Właściwości farmakodynamiczne

Ropinirol należy do grupy farmakoterapeutycznej leków dopaminergicznych, konkretnie agonistów dopaminy, oznaczony kodem ATC: N04BC04. Aropilo (ropinirol) w postaci tabletek powlekanych zawierających 1 mg substancji czynnej jest stosowany w leczeniu choroby Parkinsona oraz zespołu niespokojnych nóg.¹

Mechanizm działania

Ropinirol jest nieergolinowym agonistą receptorów dopaminowych D2/D3, który wykazuje selektywne powinowactwo do receptorów dopaminowych w prążkowiu. W chorobie Parkinsona, która charakteryzuje się niedoborem dopaminy, ropinirol zmniejsza ten deficyt poprzez stymulację receptorów dopaminowych w prążkowiu. Dodatkowo, ropinirol oddziałuje na podwzgórze i przysadkę mózgową, co prowadzi do hamowania wydzielania prolaktyny.²

Wpływ na repolaryzację serca

Przeprowadzono szczegółowe badania odstępu QT u zdrowych ochotników płci męskiej i żeńskiej, którzy otrzymywali ropinirol w różnych dawkach (0,5 mg, 1 mg, 2 mg i 4 mg) raz na dobę. Wyniki wykazały maksymalne wydłużenie czasu trwania odstępu QT o 3,46 milisekundy przy dawce 1 mg (estymacja punktowa) w porównaniu z placebo. Co istotne, górna granica jednostronnego 95% przedziału ufności dla największego obserwowanego efektu była mniejsza niż 7,5 milisekundy.³

Należy zauważyć, że wpływ większych dawek ropinirolu na odstęp QT nie został systematycznie oceniony. Na podstawie dostępnych danych klinicznych ze szczegółowych badań odstępu QT nie stwierdzono ryzyka wydłużenia odstępu QT przy stosowaniu ropinirolu w dawkach do 4 mg na dobę. Jednakże nie można całkowicie wykluczyć ryzyka wydłużenia odstępu QT, ponieważ nie przeprowadzono szczegółowych badań dla dawek większych niż 4 mg na dobę (do 24 mg na dobę).⁴

Skuteczność kliniczna w leczeniu zespołu niespokojnych nóg

Aropilo jest wskazany do stosowania u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego idiopatycznym zespołem niespokojnych nóg. Ta postać zespołu niespokojnych nóg występuje typowo u pacjentów cierpiących z powodu bezsenności lub znacznych dolegliwości kończyn.⁵

Skuteczność ropinirolu w leczeniu zespołu niespokojnych nóg została oceniona w czterech 12-tygodniowych badaniach klinicznych. Pacjentów z zespołem niespokojnych nóg losowo przydzielano do grupy otrzymującej ropinirol lub placebo. Efekt terapeutyczny mierzono za pomocą skali IRLS (International Restless Legs Syndrome Rating Scale), porównując wyniki uzyskane w 12. tygodniu z wartościami początkowymi. Średnia dawka ropinirolu stosowana u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego zespołem niespokojnych nóg wynosiła 2,0 mg/dobę.⁶

Analiza zbiorcza wyników z czterech 12-tygodniowych badań przeprowadzonych u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego zespołem niespokojnych nóg wykazała, że skorygowana różnica zmiany wyniku początkowego w skali IRLS w stosunku do całkowitego wyniku w 12. tygodniu obserwacji, przy zastosowaniu zasady „ostatnia obserwacja przeniesiona dalej” (LOCF) dla populacji ITT (zgodnie z zaplanowanym leczeniem), wynosiła -4,0 punkty (95% CI -5,6, -2,4, p < 0,0001). Średnia liczba punktów w skali IRLS wynosiła na początku badania i w 12. tygodniu LOCF odpowiednio: w grupie ropinirolu 28,4 oraz 13,5; w grupie placebo 28,2 i 17,4.<sup data-drug="Aropilo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W połączonej analizie wyników z czterech 12-tygodniowych badań przeprowadzonych u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego zespołem niespokojnych nóg, skorygowana różnica zmiany wyniku początkowego w skali IRLS w stosunku do całkowitego wyniku w 12. tygodniu obserwacji z zastosowaniem zasady ostatnia obserwacja przeniesiona dalej (LOCF) dla populacji ITT (zgodnie z zaplanowanym leczeniem) wynosiła -4,0 punkty (95% CI -5,6, -2,4, p 7

Przeprowadzono również 12-tygodniowe kontrolowane placebo badanie polisomnograficzne oceniające wpływ leczenia ropinirolem na okresowe ruchy nóg podczas snu u pacjentów z zespołem niespokojnych nóg. Wykazano statystycznie istotną różnicę między grupą leczoną ropinirolem a grupą placebo, porównując ocenę okresowych ruchów nóg podczas snu na początku badania z oceną w 12. tygodniu.⁸

Wpływ na parametry snu

Połączona analiza danych z czterech 12-tygodniowych badań kontrolowanych placebo, przeprowadzonych u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego zespołem niespokojnych nóg, wykazała, że pacjenci leczeni ropinirolem zgłaszali znaczącą poprawę w porównaniu do grupy placebo w zakresie parametrów skali Medical Outcome Study Sleep Scale (wyniki w zakresie 0-100, z wyjątkiem ilości snu). Skorygowane różnice między grupą ropinirolu a grupą placebo obejmowały następujące parametry:⁹

• Zaburzenia snu: -15,2 (95% CI -19,37, -10,94; p < 0,0001)
• Ilość snu: +0,7 godziny (95% CI 0,49, 0,94; p < 0,0001)
• Ciągłość snu: +18,6 (95% CI 13,77, 23,45; p < 0,0001)
• Senność w ciągu dnia: -7,5 (95% CI -10,86, -4,23; p < 0,0001)

<sup data-drug="Aropilo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Skorygowana różnica w leczeniu pomiędzy grupą ropinirolu a grupą placebo wynosiła: zaburzenia snu (-15,2, 95% CI -19,37, -10,94; p < 0,0001), ilość snu (0,7 godziny, 95% CI 0,49, 0,94); p < 0,0001), ciągłość snu (18,6, 95% CI 13,77, 23,45; p < 0,0001) oraz senność w ciągu dnia (-7,5, 95% CI -10,86, -4,23; p 10

Skuteczność długoterminowa

W celu oceny skuteczności długoterminowej ropinirolu przeprowadzono randomizowane, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo badanie kliniczne trwające 26 tygodni. Niestety, ogólne wyniki tego badania były trudne do zinterpretowania z powodu istotnej interakcji ośrodka leczenia oraz wysokiego odsetka brakujących danych. Na podstawie dostępnych wyników nie udało się wykazać utrzymania skuteczności terapeutycznej ropinirolu po 26 tygodniach leczenia w porównaniu z placebo.¹¹