Właściwości farmakodynamiczne bilastyny

Bilastyna, będąca substancją czynną leku Clabilla, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego, inne leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego, kod ATC R06AX29. Bilastyna charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania oraz potwierdzoną skutecznością kliniczną w różnych wskazaniach terapeutycznych.¹

Mechanizm działania

Bilastyna to długo działający selektywny antagonista obwodowych receptorów H1, który w przeciwieństwie do niektórych leków przeciwhistaminowych, nie wykazuje powinowactwa do receptorów muskarynowych. Istotną cechą farmakodynamiczną bilastyny jest brak właściwości uspokajających, co stanowi przewagę nad wieloma klasycznymi lekami przeciwhistaminowymi. Po podaniu pojedynczej dawki bilastyna skutecznie hamuje zależne od histaminy powstawanie bąbli oraz zaczerwienienia skóry, a efekt ten utrzymuje się przez 24 godziny.²

Skuteczność kliniczna u dorosłych

Badania kliniczne przeprowadzone wśród pacjentów dorosłych i młodzieży z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek (zarówno w postaci sezonowej, jak i całorocznej) wykazały, że bilastyna w dawce 20 mg przyjmowana raz na dobę przez okres 14-28 dni skutecznie łagodzi szereg objawów alergicznych. Wśród objawów, które ulegały znaczącej poprawie należy wymienić:

• Kichanie
• Wydzielinę z nosa
• Uczucie świądu lub zatkania nosa
• Świąd spojówek
• Łzawienie
• Zaczerwienienie oczu

Istotnym aspektem farmakodynamicznym bilastyny jest jej zdolność do skutecznej kontroli wymienionych objawów przez pełne 24 godziny, co przekłada się na wygodę stosowania leku raz na dobę.³

W przypadku przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, dwa badania kliniczne wykazały, że bilastyna w dawce 20 mg przyjmowana raz na dobę przez 28 dni skutecznie łagodziła charakterystyczne objawy tej dolegliwości, takie jak:

• Intensywność świądu
• Liczba i rozmiar bąbli
• Dyskomfort pacjenta spowodowany pokrzywką

Co istotne, u pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną leczonych bilastyną zaobserwowano także poprawę jakości snu oraz ogólnej jakości życia, co potwierdza nie tylko skuteczność objawową leku, ale także jego korzystny wpływ na funkcjonowanie pacjentów.⁴

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe

Bezpieczeństwo kardiologiczne bilastyny zostało dogłębnie przebadane w kontekście potencjalnego wpływu na odstęp QTc, który jest istotnym parametrem elektrokardiograficznym. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano istotnego wydłużenia odstępu QTc ani innych działań niepożądanych dotyczących układu sercowo-naczyniowego, nawet w następujących okolicznościach:

• Podawanie bilastyny w dawce 200 mg na dobę (10-krotność dawki klinicznej) 9 pacjentom przez 7 dni
• Jednoczesne podawanie bilastyny z inhibitorami glikoproteiny P, takimi jak ketokonazol (badanie z udziałem 24 pacjentów)
• Jednoczesne podawanie bilastyny z erytromycyną (badanie z udziałem 24 pacjentów)

Dodatkowo przeprowadzono specjalistyczne badanie odstępu QT z udziałem 30 ochotników, które potwierdziło korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego bilastyny.⁵

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

W kontrolowanych badaniach klinicznych po zastosowaniu zalecanej dawki 20 mg raz na dobę, profil bezpieczeństwa bilastyny w odniesieniu do ośrodkowego układu nerwowego był porównywalny z placebo. Częstotliwość występowania senności nie różniła się statystycznie od placebo, co potwierdza brak efektu sedatywnego bilastyny stosowanej w dawkach terapeutycznych.

Co więcej, badania wykazały, że bilastyna w dawce do 40 mg raz na dobę nie wpływała negatywnie na sprawność psychomotoryczną pacjentów ani na ich zdolność prowadzenia pojazdów podczas standardowego egzaminu na prawo jazdy. Stanowi to istotną zaletę leku w porównaniu do wielu innych leków przeciwhistaminowych, które mogą upośledzać funkcje psychomotoryczne.⁶

