Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Buscofem 400 mg

Wpływ ibuprofenu na płodność, ciążę i laktację

Lekarz przepisujący Buscofem 400 mg (ibuprofen) kobietom w wieku rozrodczym, planującym ciążę, będącym w ciąży lub karmiącym piersią, powinien przekazać pacjentce szczegółowe informacje dotyczące potencjalnego wpływu tego leku na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. Należy zwrócić szczególną uwagę na mechanizm działania ibuprofenu jako inhibitora syntezy prostaglandyn i wynikające z tego konsekwencje kliniczne.¹

Wpływ na płodność

Należy poinformować pacjentkę, że istnieją dowody naukowe wskazujące, że ibuprofen, jako inhibitor cyklooksygenazy/inhibitor syntezy prostaglandyn, może powodować zaburzenia płodności u kobiet poprzez wpływ na proces owulacji. Warto podkreślić, że działanie to ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu leczenia. Informacja ta jest szczególnie istotna dla kobiet planujących ciążę lub mających trudności z zajściem w ciążę.²

Stosowanie w ciąży

Ibuprofen jako inhibitor syntezy prostaglandyn może wywierać niekorzystny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka lub płodu. Mechanizm tego działania związany jest z zahamowaniem syntezy prostaglandyn, które pełnią istotną rolę w fizjologii ciąży.³

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Dane epidemiologiczne wskazują na możliwość podwyższonego ryzyka poronienia oraz występowania wad wrodzonych, szczególnie w obrębie układu sercowo-naczyniowego (wady serca) i wytrzewienia, w przypadku stosowania ibuprofenu we wczesnej ciąży. Należy zwrócić uwagę pacjentki na fakt, że ryzyko bezwzględne wystąpienia wad rozwojowych w układzie sercowo-naczyniowym wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5% u kobiet przyjmujących inhibitory syntezy prostaglandyn. Co istotne, ryzyko to wydaje się zwiększać wraz z dawką leku i czasem trwania terapii.⁴

Badania na modelach zwierzęcych dostarczają dodatkowych dowodów na szkodliwy wpływ inhibitorów syntezy prostaglandyn na przebieg ciąży. U zwierząt przyjmujących te leki stwierdzono zwiększoną częstość utraty zarodka zarówno przed, jak i po implantacji oraz wyższą śmiertelność zarodków i płodów. Dodatkowo obserwowano zwiększoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, w tym dotyczących układu sercowo-naczyniowego, u zwierząt otrzymujących inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy.⁵

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że w pierwszym i drugim trymestrze ciąży Buscofem powinien być stosowany tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne. W przypadku kobiety starającej się zajść w ciążę lub będącej w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży należy zastosować możliwie najmniejszą dawkę ibuprofenu przez jak najkrótszy czas.⁶

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane. Kobieta powinna być świadoma, że wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym Buscofem, przyjmowane w tym okresie mogą narażać płód na:⁷

• Działanie toksyczne na serce i płuca, w tym przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne⁸
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą postępować aż do niewydolności nerek z towarzyszącym małowodziem⁹

Ponadto, u matki i noworodka pod koniec ciąży mogą wystąpić następujące niekorzystne efekty:¹⁰

• Wydłużenie czasu krwawienia wskutek działania antyagregacyjnego ibuprofenu, które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo niskich dawek¹¹
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy, co może prowadzić do opóźnienia lub przedłużenia porodu¹²

Stosowanie podczas karmienia piersią

Należy poinformować pacjentkę, że ibuprofen i jego metabolity mogą przenikać do mleka matki, jednak stężenia te są niskie. Według dostępnych danych naukowych, jak dotąd nie stwierdzono szkodliwego działania ibuprofenu u dzieci karmionych piersią, których matki przyjmowały ten lek.¹³

W związku z tym, w przypadku krótkotrwałego leczenia bólu i gorączki z zastosowaniem zalecanych dawek Buscofemu, przerwanie karmienia piersią na ogół nie jest konieczne. Należy jednak rozważyć stosunek korzyści z karmienia piersią dla dziecka do korzyści z leczenia dla matki przy długotrwałym stosowaniu leku lub przy stosowaniu wyższych dawek.¹⁴

Zalecenia praktyczne dla pacjentek

Lekarz powinien udzielić pacjentce następujących praktycznych zaleceń:

1. Kobiety planujące ciążę powinny poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem terapii ibuprofenem
2. W przypadku podejrzenia ciąży podczas stosowania leku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem
3. Kobiety w trzecim trymestrze ciąży nie powinny przyjmować ibuprofenu pod żadnym pozorem
4. Kobiety karmiące piersią mogą stosować ibuprofen krótkotrwale w zalecanych dawkach, obserwując jednocześnie dziecko pod kątem ewentualnych działań niepożądanych
5. Pacjentki z problemami z płodnością powinny poinformować lekarza o przyjmowaniu ibuprofenu

Szczególnie istotne jest, aby lekarz rozważył alternatywne metody leczenia dla kobiet w ciąży, zwłaszcza w trzecim trymestrze, oraz zapewnił dokładny monitoring pacjentek przyjmujących Buscofem w pierwszym i drugim trymestrze ciąży.¹⁵