Zespolenie tętnicy podkolanowej
Rokowania, prognozy i postęp choroby

Zespół uwięźnięcia tętnicy podkolanowej (PAES) charakteryzuje się nieprawidłową relacją anatomiczną między tętnicą podkolanową a strukturami mięśniowo-powięziowymi, co prowadzi do ucisku naczynia. Długoterminowe wyniki leczenia chirurgicznego są generalnie bardzo dobre, z 5-letnią pierwotną drożnością na poziomie około 84%, a w niektórych badaniach nawet 15-letnią pierwotną drożnością sięgającą 98%. Najlepsze wyniki osiąga się stosując wyłącznie sekcję mięśniowo-ścięgnistą (MTS), gdzie wskaźniki pierwotnej drożności po 1, 5 i 9 latach wynoszą stabilnie 94,7%. W przypadku konieczności rekonstrukcji naczyniowej, zarówno MTS z rewaskularyzacją in situ, jak i operacja pomostowania wykazują niższe wskaźniki drożności (odpowiednio 77% i 68,9% po 9 latach). Operacje pomostowania z użyciem przeszczepu PTFE wiążą się z wyższym ryzykiem okluzji i powinny być unikane.

  1. Zespolenie tętnicy podkolanowej (Popliteal artery entrapment) – Rokowanie
    1. Wskaźniki długoterminowej drożności naczyń
    2. Skuteczność różnych procedur chirurgicznych
    3. Czynniki wpływające na rokowanie
    4. Powrót do aktywności fizycznej
    5. Konsekwencje braku leczenia
    6. Ponowne wystąpienie objawów
    7. Czynniki ryzyka gorszego rokowania
  2. Wnioski dotyczące rokowania
    1. Kolejne rozdziały

Zespolenie tętnicy podkolanowej (Popliteal artery entrapment) – Rokowanie

Zespolenie tętnicy podkolanowej (Popliteal Artery Entrapment Syndrome, PAES) jest rzadkim schorzeniem wynikającym z nieprawidłowej relacji anatomicznej między tętnicą podkolanową a strukturami mięśniowo-powięziowymi dołu podkolanowego. Ze względu na rzadkość występowania tej jednostki chorobowej, długoterminowe wyniki leczenia nie były szeroko znane, jednak w ostatnich latach przeprowadzono szereg badań dostarczających wartościowych danych na temat rokowania pacjentów po różnych typach interwencji chirurgicznych.12

Wskaźniki długoterminowej drożności naczyń

Długoterminowe wyniki leczenia chirurgicznego zespołu uwięźnięcia tętnicy podkolanowej są ogólnie bardzo satysfakcjonujące. W jednym z kompleksowych badań wykazano, że wskaźniki 5-letniej drożności naczyń po leczeniu chirurgicznym wynoszą około 84%.3 Z kolei w innych analizach długoterminowych odnotowano jeszcze lepsze wyniki – wskaźniki wolne od ponownej rewaskularyzacji zmiany docelowej oraz 15-letniej pierwotnej drożności wynosiły odpowiednio 92,4% i 98%.4

Skuteczność różnych procedur chirurgicznych

Wyniki leczenia różnią się znacząco w zależności od rodzaju zastosowanej procedury chirurgicznej. Koreańskie badanie przeprowadzone przez zespół ekspertów ds. rzadkich schorzeń naczyniowych (Korean Rare Vascular Ailment Research Experts) wykazało następujące wskaźniki pierwotnej drożności po 1, 5 i 9 latach w zależności od typu zabiegu:1

  • Wyłącznie sekcja mięśniowo-ścięgnista (MTS) (n=25): 94,7%, 94,7% i 94,7% – pokazując doskonałą długoterminową drożność pierwotną1
  • MTS z rewaskularyzacją in situ (n=55): 90,1%, 77,0% i 77,0%1
  • Operacja pomostowania (n=29): 88,6%, 82,7% i 68,9%1

Podobne wyniki uzyskano w innych badaniach, które potwierdziły, że pacjenci leczeni wyłącznie sekcją mięśniowo-ścięgnistą (MTS) osiągają znakomity wskaźnik 15-letniej drożności wynoszący 98%, podczas gdy pacjenci poddani rekonstrukcji naczyniowej osiągają znacznie niższy wskaźnik drożności na poziomie 71% w 15-letniej obserwacji (p < 0,001).4 Wyniki te jednoznacznie wskazują, że długoterminowa drożność jest lepsza, gdy wykonywana jest sekcja mięśniowo-ścięgnista bez rekonstrukcji naczyniowej.4

Czynniki wpływające na rokowanie

Kluczowym czynnikiem determinującym rokowanie jest stadium choroby w momencie interwencji chirurgicznej. Pacjenci z wczesnym stadium PAES leczeni wyłącznie sekcją mięśniowo-ścięgnistą wykazują doskonałą długoterminową drożność pierwotną.1 Gdy potrzebna jest rekonstrukcja tętnicza, zarówno MTS z rewaskularyzacją in situ, jak i operacja pomostowania wykazują porównywalną długoterminową drożność pierwotną. Jednakże operacji pomostowania z użyciem przeszczepu PTFE należy unikać ze względu na wysokie ryzyko okluzji.1

Powrót do aktywności fizycznej

Dla wielu pacjentów z PAES, zwłaszcza młodych sportowców, istotnym aspektem rokowania jest możliwość powrotu do aktywności fizycznej. Badania wskazują, że leczenie chirurgiczne daje doskonałe wyniki u ponad 90% pacjentów, a większość sportowców wraca do normalnej aktywności po operacji.2 Typowy okres rekonwalescencji wynosi od czterech do sześciu tygodni.2

Konsekwencje braku leczenia

W przypadku anatomicznego uwięźnięcia lekarze zalecają chirurgiczne usunięcie nieprawidłowych pasm mięśniowych, aby zapobiec uszkodzeniu tętnicy, które może postępować z czasem. Brak leczenia anatomicznego PAES do momentu uszkodzenia tętnicy podkolanowej może skutkować ryzykiem trwałego bólu nóg podczas chodzenia. W skrajnie rzadkich przypadkach może być konieczna amputacja kończyny, jednak takie powikłanie występuje wyjątkowo rzadko.2

Ponowne wystąpienie objawów

Wskaźnik nawrotów objawów po leczeniu chirurgicznym PAES jest niski. U ponad 90% osób poddanych zabiegowi następuje znaczna poprawa objawów, a prawdopodobieństwo ponownego wystąpienia dolegliwości jest niewielkie.2 Jednakże kluczowe znaczenie ma odpowiednia technika operacyjna i dobór metody chirurgicznej odpowiednio do stadium zaawansowania choroby.

Czynniki ryzyka gorszego rokowania

Na podstawie dostępnych badań można zidentyfikować kilka czynników ryzyka gorszego rokowania długoterminowego:14

  • Zaawansowane stadium choroby w momencie diagnozy i interwencji
  • Konieczność złożonej rekonstrukcji naczyniowej
  • Wykorzystanie przeszczepu PTFE w operacjach pomostowania
  • Brak odpowiednio wykonanej sekcji mięśniowo-ścięgnistej jako części procedury

Wnioski dotyczące rokowania

Zespolenie tętnicy podkolanowej (PAES) ma generalnie dobre rokowanie przy odpowiednim leczeniu chirurgicznym. Wskaźniki długoterminowej drożności naczyń są wysokie, szczególnie gdy interwencja następuje we wczesnym stadium choroby i obejmuje sekcję mięśniowo-ścięgnistą. Pacjenci z wczesnym stadium choroby leczeni wyłącznie sekcją mięśniowo-ścięgnistą osiągają najlepsze długoterminowe wyniki z prawie 95% utrzymaniem drożności po 9 latach i 98% po 15 latach.14 Nawet w przypadkach wymagających rekonstrukcji naczyniowej, odpowiednio dobrane techniki chirurgiczne dają satysfakcjonujące wyniki długoterminowe. Większość pacjentów, w tym sportowców, może powrócić do pełnej aktywności fizycznej po okresie rekonwalescencji.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl

Materiały źródłowe

  • #1 Long-term treatment outcomes of popliteal artery entrapment syndrome by the Korean Rare Vascular Ailment Research Experts – PubMed
    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39694155/
    Objective: Popliteal artery entrapment syndrome (PAES) results from an anomalous relationship between the popliteal artery and the myofascial structures of the popliteal fossa. The long-term treatment outcomes are not well-known because of the rarity of the disease. This study aimed to establish a nationwide collective dataset and analyze treatment outcomes. […] The primary patency rates at 1, 5, and 9 years were compared according to the surgery type: musculotendinous section (MTS) only group (n = 25), 94.7%, 94.7%, and 94.7%; MTS with in situ revascularization group (n = 55), 90.1%, 77.0%, and 77.0%; and bypass surgery group (n = 29), 88.6%, 82.7%, and 68.9%, respectively. […] Patients with early-stage PAES treated with MTS alone showed excellent long-term primary patency. When arterial reconstruction was needed in PAES, MTS with in situ revascularization and bypass surgery showed comparable long-term primary patency. However, bypass surgery using PTFE graft should be avoided due to the high risk of occlusion.
  • #2 Popliteal Artery Entrapment Syndrome (PAES): Symptoms and Treatment
    https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17375-popliteal-artery-entrapment-syndrome-paes
    Popliteal artery entrapment syndrome (PAES) is a rare condition that causes leg pain in some young athletes. Surgery has a high success rate and recovery takes four to six weeks. […] Surgery is the preferred treatment for popliteal artery entrapment syndrome because it gives excellent results for most people. More than 90% of people who have the surgery have great improvement in their symptoms afterward. […] However, surgical treatment is successful in more than 90% of people and its unlikely that theyll have symptoms again. Most athletes return to normal activity after surgery. […] For anatomic entrapment, providers recommend surgical removal of the abnormal muscle slips to prevent arterial damage that can occur over time. If you dont get treatment until after anatomic PAES has damaged your popliteal artery, you could be at risk of always having pain in your legs when you walk. Its possible to need to have a leg removed. However, this is very rare.
  • #3 Five Year Outcomes of Surgical Treatment for Popliteal Artery Entrapment Syndrome – PubMed
    https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26905622/
    Objective/background: The aim of this study was to evaluate long-term outcomes following surgery for popliteal artery entrapment syndrome. […] Five year patency was 84%. […] Long-term outcomes of surgical procedures performed for popliteal artery entrapment syndrome can be considered satisfactory.
  • #4 Long-Term Results of Surgical Treatment for Popliteal Artery Entrapment Syndrome
    https://www.mdpi.com/2075-4418/14/12/1302
    Long-term results of surgical treatment for PAES seem to be very satisfying. […] The rates for freedom from target lesion revascularization and 15-year primary patency were 92.4% and 98%, respectively. […] Those patients treated with MTS had a 15-year patency rate of 98%, whereas those treated with reconstruction had a 71% of patency rate at a 15-year follow-up (p < 0.001). [...] Long-term patency was superior when musculotendinous sectioning was performed without vascular reconstruction.

Zobacz więcej

tętnica podkolanowa chromanie przestankowe technika operacyjna zespolenie tętnicy podkolanowej rekonstrukcja naczyniowa dół podkolanowy okluzja zespół uwięźnięcia tętnicy podkolanowej rewaskularyzacja nawrót objawów zaawansowanie choroby stadium zaawansowania choroby struktura mięśniowo-powięziowa diagnoza operacja pomostowania dysfagia drożność naczyń amputacja kończyny pasmo mięśniowe