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Bilastyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa i skuteczności również w populacji pacjentów w podeszłym wieku. W badaniach klinicznych II i III fazy nie zaobserwowano istotnych różnic w skuteczności i bezpieczeństwie stosowania bilastyny u pacjentów w wieku ≥65 lat w porównaniu z młodszymi pacjentami. Badanie porejestracyjne z udziałem 146 pacjentów w podeszłym wieku dodatkowo potwierdziło brak różnic w profilu bezpieczeństwa w porównaniu do ogólnej populacji osób dorosłych.⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Skuteczność i bezpieczeństwo bilastyny zostały przebadane również w populacji pediatrycznej. W badaniach klinicznych uczestniczyła młodzież w wieku od 12 do 17 lat, przy czym 128 osób otrzymało bilastynę (w tym 81 osób z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek w badaniu z podwójnie ślepą próbą), a 116 osób zostało przydzielonych losowo do grupy otrzymującej lek porównawczy lub placebo. Wyniki badań nie wykazały różnic w skuteczności i bezpieczeństwie stosowania bilastyny pomiędzy populacją młodzieży a osobami dorosłymi.⁸

Zgodnie z wytycznymi, skuteczność potwierdzona u osób dorosłych i młodzieży może być ekstrapolowana na dzieci, jeśli zostanie wykazana równoważna ogólnoustrojowa ekspozycja na lek. Badania farmakokinetyczne potwierdziły, że ekspozycja na bilastynę w dawce 10 mg u dzieci w wieku od 6 do 11 lat o masie ciała co najmniej 20 kg jest równoważna z ekspozycją na bilastynę w dawce 20 mg u dorosłych. Ekstrapolacja taka jest zasadna, ponieważ patofizjologia alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek oraz pokrzywki jest identyczna we wszystkich grupach wiekowych.⁹

Bezpieczeństwo bilastyny u dzieci w wieku od 2 do 11 lat zostało potwierdzone w dwunastotygodniowym kontrolowanym badaniu klinicznym z udziałem 509 dzieci, z których 260 leczono bilastyną w dawce 10 mg, a 249 otrzymywało placebo. Badana populacja dzieci została podzielona na grupy wiekowe:

• 58 dzieci w wieku od 2 do <6 lat otrzymywało bilastynę
• 105 dzieci w wieku od 6 do <9 lat otrzymywało bilastynę
• 97 dzieci w wieku od 9 do <12 lat otrzymywało bilastynę

W grupie placebo znalazło się 58 dzieci w wieku od 2 do <6 lat, 95 dzieci w wieku od 6 do <9 lat oraz 96 dzieci w wieku od 9 do <12 lat. Profil bezpieczeństwa bilastyny u dzieci był porównywalny z placebo, przy czym działania niepożądane odnotowano u 5,8% pacjentów przyjmujących bilastynę w dawce 10 mg i u 8,0% pacjentów przyjmujących placebo.<sup data-drug="Clabilla" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W dwunastotygodniowym kontrolowanym badaniu klinicznym z udziałem dzieci w wieku od 2 do 11 lat (łącznie 509 dzieci, 260 leczonych bilastyną w dawce 10 mg: 58 w wieku od 2 do <6 lat, 105 w wieku od 6 do <9 lat i 97 w wieku od 9 do <12 lat oraz 249 leczonych placebo: 58 w wieku od 2 do <6 lat, 95 w wieku od 6 do <9 lat i 96 w wieku od 9 do 10

Wpływ na senność u dzieci

Zarówno po podaniu bilastyny w dawce 10 mg, jak i placebo w badaniu pediatrycznym odnotowano nieznaczne zmniejszenie wskaźnika senności i sedacji według kwestionariusza Paediatric Sleep Questionnaire, z nieistotnymi statystycznie różnicami pomiędzy leczonymi grupami. Obserwacja ta potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa bilastyny w zakresie działania na ośrodkowy układ nerwowy również w populacji pediatrycznej.¹¹

Bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe u dzieci

U dzieci w wieku od 2 do 11 lat nie zaobserwowano istotnych różnic dotyczących odstępu QTc po podaniu 10 mg bilastyny w porównaniu do placebo, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne bilastyny również w populacji pediatrycznej.¹²

Wpływ na jakość życia u dzieci

Kwestionariusz dotyczący jakości życia przeznaczony dla dzieci z alergicznym zapaleniem spojówek i błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką wykazał ogólną poprawę (według punktów) po 12 tygodniach leczenia, bez znaczących statystycznie różnic pomiędzy grupami otrzymującymi bilastynę i placebo.¹³

Populacja pediatryczna w badaniach

W badaniu pediatrycznym wzięło udział łącznie 509 dzieci, z czego 479 dzieci z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek oraz 30 dzieci z rozpoznaną przewlekłą pokrzywką. Spośród wszystkich dzieci uczestniczących w badaniu, 260 dzieci otrzymywało bilastynę, z czego 252 (96,9%) z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek oraz 8 (3,1%) z przewlekłą pokrzywką. W grupie placebo znalazło się 249 dzieci, z czego 227 (91,2%) z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek oraz 22 (8,8%) z przewlekłą pokrzywką.¹⁴

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań bilastyny we wszystkich podgrupach populacji dzieci w wieku poniżej 2 lat.¹⁵