Właściwości farmakokinetyczne
Buccolam 10 mg/2 ml
Midazolam w postaci roztworu do stosowania na śluzówkę jamy ustnej (BUCCOLAM) wykazuje zróżnicowane właściwości farmakokinetyczne zależne od wieku pacjenta oraz drogi podania. U dzieci dawki od 2,5 mg (3 mies. – 1 rok) do 10 mg (10–18 lat) generują wartości AUC0-inf w zakresie 168–259 ng·h/ml oraz Cmax od 71 do 148 ng/ml, przy czym u dorosłych (>18 lat) dawka 10 mg daje AUC0-inf średnio 259 ng·h/ml i Cmax 71 ng/ml. Midazolam charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 30 minut, z biodostępnością około 75% u dorosłych i 87% u dzieci z ciężką malarią i drgawkami. Lek jest wysoce lipofilny, z objętością dystrybucji 5,3 l/kg i silnym wiązaniem z białkami osocza (96-98%), co ma znaczenie kliniczne u pacjentów z hipoalbuminemią. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez CYP3A4, z alfa-hydroksymidazolamem jako głównym metabolitem, którego stężenia są wyższe u dzieci (stosunek metabolit/lek 0,46) niż u dorosłych (0,28). Eliminacja obejmuje klirens osoczowy 30 ml/kg/min u dzieci, z okresem półtrwania fazy eliminacji wynoszącym 204 minuty, a wydalanie następuje głównie przez nerki (60-80%) w postaci sprzężonego metabolitu, z niezmienionym lekiem poniżej 1%.
Właściwości farmakokinetyczne midazolamu
Midazolam w postaci roztworu do stosowania na śluzówkę jamy ustnej (BUCCOLAM) charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które różnią się w zależności od wieku pacjenta i drogi podania. Szczegółowa charakterystyka tych właściwości ma kluczowe znaczenie dla optymalizacji terapii przeciwdrgawkowej1.
Parametry farmakokinetyczne u dzieci i dorosłych
Badania farmakokinetyczne populacji wykazały znaczące różnice w parametrach farmakokinetycznych midazolamu w zależności od wieku pacjenta. Wartości te zostały szczegółowo określone dla wszystkich grup wiekowych od 3 miesięcy do wieku dorosłego2.
| Dawka | Wiek | Parametr | Średnia | Odchylenie standardowe (SD) |
|---|---|---|---|---|
| 2,5 mg | 3 mies. <1 rok | AUC0-inf (ng·h/ml) | 168 | 98 |
| Cmax (ng/ml) | 104 | 46 | ||
| 5 mg | 1 rok <5 lat | AUC0-inf (ng·h/ml) | 242 | 116 |
| Cmax (ng/ml) | 148 | 62 | ||
| 7,5 mg | 5 lat <10 lat | AUC0-inf (ng·h/ml) | 254 | 136 |
| Cmax (ng/ml) | 140 | 60 | ||
| 10 mg | 10 lat <18 lat | AUC0-inf (ng·h/ml) | 189 | 96 |
| Cmax (ng/ml) | 87 | 44 | ||
| 10 mg | >18 lat | AUC0-inf (ng·h/ml) (n=22) | 259 | 62 |
| Cmax (ng/ml) (n=22) | 71 | 29 |
Analiza danych farmakokinetycznych wskazuje, że dawka 10 mg u dorosłych prowadzi do podobnej ekspozycji jak we wszystkich grupach wiekowych populacji pediatrycznej przy odpowiadających im dawkach terapeutycznych3.
Wchłanianie
Po podaniu na śluzówkę jamy ustnej midazolam wykazuje bardzo szybkie wchłanianie. Proces wchłaniania charakteryzuje się następującymi parametrami:
- Natychmiastowe wchłanianie po aplikacji na śluzówkę jamy ustnej
- Maksymalne stężenie w osoczu osiągane w ciągu 30 minut
- Całkowita biodostępność u dorosłych wynosi około 75%
- Biodostępność u dzieci z ciężką postacią malarii i drgawkami szacowana na 87%
Wyższa biodostępność u dzieci w porównaniu do dorosłych może mieć istotne znaczenie kliniczne w doborze odpowiedniej dawki4.
Dystrybucja
Midazolam charakteryzuje się wysoką lipofilnością i podlega szerokiej dystrybucji w organizmie. Kluczowe parametry dystrybucji obejmują:
- Objętość dystrybucji w fazie stacjonarnej po podaniu na śluzówkę jamy ustnej: 5,3 l/kg
- Wiązanie z białkami osocza: 96-98%, głównie z albuminami
- Penetracja do płynu mózgowo-rdzeniowego: wolna i w nieznacznym stopniu
- Przenikanie przez barierę łożyskową: wolne do krążenia płodowego
- Wydzielanie do mleka ludzkiego: w niewielkich ilościach
Wysokie wiązanie z białkami osocza ma znaczenie w przypadku pacjentów z hipoalbuminemią, gdzie może dochodzić do zwiększenia frakcji wolnego leku5.
Metabolizm
Midazolam podlega prawie całkowitej biotransformacji, z charakterystycznymi różnicami między dziećmi a dorosłymi:
- Frakcja dawki metabolizowana w wątrobie: 30-60%
- Główny szlak metaboliczny: hydroksylacja przez izozym cytochromu P4503A4
- Główny metabolit: alfa-hydroksymidazolam w moczu i osoczu
- Stosunek powierzchni pod krzywą dla alfa-hydroksymidazolamu i midazolamu:
- U dzieci: 0,46
- U dorosłych: 0,28
Badania populacyjne wykazały, że stężenia metabolitów są większe u młodszych dzieci niż u starszych, co oznacza, że metabolity mają większe znaczenie kliniczne u dzieci niż u dorosłych6.
Eliminacja
Proces eliminacji midazolamu charakteryzuje się specyficznymi parametrami:
- Klirens osoczowy po podaniu na śluzówkę jamy ustnej u dzieci: 30 ml/kg/min
- Okres półtrwania eliminacji:
- Faza początkowa: 27 minut
- Faza końcowa: 204 minuty
- Eliminacja nerkowa: 60-80% wstrzykniętej dawki
- Forma wydalania: głównie jako alfa-hydroksymidazolam sprzężony z kwasem glukuronowym
- Niezmieniony lek w moczu: poniżej 1% podanej dawki
Dane te wskazują na dominujący udział metabolizmu w eliminacji midazolamu z organizmu7.
Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów
Osoby w podeszłym wieku
U pacjentów geriatrycznych obserwuje się charakterystyczne zmiany farmakokinetyczne:
- Ekspozycja u osób 60-70 lat: podobna do młodych dorosłych po podaniu na śluzówkę jamy ustnej
- Osoby w bardzo podeszłym wieku: ekspozycja może wzrosnąć
- Okres półtrwania po podaniu dożylnym: może być wydłużony nawet czterokrotnie
Te obserwacje sugerują potrzebę ostrożności przy stosowaniu u pacjentów w bardzo podeszłym wieku8.
Osoby otyłe
Otyłość wpływa na farmakokinetykę midazolamu w sposób zależny od stopnia nadwagi:
- BMI 30-34: średni okres półtrwania podobny jak u osób z BMI 25-30 (8,4 vs 5,5 godziny)
- BMI powyżej 34: okres półtrwania może się wydłużyć
- Po podaniu dożylnym: średni okres półtrwania dłuższy u osób otyłych (5,9 vs 2,3 godziny)
- Objętość dystrybucji: wzrost o około 50% skorygowany względem całkowitej masy ciała
- Klirens: nie różni się znacząco od pacjentów z prawidłową masą ciała
Zmiany te wynikają przede wszystkim ze zwiększonej objętości dystrybucji u osób otyłych9.
Zaburzenia czynności wątroby
Niewydolność wątroby znacząco wpływa na farmakokinetykę midazolamu:
- Marskość wątroby: wydłużony okres półtrwania w fazie eliminacji
- Klirens: zmniejszony w porównaniu do zdrowych ochotników
- Znaczenie kliniczne: konieczność uwzględnienia w doborze dawki
Zmiany te wynikają z upośledzonego metabolizmu wątrobowego midazolamu10.
Zaburzenia czynności nerek
Wpływ niewydolności nerek na farmakokinetykę midazolamu jest zróżnicowany:
- Przewlekła niewydolność nerek: okres półtrwania podobny do zdrowych ochotników
- Pacjenci w stanie krytycznym: okres półtrwania midazolamu wydłużony nawet do sześciu razy
Różnica ta wynika prawdopodobnie z innych czynników towarzyszących stanowi krytycznemu11.
Zaburzenia serca
Niewydolność serca wpływa na eliminację midazolamu przez wydłużenie okresu półtrwania w fazie eliminacji w porównaniu do zdrowych osób. Może to wymagać dostosowania dawkowania u pacjentów kardiologicznych12.
Ekspozycja po podaniu drugiej dawki podczas tego samego epizodu napadu
Analiza symulowanych danych dotyczących ekspozycji po podaniu drugiej dawki dostarcza ważnych informacji klinicznych:
- Całkowita wartość AUC: w przybliżeniu się podwaja przy podaniu drugiej dawki w 10, 30 oraz 60 minut po pierwszej
- Druga dawka po 10 minutach: znaczący wzrost średniej wartości Cmax od 1,7 do 1,9-krotnie
- Druga dawka po 30 minutach: wzrost średniej wartości Cmax 1,3 do 1,6-krotnie
- Druga dawka po 60 minutach: wzrost średniej wartości Cmax 1,2 do 1,5-krotnie
Zmniejszanie się wzrostu Cmax w czasie wynika z postępującej eliminacji midazolamu z pierwszej dawki13.
Różnice rasowe
Badania kliniczne nie wykazały istotnych różnic w profilu farmakokinetycznym między pacjentami pochodzenia japońskiego i innych grup etnicznych po ekspozycji na BUCCOLAM. W związku z tym dostosowywanie dawki ze względu na rasę nie jest konieczne14.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania