Właściwości farmakodynamiczne
Acarizax 12 SQ-HDM

Właściwości farmakodynamiczne produktu ACARIZAX

ACARIZAX należy do grupy farmakoterapeutycznej wyciągów alergenowych, roztoczy kurzu domowego, oznaczonej kodem ATC: V01AA03. Produkt jest dostępny w postaci liofilizatu podjęzykowego zawierającego 12 SQ-HDM standaryzowanego wyciągu alergenowego roztoczy kurzu domowego Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae.¹²

Mechanizm działania

ACARIZAX jest formą immunoterapii alergenowej, polegającej na systematycznym podawaniu alergenu osobom uczulonym w celu modyfikacji odpowiedzi immunologicznej na ten alergen. Głównym punktem uchwytu działania farmakodynamicznego jest układ immunologiczny, choć pełny i dokładny mechanizm działania związany z efektami klinicznymi nie został jeszcze w pełni poznany.³

Wykazano, że leczenie produktem ACARIZAX indukuje wzrost stężenia swoistych przeciwciał IgG4 skierowanych przeciwko roztoczom kurzu domowego. Te przeciwciała mogą współzawodniczyć z IgE w przyłączaniu alergenów kurzu domowego. Efekt ten obserwuje się już po 4 tygodniach terapii.⁴

W chorobie alergicznej układu oddechowego wywołanej roztoczami kurzu domowego, ACARIZAX działa przyczynowo, a jego efekty kliniczne obserwuje się zarówno w górnych, jak i dolnych drogach oddechowych. Działanie ochronne produktu prowadzi do poprawy kontroli choroby i jakości życia pacjentów, co manifestuje się łagodzeniem objawów, zmniejszeniem potrzeby stosowania innych leków oraz redukcją ryzyka zaostrzeń choroby.⁵

Skuteczność kliniczna ACARIZAX

Skuteczność kliniczna u dorosłych

Skuteczność leczenia produktem ACARIZAX 12 SQ-HDM w chorobie alergicznej układu oddechowego wywołanej roztoczami kurzu domowego została oceniona w dwóch podwójnie zaślepionych, randomizowanych, kontrolowanych placebo badaniach klinicznych. W badaniach tych uczestniczyli pacjenci z różnymi punktami końcowymi i zróżnicowanymi populacjami. Dwie trzecie osób włączonych do badania, poza uczuleniem na roztocze kurzu domowego, było również uczulonych na inne alergeny, co nie miało wpływu na wyniki badania.⁶

Alergiczny nieżyt nosa

Badanie MERIT (MT-06) obejmowało 992 dorosłych z umiarkowanym do ciężkiego alergicznym nieżytem nosa spowodowanym kurzem domowym. Uczestnicy byli randomizowani do leczenia trwającego około 1 rok, otrzymując raz na dobę 12 SQ-HDM, 6 SQ-HDM lub placebo. Mieli oni również dostęp do standardowego leczenia alergicznego nieżytu nosa, a w trakcie badania odbywali kontrolne wizyty u specjalisty co 2 miesiące.⁷

Pierwszorzędowym punktem końcowym była średnia dziennych ocen objawów nieżytu nosa (TCRS, ang. Total Combined Rhinitis Score), oceniana przez ostatnie 8 tygodni leczenia. TCRS stanowi sumę ocen objawów alergicznego nieżytu nosa oraz przyjmowanego z tego powodu leczenia:⁸

• Ocena objawów alergicznego nieżytu nosa – obejmuje 4 objawy (wyciek z nosa, zatkany nos, świąd nosa, kichanie) w skali 0-3 (brak, łagodne, umiarkowane lub ciężkie objawy), dając zakres 0-12 punktów
• Punktacja leczenia z powodu alergicznego nieżytu nosa – suma punktów za donosowe stosowanie steroidów (2 punkty za jedno podanie, maksymalnie 4 podania dziennie) i doustne leki przeciwhistaminowe (4 punkty za tabletkę, maksymalnie 1 tabletka dziennie), dając zakres 0-12 punktów

Całkowity zakres TCRS wynosi zatem od 0 do 24 punktów.⁹

Dodatkowymi, zdefiniowanymi wcześniej drugorzędowymi punktami końcowymi były średnia dzienna ocena objawów nieżytu nosa i zapalenia spojówek oraz kwestionariusz oceny jakości życia w przypadku nieżytu nosa i zapalenia spojówek (RQLQ). W analizie post-hoc oceniano także dni z zaostrzeniem alergicznego nieżytu nosa, definiowane jako dni, w których objawy powracały do stanu sprzed włączenia do badania (punktacja w skali oceny nieżytu nosa co najmniej 6 lub co najmniej 5 i jeden objaw oceniony jako ciężki).¹⁰

Wyniki badania MERIT

Wyniki badania MERIT jednoznacznie wskazują na skuteczność produktu ACARIZAX w dawce 12 SQ-HDM w redukcji objawów alergicznego nieżytu nosa, konieczności stosowania leków ratunkowych oraz poprawie jakości życia pacjentów w porównaniu do placebo.¹¹

Dodatkowe dane – alergiczny nieżyt nosa

W komorze z ekspozycją na alergen przeprowadzono randomizowane, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo badanie kliniczne II fazy z udziałem 124 dorosłych osób z alergicznym nieżytem nosa i uczuleniem na roztocze kurzu domowego. Przed ekspozycją na każdy alergen, uczestników wypłukiwano z leczenia przeciwalergicznego.¹²

Po 24 tygodniach leczenia, w końcowej fazie ekspozycji na alergen, średnia punktacja objawów alergicznego nieżytu nosa wynosiła 7,45 [6,57; 8,33] w grupie placebo i 3,83 [2,94; 4,72] w grupie 12 SQ-HDM, co odpowiada bezwzględnej różnicy wynoszącej 3,62 i względnej różnicy 49% (przedział ufności 95% [35%; 60%], p<0,001). Różnica pomiędzy 12 SQ-HDM i placebo była również istotna statystycznie w 16 tygodniu leczenia (średnia punktacja 4,82 i 6,90, różnica 2,08, odpowiadająca 30%, CI 95% [17%; 42%], p<0,001) oraz w 8 tygodniu (średnia punktacja 5,34 i 6,71, różnica 1,37, odpowiadająca 20%, 95% CI [7%; 33%], p=0,007).<sup data-drug="Acarizax" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Po 24 tygodniach w końcowej fazie ekspozycji na alergen, po podawaniu 12 SQ-HMD, 6 SQ-HMD lub placebo, średnia punktacja objawów alergicznego nieżytu nosa wynosiła 7,45 [6,57; 8,33] w grupie placebo i 3,83 [2,94; 4,72] w grupie 12 SQ-HDM, co odpowiada bezwzględnej różnicy wynoszącej 3,62 i względnej różnicy wynoszącej 49% (przedział ufności 95% [35%; 60%], p<0,001). Różnica pomiędzy 12 SQ-HDM i placebo była także istotna statystycznie w 16 tygodniu leczenia (średnia punktacja wynosiła 4,82 i 6,90, różnica 2,08 co odpowiada 30%, CI 95% [17%; 42%], p13

Astma alergiczna

Badanie MITRA (MT-04) objęło 834 dorosłych osób z astmą alergiczną w przebiegu uczulenia na roztocze kurzu domowego, niedostatecznie kontrolowaną poprzez stosowanie wziewnych kortykosteroidów (ICS) w dawce odpowiadającej 400-1200 μg budezonidu. Uczestnicy otrzymali leczenie 12 SQ-HDM, 6 SQ-HDM lub placebo i krótko działającymi agonistami receptora beta przed rozpoczęciem procesu zmniejszania dawki wziewnych kortykosteroidów trwającego 7-12 miesięcy. Przed randomizacją nie stosowano fazy miareczkowania dawki w celu ustalenia najmniejszej dawki podtrzymującej ICS.¹⁴

Skuteczność oceniano na podstawie czasu do pierwszego umiarkowanego do ciężkiego zaostrzenia astmy w okresie stosowania wziewnych kortykosteroidów w zmniejszonej dawce. Czas obserwacji wynosił co najmniej 6 miesięcy w okresie leczenia, które trwało łącznie 13-18 miesięcy.¹⁵

Definicja umiarkowanego zaostrzenia astmy

Definicja umiarkowanego zaostrzenia astmy była spełniona, jeśli u uczestnika badania wystąpiło jedno lub więcej z 4 poniższych kryteriów, prowadzące do zmiany leczenia:¹⁶

• Nocne wybudzanie się lub nasilenie objawów: nocne wybudzanie spowodowane astmą, wymagające zastosowania krótko działających agonistów receptora ß2 (SABA) przez dwie kolejne noce lub zwiększenie o ≥75% od wartości wyjściowej punktacji objawów w ciągu dnia przez 2 kolejne dni
• Zwiększenie stosowania SABA: zwiększenie częstości stosowania krótko działających agonistów receptora ß2 przez dwa kolejne dni (minimalnie zwiększenie: 4 inhalacje na dobę)
• Pogorszenie czynności płuc: ≥20% zmniejszenie PEF w stosunku do wartości wyjściowej przez 2 kolejne poranki/wieczory lub zmniejszenie o ≥20% od wartości wyjściowej FEV1
• Wizyty u lekarza: wizyty w oddziale ratunkowym lub klinice prowadzącej badanie w celu leczenia astmy niewymagającego podania systemowych kortykosteroidów

¹⁷

Definicja ciężkiego zaostrzenia astmy

Ciężkie zaostrzenie astmy definiowano jako wystąpienie co najmniej jednego z następujących kryteriów:¹⁸

• Potrzeba zastosowania systemowych kortykosteroidów przez ≥3 dni
• Pobyt w oddziale ratunkowym wymagający podania systemowych kortykosteroidów lub hospitalizacja przez ≥12 godzin

¹⁹

Wyniki badania MITRA

Wyniki badania MITRA wykazały, że leczenie produktem ACARIZAX 12 SQ-HDM istotnie zmniejszało ryzyko wystąpienia umiarkowanego lub ciężkiego zaostrzenia astmy podczas zmniejszania dawki wziewnych kortykosteroidów u osób z astmą alergiczną wywołaną roztoczami kurzu domowego.²⁰

W celu oceny działania produktu ACARIZAX jako terapii dodatkowej do wziewnych kortykosteroidów, przeprowadzono analizy post-hoc objawów astmy oraz stosowania leczenia objawowego przez co najmniej 4 tygodnie leczenia przed zmniejszeniem dawek doustnych kortykosteroidów. Analizowano punktację objawów astmy podczas dnia i nocy, przebudzenia nocne oraz stosowanie krótko działających agonistów receptora ß2 (SABA).²¹

Wyniki analizy post-hoc wykazały numeryczne różnice spójnie podkreślające wyższość 12 SQ-HDM nad placebo dla wszystkich badanych parametrów podczas 4 tygodni leczenia przed zmniejszeniem dawek doustnych kortykosteroidów. Istotne statystycznie różnice wystąpiły tylko w przypadku punktacji objawów astmy podczas dnia (p=0,0450) oraz nocnego wybudzania (p=0,0409).²²

Dowody wspomagające – astma alergiczna

Do podwójnie zaślepionego, randomizowanego, kontrolowanego placebo badania II fazy włączono 604 uczestników w wieku ≥14 lat z astmą alergiczną spowodowaną uczuleniem na roztocze kurzu domowego, kontrolowaną podawaniem wziewnych kortykosteroidów (100-800 μg budezonidu), z dodatnim wywiadem klinicznym w kierunku alergicznego nieżytu nosa wywołanego roztoczami kurzu domowego. Uczestnicy otrzymywali przez około 1 rok 1, 3, 6 SQ-HDM lub placebo.²³

W 4. tygodniu okresu końcowej oceny skuteczności, średnia zmiana w odniesieniu do wartości wyjściowej stosowania wziewnych kortykosteroidów wynosiła 207,6 μg budezonidu w grupie 6 SQ-HDM i 126,3 μg w grupie placebo, co odpowiada bezwzględnej różnicy 81 μg budezonidu na dobę (95% CI [27; 136], p=0,004). Względne średnie i mediana zmniejszenia stosowania wziewnych kortykosteroidów w stosunku do wartości wyjściowej wynosiły odpowiednio 42% i 50% w przypadku 6 SQ-HDM oraz 15% i 25% w przypadku placebo.²⁴

W analizie post-hoc podgrupy (N=108) uczestników z gorzej kontrolowaną astmą, którzy stosowali wziewne kortykosteroidy ≥400 μg budezonidu, średnia zmiana w stosunku do wartości wyjściowej wynosiła 384,4 μg budezonidu w grupie 6 SQ-HDM i 57,8 μg w grupie placebo, co odpowiada bezwzględnej różnicy 327 μg budezonidu na dobę (95% CI [182; 471], p<0,0001).<sup data-drug="Acarizax" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W analizie post-hoc podgrupy (N=108) uczestników z gorzej kontrolowaną astmą, którzy stosowali wziewne kortykosteroidy ≥400 μg budezonidu, średnia zmiana w odniesieniu do wartości wyjściowej stosowania wziewnych kortykosteroidów wynosiła 384,4 μg budezonidu w grupie 6 SQ-HDM i 57,8 μg w grupie placebo, co odpowiada bezwzględnej różnicy pomiędzy 6 SQ-HDM i placebo wynoszącej 327 μg budezonidu na dobę (przedział ufności 95% CI [182; 471], p25

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Alergiczny nieżyt nosa

Dzieci w wieku od 5 do 11 lat
Brak doświadczeń klinicznych ze stosowaniem produktu ACARIZAX w leczeniu alergicznego nieżytu nosa u dzieci w wieku poniżej 12 lat.²⁶

Młodzież w wieku od 12 do 17 lat
Skuteczność leczenia produktem ACARIZAX 12 SQ-HDM w leczeniu alergicznego nieżytu nosa spowodowanego kurzem domowym u młodzieży, badano w dwóch podwójnie zaślepionych, randomizowanych, kontrolowanych placebo badaniach klinicznych (P001 i TO-203-3-2).²⁷

W badaniu P001 wzięło udział 189 osób z grupy młodzieży (z ogólnej liczby 1482 osób randomizowanych do badania) z umiarkowanym do ciężkiego alergicznym nieżytem nosa spowodowanym kurzem domowym lub z nieżytem nosa i zapaleniem spojówek, z astmą lub bez astmy. Uczestnicy otrzymywali przez około 1 rok 12 SQ-HDM lub placebo raz na dobę, mając wolny dostęp do standardowego leczenia.²⁸

Pierwszorzędowym punktem końcowym była średnia dziennych ocen objawów nieżytu nosa (TCRS) oceniana przez 8 ostatnich tygodni leczenia. Po roku leczenia z zastosowaniem 12 SQ-HDM, w grupie młodzieży stwierdzono bezwzględną różnicę wynoszącą 1,0 (95% CI [0,1; 2,0]) i względną różnicę 22% (p = 0,024) w porównaniu z grupą placebo.²⁹

W badaniu TO-203-3-2 uczestniczyło 278 osób z grupy młodzieży (z 851 osób randomizowanych do badania) z umiarkowanym do ciężkiego alergicznym nieżytem nosa spowodowanym kurzem domowym. Uczestnicy otrzymywali przez około rok 12 SQ-HDM, 6 SQ-HDM lub placebo raz na dobę, z dostępem do standardowego leczenia alergicznego nieżytu nosa.³⁰

Pierwszorzędowym punktem końcowym była średnia dziennych ocen objawów nieżytu nosa (TCRS) oceniana przez 8 ostatnich tygodni leczenia. Po zakończeniu rocznego leczenia 12 SQ-HDM, w grupie młodzieży stwierdzono bezwzględną różnicę wynoszącą 1,0 (95% CI [0,1; 1,9], p=0,037) i względną różnicę 20% (p = 0,024) w porównaniu z grupą placebo.³¹

Wyniki badań u młodzieży potwierdzają skuteczność produktu ACARIZAX w dawce 12 SQ-HDM w leczeniu alergicznego nieżytu nosa wywołanego roztoczami kurzu domowego.<sup data-drug="Acarizax" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="12 SQ-HDM Placebo Wynik leczenia P001 FAS (średnia dostosowana) 76 3,6 84 4,8 1,2 a [0,1;2,3] 25% 32

Astma oskrzelowa wywołana alergią

Dzieci i młodzież w wieku od 5 do 17 lat
Brak doświadczeń klinicznych ze stosowaniem produktu ACARIZAX w leczeniu astmy oskrzelowej wywołanej alergią u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat.³³

Stosowanie u osób w podeszłym wieku

Produkt leczniczy ACARIZAX nie jest wskazany do stosowania u pacjentów w wieku powyżej 65 lat. Istnieją tylko ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania i tolerancji leczenia u osób w podeszłym wieku >65 lat.^{65 lat.”>34}

Długoterminowe leczenie

Międzynarodowe wytyczne dotyczące leczenia zalecają 3-letni okres leczenia w celu osiągnięcia modyfikacji choroby. W przypadku produktu ACARIZAX dostępne są dane obejmujące okres 18 miesięcy z badania MITRA. Skuteczność podczas dłuższego okresu leczenia nie została jeszcze ustalona.³⁵