobnoustroje:

  • Bakterie Gram-dodatnie tlenowe:
    • Enterococcus spp. (E. faecalis, E. faecium)
    • Corynebacterium jeikeium
  • Bakterie Gram-ujemne:
    • Neisseria spp. (np. N. gonorrhoeae, N. meningitidis)
    • Haemophilus spp.
    • Escherichia coli
    • Klebsiella spp.
    • Enterobacter spp.
    • Serratia spp.
    • Proteus spp.
    • Pseudomonas spp.
    • Salmonella spp.
    • Shigella spp.
    • Nocardia spp.

7

Warto zaznaczyć, że bakterie Clostridium spp. wykazują zmienną wrażliwość na klindamycynę – niektóre gatunki są oporne. Oporność wtórna na klindamycynę rozwija się stosunkowo rzadko8.

Wartość MIC i kryteria wrażliwości

Zgodnie z wytycznymi DIN 58940, wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) klindamycyny pozwalają na następującą klasyfikację drobnoustrojów9:

  • Bakterie wrażliwe: ≤1 mg/l
  • Bakterie średnio wrażliwe: 2–4 mg/l
  • Bakterie oporne: ≥8 mg/l

Oporność bakterii

Między klindamycyną a linkomycyną występuje całkowita oporność krzyżowa, co oznacza, że wszystkie drobnoustroje oporne na klindamycynę są również oporne na linkomycynę. Ponadto obserwuje się częściową oporność krzyżową między klindamycyną a erytromycyną10.

Istotnym aspektem jest fakt, że nabyta oporność poszczególnych gatunków bakteryjnych może różnić się w zależności od obszaru geograficznego i czasu. W związku z tym zaleca się uwzględnianie lokalnych danych dotyczących wrażliwości drobnoustrojów, szczególnie podczas leczenia ciężkich zakażeń11.

Występowanie oporności bakterii

Poniższa tabela przedstawia europejski stopień oporności różnych szczepów bakteryjnych na klindamycynę. Dane te pozwalają na bardziej precyzyjną ocenę prawdopodobieństwa skuteczności terapii w konkretnych przypadkach klinicznych12.

Gatunek Europejski stopień oporności (%)
Bakterie wrażliwe
Tlenowe Gram-dodatnie
Listeria monocytogenes –
Staphylococcus aureus 6,9–10,1*
Staphylococcus epidermidis 34,8–39,7
Staphylococcus haemolyticus 18,9–40,0*
Staphylococcus hominis 22,2
Staphylococcus saprophyticus 1,4
Streptococcus pneumoniae PEN-S 0–4,3
Streptococcus pneumoniae PEN-I 3–23
Streptococcus pneumoniae PEN-R 6,7–46,5
Streptococcus alfa-nonhaemolyticus 0–12,2
Streptococcus beta-haemolyticus z grupy A 0–4,3
Streptococcus beta-haemolyticus z grupy B, C i G 4,6
Beztlenowe
Peptostreptococcous spp. –
Porphyromonas gingivalis –
Prevotella spp. –
Bakterie średnio wrażliwe
Tlenowe Gram-dodatnie
Staphylococcus aureus MET-R 52,3–89,1
Staphylococcus epidermidis MET-R 53,7–54,1
Staphylococcus haemolyticus MET-R 42,2*
Beztlenowe
Bacteroides caccae –
Bacteroides distasonis –
Bacteroides fragilis 2,5–49
Bacteroides thetaiotaomicron –
Bacteroides vulgatus –
Clostridium spp. –
Fusobacterium spp. –
Bakterie oporne
Tlenowe Gram-dodatnie
Corynebacterium jeikeium –
Enterococcus faecalis –
Enterococcus faecium –

* przypadki zanotowane w Niemczech; bez gwiazdki – oporność w krajach europejskich
PEN-S, PEN-I, PEN-R: wyodrębnione szczepy wrażliwe, pośrednio oporne i oporne na penicylinę
MET-R: wyodrębnione szczepy metycylinooporne

13

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl