Działania niepożądane
Bocouture 100 j. toksyny botulinowej typu A (150 kD)/ fiolkę
Stosowanie toksyny botulinowej typu A w preparacie BOCOUTURE wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszym tygodniu po podaniu i mają charakter przemijający. Działania te mogą wynikać zarówno z mechanizmu działania toksyny, jak i z samej procedury iniekcji. Do najczęstszych objawów należą ból głowy (często ≥1/100 do <1/10, a w niektórych wskazaniach bardzo często ≥1/10), hipestezja, parestezje, opadanie powiek i brwi, obrzęk powiek, suchość oka, krwiaki oraz miejscowe reakcje zapalne takie jak rumień, świąd i tkliwość. Rzadziej obserwuje się drgania mięśni, skurcze, asymetrię twarzy, a także reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny i obrzęk tkanek miękkich. Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania odnotowano zanik mięśni oraz objawy grypopodobne.
- Działania niepożądane leku BOCOUTURE
- Działania niepożądane niezależne od wskazań
- Działania niepożądane związane z podaniem produktu leczniczego
- Farmakologiczne działania niepożądane
- Rozprzestrzenianie się toksyny
- Reakcje nadwrażliwości
- Szczegółowe działania niepożądane według wskazań
- Zmarszczki pionowe między brwiami
- Zmarszczki w okolicy bocznych kątów oczu
- Zmarszczki górnej części twarzy
- Działania niepożądane po wprowadzeniu produktu do obrotu
- Zestawienie działań niepożądanych leku BOCOUTURE
- Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku BOCOUTURE
Działania niepożądane po podaniu toksyny botulinowej typu A w postaci produktu leczniczego BOCOUTURE obserwowane są najczęściej w pierwszym tygodniu po leczeniu i mają charakter przemijający. Mogą być one związane z substancją czynną, procedurą wstrzyknięcia lub obydwoma tymi czynnikami jednocześnie.1
Działania niepożądane niezależne od wskazań
Podczas stosowania toksyny botulinowej typu A możemy zaobserwować różne działania niepożądane, które nie są zależne od konkretnego wskazania terapeutycznego. Wynikają one z mechanizmu działania leku lub samej procedury podania.2
Działania niepożądane związane z podaniem produktu leczniczego
Samo wstrzyknięcie może powodować miejscowe dolegliwości takie jak: ból, stan zapalny, parestezja (zaburzenia czucia w postaci mrowienia, drętwienia), niedoczulica, tkliwość, opuchlizna, obrzęk, rumień, świąd, miejscowe zakażenie, krwiak, krwawienie i/lub siniak. Należy podkreślić, że ból i/lub niepokój związany z ukłuciem może prowadzić do reakcji wazowagalnych, włącznie z przejściowym objawowym niedociśnieniem oraz omdleniem.3
Farmakologiczne działania niepożądane
Miejscowe osłabienie mięśni jest jednym z występujących działań farmakologicznych toksyny botulinowej typu A. Opadanie powieki, które może być spowodowane techniką wstrzyknięcia, jest związane z działaniem farmakologicznym produktu BOCOUTURE.4
Rozprzestrzenianie się toksyny
Bardzo rzadko zgłaszano działania niepożądane występujące w związku z zasięgiem rozprzestrzeniania się toksyny z miejsca podania w miejsca odległe, wywołujące objawy zgodne z efektem działania toksyny botulinowej typu A. Objawy te mogą obejmować nadmierne osłabienie mięśni, zaburzenia połykania i zachłystowe zapalenie płuc, które w niektórych przypadkach może prowadzić do zgonu. Nie można wykluczyć wystąpienia tego rodzaju działań niepożądanych w związku z zastosowaniem produktu BOCOUTURE.5
Reakcje nadwrażliwości
Rzadko zgłaszano ciężkie i (lub) nagłe reakcje nadwrażliwości, które mogą obejmować: wstrząs anafilaktyczny, chorobę posurowiczą, pokrzywkę, obrzęk tkanek miękkich i duszność. Niektóre z tych reakcji odnotowano po zastosowaniu produktu zawierającego konwencjonalny kompleks toksyny botulinowej typu A w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi czynnikami, które mogą wywołać podobne reakcje.6
