Interakcje leku
Atenza 36 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Metylofenidat, substancja czynna produktu leczniczego Atenza, wchodzi w istotne interakcje z wieloma produktami leczniczymi, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Interakcje te można podzielić na farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, z których każda może mieć znaczący wpływ na skuteczność leczenia i profil bezpieczeństwa.¹

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ metylofenidatu na stężenie innych leków w osoczu nie został w pełni zbadany, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności przy równoczesnym stosowaniu, zwłaszcza z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym. Należy podkreślić, że udział enzymów cytochromu P450 w metabolizmie metylofenidatu nie jest istotny klinicznie, a induktory lub inhibitory tych enzymów prawdopodobnie nie mają znaczącego wpływu na farmakokinetykę metylofenidatu.²

Enancjomery D i L metylofenidatu nie hamują znacząco aktywności enzymów cytochromu P450, w tym izoenzymów 1A2, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 lub 3A.³

Istnieją jednak ważne doniesienia wskazujące, że metylofenidat może hamować metabolizm następujących grup leków:⁴

• Leki przeciwzakrzepowe pochodne kumaryny – potencjalne zwiększenie działania przeciwzakrzepowego
• Leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, prymidon) – możliwe zwiększenie ich stężenia we krwi
• Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) – potencjalne zwiększenie ich stężenia

Podczas rozpoczynania lub przerywania terapii metylofenidatem może być konieczne dostosowanie dawki powyższych leków, jeśli były wcześniej stosowane. Zaleca się monitorowanie ich stężenia w osoczu lub czasu krzepnięcia w przypadku kumaryny.⁵

Interakcje farmakodynamiczne

Metylofenidat może wchodzić w istotne interakcje farmakodynamiczne z wieloma grupami leków, modyfikując ich działanie lub zwiększając ryzyko działań niepożądanych.⁶

Leki przeciwnadciśnieniowe: Metylofenidat może zmniejszać skuteczność leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego, co może prowadzić do niedostatecznej kontroli ciśnienia tętniczego u pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia.⁷

Leki zwiększające ciśnienie tętnicze: Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania metylofenidatu z lekami potencjalnie zwiększającymi ciśnienie tętnicze krwi ze względu na możliwość nasilenia tego efektu.⁸

Inhibitory MAO: Ze względu na możliwość wystąpienia przełomu nadciśnieniowego, stosowanie metylofenidatu jest przeciwwskazane u pacjentów leczonych obecnie lub w ciągu ostatnich 2 tygodni nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO.⁹

Leki serotoninergiczne: Zgłaszano przypadki zespołu serotoninowego podczas jednoczesnego stosowania metylofenidatu i leków serotoninergicznych. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie tych leków, istotne jest szybkie rozpoznanie objawów zespołu serotoninowego. W razie podejrzenia wystąpienia tego zespołu należy niezwłocznie przerwać stosowanie metylofenidatu.¹⁰

Anestetyki halogenowe: Istnieje ryzyko nagłego zwiększenia ciśnienia tętniczego krwi i częstości akcji serca w trakcie zabiegu chirurgicznego z zastosowaniem anestetyków halogenowych. Nie należy stosować metylofenidatu w dniu planowanego zabiegu chirurgicznego.¹¹

Agoniści receptora alfa-2 (np. klonidyna): Podczas jednoczesnego stosowania metylofenidatu i klonidyny zgłaszano ciężkie zdarzenia niepożądane, w tym nagły zgon. Nie przeprowadzono systematycznej długoterminowej oceny bezpieczeństwa stosowania metylofenidatu w skojarzeniu z klonidyną lub innymi ośrodkowo działającymi agonistami receptora alfa-2.¹²

Leki dopaminergiczne: Zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania metylofenidatu w skojarzeniu z lekami dopaminergicznymi, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi. Ponieważ główne działanie metylofenidatu polega na zwiększaniu zewnątrzkomórkowego stężenia dopaminy, stosowanie go może powodować interakcje farmakodynamiczne z:¹³

• Bezpośrednimi i pośrednimi agonistami dopaminy (w tym DOPA i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne)
• Antagonistami dopaminy (w tym lekami przeciwpsychotycznymi)

Interakcje z alkoholem

Alkohol może znacząco nasilać działania niepożądane dotyczące ośrodkowego układu nerwowego występujące podczas stosowania leków psychoaktywnych, w tym metylofenidatu. Interakcja ta ma szczególne znaczenie kliniczne ze względu na potencjalny wpływ na bezpieczeństwo pacjenta.¹⁴

Badania in vitro sugerują, że stężenia alkoholu większe niż 10% zwiększają skumulowane uwalnianie metylofenidatu z tabletek Atenza. Chociaż znaczenie kliniczne tego zjawiska w odniesieniu do narażenia na metylofenidat po doustnym przyjęciu produktu Atenza w połączeniu z alkoholem nie jest w pełni poznane, konsekwencje takiego połączenia mogą być istotne.¹⁵

Ze względu na potencjalne ryzyko interakcji z alkoholem, które mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych metylofenidatu oraz możliwego wpływu na kinetykę uwalniania substancji czynnej z tabletki o przedłużonym uwalnianiu, nie należy spożywać alkoholu podczas leczenia produktem Atenza.¹⁶

Zestawienie istotnych interakcji metylofenidatu