Właściwości farmakodynamiczne bilastyny

Bilastyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, sklasyfikowana w kategorii „inne leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego” (kod ATC: R06AX29). Dostępna jest w postaci tabletek zawierających 20 mg substancji czynnej w formie bilastyny jednowodnej.¹

Mechanizm działania

Bilastyna jest długo działającym antagonistą przeciwhistaminowym, który wykazuje selektywne powinowactwo do obwodowych receptorów H₁. Istotną cechą tego leku jest brak właściwości uspokajających oraz brak powinowactwa do receptorów muskarynowych. Po przyjęciu pojedynczej dawki bilastyna skutecznie hamuje zależne od histaminy powstawanie bąbli i zaczerwienienia skóry, a działanie to utrzymuje się przez pełne 24 godziny.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek

Przeprowadzone badania kliniczne jednoznacznie wykazały, że bilastyna w dawce 20 mg, przyjmowana raz na dobę przez okres 14-28 dni u pacjentów dorosłych i młodzieży z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek (zarówno w postaci sezonowej, jak i całorocznej), skutecznie łagodzi główne objawy tej dolegliwości, takie jak:

• kichanie
• wydzielina z nosa
• uczucie świądu nosa
• zatkanie nosa
• świąd spojówek
• łzawienie
• zaczerwienienie oczu

Badania potwierdziły, że bilastyna skutecznie kontroluje wymienione objawy przez pełne 24 godziny, co umożliwia stosowanie leku w wygodnym schemacie dawkowania – raz na dobę.³

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna

W dwóch badaniach klinicznych z udziałem pacjentów cierpiących na przewlekłą pokrzywkę idiopatyczną, bilastyna w dawce 20 mg przyjmowana raz dziennie przez 28 dni wykazała wysoką skuteczność w łagodzeniu objawów takich jak:

• intensywność świądu
• liczba i rozmiar bąbli
• dyskomfort pacjenta spowodowany pokrzywką

Co istotne, u pacjentów zaobserwowano nie tylko zmniejszenie nasilenia objawów, ale również znaczącą poprawę jakości snu oraz ogólnej jakości życia.⁴

Bezpieczeństwo kardiologiczne

Podczas badań klinicznych bilastyny nie zaobserwowano istotnego klinicznie wydłużenia odstępu QTc ani innych niekorzystnych działań na układ sercowo-naczyniowy. Bezpieczeństwo kardiologiczne zostało potwierdzone nawet w ekstremalnych warunkach:

• po podaniu 200 mg na dobę (dziesięciokrotność dawki klinicznej) 9 pacjentom przez 7 dni
• przy jednoczesnym podawaniu bilastyny z inhibitorami P-gp, takimi jak ketokonazol (24 pacjentów)
• przy jednoczesnym podawaniu bilastyny z erytromycyną (24 pacjentów)

Dodatkowo przeprowadzono szczegółowe badanie odstępu QT z udziałem 30 ochotników, które również potwierdziło bezpieczeństwo kardiologiczne bilastyny.⁵

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

W kontrolowanych badaniach klinicznych przy zalecanej dawce 20 mg raz na dobę, profil bezpieczeństwa bilastyny w odniesieniu do ośrodkowego układu nerwowego był porównywalny do placebo. Częstość występowania senności nie różniła się statystycznie od placebo, co potwierdza brak właściwości uspokajających leku. Bilastyna nawet w dawce do 40 mg (dwukrotność dawki terapeutycznej) podawana raz na dobę nie wpływała negatywnie na:

• sprawność psychomotoryczną w badaniach klinicznych
• zdolność prowadzenia pojazdów w trakcie standardowego egzaminu na prawo jazdy

Cechy te wyróżniają bilastynę spośród wielu innych leków przeciwhistaminowych, które często powodują senność i upośledzenie funkcji psychomotorycznych.⁶

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

Badania kliniczne II i III fazy nie wykazały żadnych istotnych różnic w skuteczności i bezpieczeństwie stosowania bilastyny u pacjentów w podeszłym wieku (≥ 65 lat) w porównaniu z młodszymi pacjentami. Bezpieczeństwo stosowania u osób starszych zostało dodatkowo potwierdzone w badaniu przeprowadzonym po wprowadzeniu produktu do obrotu z udziałem 146 pacjentów w podeszłym wieku, które nie wykazało różnic w profilu bezpieczeństwa w stosunku do ogólnej populacji dorosłych.⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Młodzież w wieku 12-17 lat

Młodzież w wieku od 12 do 17 lat aktywnie uczestniczyła w programie rozwoju klinicznego bilastyny. W badaniach klinicznych 128 osób z tej grupy wiekowej otrzymało bilastynę (81 osób w badaniu z podwójnie ślepą próbą w przypadku alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek), a kolejne 116 osób zostało przydzielone losowo do grupy otrzymującej lek porównawczy lub placebo. Wyniki nie wykazały żadnych istotnych różnic w skuteczności i bezpieczeństwie stosowania między osobami dorosłymi a młodzieżą, co umożliwia bezpieczne stosowanie leku również w tej grupie wiekowej.⁸

Dzieci w wieku 6-11 lat

Zgodnie z wytycznymi, udowodnioną skuteczność bilastyny u osób dorosłych i młodzieży można ekstrapolować na populację dzieci w wieku od 6 do 11 lat, pod warunkiem wykazania, że ogólnoustrojowa ekspozycja na bilastynę w dawce 10 mg u dzieci o masie ciała co najmniej 20 kg jest równoważna z ekspozycją na bilastynę w dawce 20 mg u dorosłych. Ekstrapolacja ta jest uzasadniona, ponieważ patofizjologia alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek oraz pokrzywki jest identyczna we wszystkich grupach wiekowych.⁹

Badanie kliniczne u dzieci w wieku 2-11 lat

Przeprowadzono dwunastotygodniowe kontrolowane badanie kliniczne z udziałem 509 dzieci w wieku od 2 do 11 lat. Badana populacja została podzielona następująco:

W badaniu dzieci otrzymywały bilastynę w zalecanej dawce pediatrycznej 10 mg raz na dobę. Wyniki wykazały, że profil bezpieczeństwa bilastyny (n=260) był podobny do placebo (n=249), z działaniami niepożądanymi raportowanymi u 5,8% pacjentów przyjmujących bilastynę w dawce 10 mg i 8,0% pacjentów otrzymujących placebo.¹⁰

W badaniu oceniono również wpływ bilastyny na senność i sedację przy użyciu kwestionariusza Paediatric Sleep Questionnaire. Zarówno w przypadku bilastyny w dawce 10 mg, jak i placebo odnotowano nieznaczne obniżenie wskaźnika senności i sedacji, jednak różnice między grupami były nieistotne statystycznie. U dzieci w wieku od 2 do 11 lat nie zaobserwowano również istotnych różnic dotyczących odstępu QTc po podaniu 10 mg bilastyny w porównaniu do placebo.¹¹

Kwestionariusz dotyczący jakości życia przeznaczony dla dzieci z alergicznym zapaleniem spojówek i błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką wykazał ogólną poprawę (według punktów) po 12 tygodniach, bez znaczących statystycznie różnic między grupą otrzymującą bilastynę a grupą placebo.¹²

W badaniu wzięło udział ogółem 509 dzieci, z czego 479 z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek oraz 30 z rozpoznaną przewlekłą pokrzywką. Szczegółowy podział przedstawiał się następująco:

• Grupa bilastyny (260 dzieci):
  • 252 dzieci (96,9%) z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek
  • 8 dzieci (3,1%) z przewlekłą pokrzywką
• Grupa placebo (249 dzieci):
  • 227 dzieci (91,2%) z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek
  • 22 dzieci (8,8%) z przewlekłą pokrzywką

Wyniki te potwierdzają przydatność bilastyny w leczeniu objawów alergicznych również u młodszych pacjentów.¹³

Ocena Europejskiej Agencji Leków

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań bilastyny we wszystkich podgrupach populacji dzieci w wieku poniżej 2 lat, uznając dostępne dane za wystarczające dla pozostałych grup wiekowych.¹⁴