Szczegółowe działania niepożądane według wskazań
W badaniach klinicznych i w praktyce medycznej zaobserwowano różne działania niepożądane w zależności od wskazania do zastosowania produktu BOCOUTURE. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dla poszczególnych wskazań.<sup data-drug="Bocouture" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane na podstawie doświadczenia klinicznego […] Po zastosowaniu produktu leczniczego zgłaszano następujące działania niepożądane. Kategorie częstości zostały zdefiniowane następująco: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (7
Zmarszczki pionowe między brwiami
W przypadku leczenia zmarszczek pionowych między brwiami widocznych przy maksymalnym zmarszczeniu czoła (zmarszczki gładzizny czoła) obserwowano następujące działania niepożądane:8
- Często występujące (≥1/100 do <1/10):
- Ból głowy
- Efekt Mefistofelesa (uniesienie bocznych części brwi)
- Niezbyt często występujące (≥1/1000 do <1/100):
- Zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła i błon śluzowych nosa, choroba grypopodobna
- Bezsenność
- Obrzęk powiek, opadanie powiek, niewyraźne widzenie
- Świąd, guzki skórne, opadanie brwi
- Drganie mięśni, skurcze mięśni, asymetria twarzy (asymetria czoła)
- Krwiak w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, tkliwość uciskowa (miejscowa), zmęczenie, uczucie dyskomfortu (uczucie ciężkości powiek/brwi)
- Krwiak
Zmarszczki w okolicy bocznych kątów oczu
Dla zmarszczek w okolicy bocznych kątów oczu widocznych przy pełnym uśmiechu (tzw. „kurzych łapek”) raportowano:9
- Często występujące (≥1/100 do <1/10):
- Obrzęk powiek, suchość oka
- Krwiak w miejscu wstrzyknięcia
Zmarszczki górnej części twarzy
W przypadku leczenia zmarszczek górnej części twarzy zaobserwowano:10
- Bardzo często występujące (≥1/10):
- Bóle głowy
- Często występujące (≥1/100 do <1/10):
- Hipestezja (zmniejszona wrażliwość na bodźce)
- Krwiak w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, rumień w miejscu wstrzyknięcia, uczucie dyskomfortu (uczucie ciężkości czoła)
- Opadanie powiek, suchość oka
- Opadanie brwi
- Asymetria twarzy, efekt Mefistofelesa (uniesienie bocznych części brwi)
- Nudności
Działania niepożądane po wprowadzeniu produktu do obrotu
Po wprowadzeniu produktu leczniczego BOCOUTURE do obrotu, obserwowano następujące działania niepożądane o nieznanej częstości występowania, niezależnie od wskazań, w których stosowano produkt leczniczy:11
- Zaburzenia układu immunologicznego:
- Reakcje nadwrażliwości, takie jak opuchlizna, obrzęk (również w miejscach odległych od miejsca wstrzyknięcia), rumień, świąd, wysypka (lokalna i uogólniona) i duszność
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej:
- Zanik mięśni
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
- Objawy grypopodobne
Zestawienie działań niepożądanych leku BOCOUTURE
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie wszystkich działań niepożądanych leku BOCOUTURE wraz z częstością ich występowania oraz opisem:<sup data-drug="Bocouture" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane na podstawie doświadczenia klinicznego […] Po zastosowaniu produktu leczniczego zgłaszano następujące działania niepożądane. Kategorie częstości zostały zdefiniowane następująco: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000); bardzo rzadko (12
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często/Bardzo często* | Występujący najczęściej w pierwszym tygodniu po leczeniu, zwykle samoistnie ustępujący |
| Hipestezja | Często* | Zmniejszona wrażliwość na bodźce, najczęściej w okolicy wstrzyknięcia | |
| Parestezja | Niezbyt często | Nieprawidłowe odczucia, jak mrowienie, drętwienie, pieczenie | |
| Zaburzenia oka | Opadanie powiek | Często* | Związane z działaniem farmakologicznym toksyny i techniką wstrzyknięcia, zwykle przejściowe |
| Suchość oka | Często* | Odczucie pieczenia, dyskomfort, może prowadzić do zaburzeń widzenia | |
| Obrzęk powiek, niewyraźne widzenie | Niezbyt często | Przejściowe zaburzenia związane z działaniem toksyny lub reakcją w miejscu wstrzyknięcia | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Opadanie brwi | Często*/Niezbyt często | Może powodować zmianę wyrazu twarzy, jest efektem rozszerzenia działania toksyny |
| Świąd, guzki skórne, rumień | Niezbyt często | Mogą wskazywać na reakcję alergiczną lub miejscową reakcję w miejscu wstrzyknięcia | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Efekt Mefistofelesa (uniesienie bocznych części brwi) | Często | Zmiana kształtu brwi wynikająca z zaburzenia równowagi mięśniowej |
| Drganie mięśni, skurcze mięśni | Niezbyt często | Skutek działania toksyny na układy nerwowo-mięśniowe | |
| Zanik mięśni | Nieznana** | Obserwowany po dłuższym stosowaniu w tym samym miejscu | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Krwiak w miejscu wstrzyknięcia, ból, tkliwość, rumień | Często/Niezbyt często | Skutek mechanicznego uszkodzenia tkanek podczas wstrzyknięcia |
| Objawy grypopodobne | Nieznana** | Mogą obejmować gorączkę, bóle mięśni, zmęczenie | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Często* | Zwykle przejściowe, ustępujące samoistnie |
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła i błon śluzowych nosa, choroba grypopodobna | Niezbyt często | Związek przyczynowy z podaniem toksyny jest niepewny |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Niezbyt często | Mechanizm powstawania niejasny, może być związany z niepokojem towarzyszącym leczeniu |
| Zaburzenia naczyniowe | Krwiak | Niezbyt często | Może wystąpić w miejscu wstrzyknięcia lub w jego okolicy |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości (opuchlizna, obrzęk, rumień, świąd, wysypka, duszność) | Nieznana**/Rzadko | Od łagodnych reakcji miejscowych po ciężkie uogólnione reakcje alergiczne |
* Częstość w zależności od wskazania
** Obserwowane po wprowadzeniu produktu do obrotu
Szczególne niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Wśród działań niepożądanych związanych ze stosowaniem toksyny botulinowej typu A zawartej w produkcie BOCOUTURE, szczególną uwagę należy zwrócić na następujące potencjalnie niebezpieczne stany:13
- Rozprzestrzenianie się toksyny do miejsc odległych:
- Może prowadzić do nadmiernego osłabienia mięśni w miejscach odległych od miejsca wstrzyknięcia
- Zaburzenia połykania mogą prowadzić do zachłystywania się pokarmem lub płynami
- Zachłystowe zapalenie płuc może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami oddychania lub połykania
- Reakcje nadwrażliwości:
- Wstrząs anafilaktyczny stanowi nagłe, potencjalnie śmiertelne zagrożenie wymagające natychmiastowej interwencji
- Obrzęk tkanek miękkich, zwłaszcza w okolicy górnych dróg oddechowych, może prowadzić do zaburzeń oddychania
- Duszność wymaga szybkiej diagnostyki i leczenia
- Reakcje związane z procedurą wstrzyknięcia:
- Reakcje wazowagalne z omdleniem mogą prowadzić do urazów w wyniku upadku
- Zakażenia w miejscu wstrzyknięcia wymagają odpowiedniego leczenia przeciwbakteryjnego
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.14
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
e-mail: [email protected]15
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania