Pałeczka okrężnicy
Epidemiologia
Escherichia coli, w tym szczepy wytwarzające toksynę Shiga (STEC), stanowi istotny patogen w zakażeniach układu moczowego, bakteriemii oraz chorobach przenoszonych przez żywność. Globalna zapadalność na zakażenia E. coli wynosi około 2,8 miliona przypadków rocznie, z bakteriemią o częstości 48/100 000 osobolat i śmiertelnością około 12%. Szczególnie narażone są osoby starsze, z częstością bakteriemii wzrastającą do 300/100 000 osobolat w grupie 75-85 lat. Epidemiologia wskazuje na dominującą transmisję przez żywność (52% ognisk), zwłaszcza surowe lub niedogotowane mięso mielone, surowe mleko oraz zanieczyszczone owoce i warzywa. Nosicielstwo bezobjawowe, zwłaszcza w placówkach opieki długoterminowej, jest powszechne, z wysokim odsetkiem nosicieli E. coli ESBL (do 50%). Nadzór epidemiologiczny prowadzony jest przez CDC, UKHSA, ECDC i inne agencje, wykorzystując systemy takie jak LEDS, FoodNet, NARMS oraz protokół Tricycle WHO, który integruje nadzór nad opornością na antybiotyki w sektorach ludzkim, zwierzęcym i środowiskowym. Rosnąca oporność, zwłaszcza w linii ST131 niosącej geny karbapenemaz, stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne i epidemiologiczne.
- Epidemiologia zakażeń pałeczką okrężnicy (E. coli)
- Globalne rozpowszechnienie zakażeń E. coli
- Epidemiologia zakażeń STEC (E. coli wytwarzającymi toksynę Shiga)
- Drogi transmisji zakażeń E. coli
- Nosicielstwo E. coli
- Czynniki ryzyka zakażeń E. coli
- Systemy nadzoru nad zakażeniami E. coli
- Oporność na antybiotyki wśród szczepów E. coli
- Nadzór w kontekście koncepcji „Jednego Zdrowia” (One Health)
- Nadzór oparty na badaniu ścieków
- Nadzór genomowy nad E. coli
- Wyzwania związane z nadzorem nad E. coli
- Zapobieganie i kontrola zakażeń E. coli
- Raportowanie i krajowe systemy nadzoru nad E. coli
- Obowiązek zgłaszania przypadków E. coli
- Krajowe systemy nadzoru
- Nadzór nad E. coli w Unii Europejskiej
- Wyzwania dla systemów nadzoru
- Integracja nadzoru nad E. coli w ramach koncepcji „Jednego Zdrowia”
Epidemiologia zakażeń pałeczką okrężnicy (E. coli)
Escherichia coli (pałeczka okrężnicy) to bakteria powszechnie występująca w przewodzie pokarmowym ludzi i zwierząt ciepłokrwistych. Większość szczepów E. coli jest nieszkodliwa, jednak niektóre, jak wytwarzające toksynę Shiga (STEC), mogą powodować poważne choroby przenoszone przez żywność1. E. coli jest najczęstszą przyczyną zakażeń krwi w krajach o wysokim dochodzie oraz najczęstszą przyczyną zakażeń układu moczowego zarówno nabytych w społeczności, jak i szpitalnych23.
Globalne rozpowszechnienie zakażeń E. coli
Według danych epidemiologicznych, zakażenia E. coli O157:H7 powodują około 73 000 przypadków zachorowań rocznie w Stanach Zjednoczonych45. Analizy baz danych i badań z 10 z 14 regionów Światowej Organizacji Zdrowia wskazują, że globalna zapadalność na zakażenia E. coli wynosi około 2,8 miliona przypadków rocznie6. W ostatnich latach w Kanadzie zgłaszano rocznie około 474 przypadków zakażeń VTEC O1577.
Szacowana częstość występowania bakteriemii wywołanej przez E. coli wynosi 48 na 100 000 osobolat, przy czym znacząco wzrasta z wiekiem – wskaźniki na 100 000 osobolat wynoszą 100 u osób w wieku 55-75 lat i 300 u osób w wieku 75-85 lat8. Śmiertelność w przypadku bakteriemii E. coli szacuje się na około 12%9.
Epidemiologia zakażeń STEC (E. coli wytwarzającymi toksynę Shiga)
CDC prowadzi nadzór nad zakażeniami STEC poprzez pasywny nadzór laboratoryjnie potwierdzonych izolatów STEC1011. Diagnostyczne laboratoria kliniczne przekazują izolaty STEC O157 i próbki pozytywne w kierunku toksyny Shiga do stanowych i terytorialnych laboratoriów zdrowia publicznego do dalszej charakterystyki12.
W okresie od 1982 do 2002 roku, 49 stanów USA zgłosiło 350 ognisk zakażeń, obejmujących 8 598 przypadków, 1 493 (17,4%) hospitalizacji, 354 (4,1%) przypadków zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS) i 40 (0,5%) zgonów1314. Liczba zgłaszanych ognisk zaczęła rosnąć w 1993 roku i osiągnęła szczyt w 2000 roku (46 ognisk)15.
Drogi transmisji zakażeń E. coli
Wśród 350 ognisk epidemicznych analizowanych w latach 1982-2002, drogi transmisji były następujące:16:
- 183 (52%) – przez żywność
- 74 (21%) – nieznane
- 50 (14%) – z osoby na osobę
- 21 (6%) – woda rekreacyjna
- 11 (3%) – kontakt ze zwierzętami
- 10 (3%) – woda pitna
- 1 (0,3%) – laboratoryjne
E. coli O157:H7 jest przenoszona do ludzi głównie poprzez spożycie zanieczyszczonej żywności, takiej jak surowe lub niedogotowane produkty z mielonego mięsa i surowe mleko. Zanieczyszczenie kałowe wody i innych pokarmów, a także zanieczyszczenie krzyżowe podczas przygotowywania żywności (z produktami mięsnymi, skażonymi powierzchniami i przyborami kuchennymi) również prowadzi do zakażenia18.
Coraz więcej ognisk zakażeń jest związanych ze spożyciem owoców i warzyw (w tym kiełków, szpinaku, sałaty i surówek), gdzie zanieczyszczenie może wynikać z kontaktu z kałem zwierząt domowych lub dzikich na pewnym etapie uprawy lub obróbki19. Kontakt bezpośredni między osobami stanowi ważny sposób transmisji drogą pokarmowo-kałową20.
Nosicielstwo E. coli
Opisano stan nosicielstwa bezobjawowego, gdzie osoby nie wykazują objawów klinicznych choroby, ale są w stanie zakażać innych21. Badania wykazały, że mieszkańcy placówek opieki długoterminowej (LTCF) mogą mieć wysokie wskaźniki nosicielstwa patogenów opornych na wiele leków22. W sześciomiesięcznym badaniu przeprowadzonym w Wielkiej Brytanii, 38% uczestników było nosicielami E. coli ESBL (wytwarzających beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum), co jest zgodne ze wskaźnikami nosicielstwa zidentyfikowanymi w poprzednich badaniach z Wielkiej Brytanii i innych krajów23.
Badania punktowe wskazują na wskaźniki nosicielstwa wielolekoopornych E. coli u mieszkańców LTCF przekraczające 50% w Irlandii i 40% w Wielkiej Brytanii24.
Czynniki ryzyka zakażeń E. coli
Zakażenia E. coli nie wykazują rozpoznanej predylekcji rasowej25. Jednak istnieją różnice w częstości występowania w zależności od płci i wieku:
- Zakażenia układu moczowego wywołane przez E. coli są częstsze u kobiet niż u mężczyzn ze względu na różnice w budowie anatomicznej i zmiany zachodzące podczas dojrzewania płciowego, ciąży i porodu26
- Mężczyźni powyżej 45. roku życia z przerostem prostaty są narażeni na zwiększone ryzyko ZUM z powodu związanego z tym zastoju moczu27
- Wśród noworodków, ZUM wywołane przez E. coli są częstsze u chłopców niż u dziewcząt, ale obrzezanie zmniejsza to ryzyko28
- E. coli jest ważną przyczyną zapalenia opon mózgowych u noworodków29
- Dzieci są narażone na wysokie ryzyko biegunki podróżnych ze względu na ciekawość sensoryczną i nieostrożność w zakresie higieny osobistej30
Systemy nadzoru nad zakażeniami E. coli
Nadzór nad zakażeniami E. coli jest prowadzony na różnych poziomach zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. W Stanach Zjednoczonych CDC zbiera dane dotyczące nadzoru nad STEC poprzez pasywny nadzór laboratoryjnie potwierdzonych izolatów STEC31. Izolaty są gromadzone w systemie Laboratory-based Enteric Disease Surveillance (LEDS)32.
Inne systemy CDC prowadzące nadzór nad zakażeniami E. coli obejmują:33:
- Foodborne Disease Outbreak Surveillance System (FDOSS)
- Foodborne Diseases Active Surveillance Network (FoodNet)
- National Antimicrobial Resistance Monitoring System for Enteric Bacteria (NARMS)
- Waterborne Disease and Outbreak Surveillance System (WBDOSS)
W Wielkiej Brytanii, od czerwca 2011 roku, prowadzony jest obowiązkowy rozszerzony nadzór nad bakteriemią E. coli dla szpitali NHS. Dane pacjentów z przypadkami bakteriemii E. coli są zgłaszane co miesiąc do UK Health Security Agency (UKHSA)34. W 2017 roku rząd brytyjski uruchomił inicjatywę mającą na celu zmniejszenie liczby zakażeń Gram-ujemnych o 50% do 2021 roku35.
W Kanadzie do monitorowania przypadków chorób przenoszonych przez żywność wykorzystywane są różne systemy nadzoru, w tym FoodNet Canada, National Enteric Surveillance Program (NESP) i Canadian Notifiable Disease Surveillance System36.
Oporność na antybiotyki wśród szczepów E. coli
Oporność na antybiotyki wśród szczepów E. coli stanowi rosnący problem zdrowia publicznego. Analiza danych nadzoru z 17 krajów europejskich wykazała wzrost liczby izolatów E. coli niosących geny oporności na karbapenemy37. Analiza koncentrowała się na E. coli sekwencji typu (ST) 131, linii wysokiego ryzyka, która stała się częstym źródłem ciężkich, wielolekoopornych zakażeń E. coli na całym świecie, głównie zakażeń układu moczowego38.
Rosnąca wykrywalność genów karbapenemaz w E. coli ST131 jest niepokojąca, ponieważ E. coli może powodować różnorodne zakażenia zarówno w placówkach opieki zdrowotnej, jak i w środowisku społecznym39. Dalsze rozprzestrzenianie się E. coli niosących geny karbapenemaz oznaczałoby, że karbapenemy mogłyby przestać być konsekwentnie skuteczne w leczeniu empirycznym ciężkich zakażeń E. coli40.
Nadzór w kontekście koncepcji „Jednego Zdrowia” (One Health)
Światowa Organizacja Zdrowia opracowała plan nadzoru nad opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) w ramach koncepcji „Jednego Zdrowia”41. Plan ten, znany jako protokół Tricycle, ma na celu uproszczony system nadzoru dla państw członkowskich WHO, aby wykrywać i szacować częstość występowania E. coli wytwarzających beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL) u ludzi, zwierząt i w środowisku4243.
WHO opisuje AMR jako długoterminowe zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie, z poważnymi konsekwencjami ekonomicznymi, szczególnie w krajach o niskim i średnim dochodzie44. Protokół wykorzystuje podejście „Jednego Zdrowia” oparte na zasadach narzędzi nadzoru WHO45.
Ten organizm został zaproponowany ze względu na jego rosnący potencjał zoonotyczny, jego potencjał do przenoszenia determinantów oporności na inne bakterie jelitowe oraz łatwość hodowli, szczególnie w środowiskach ubogich w zasoby w Afryce i Azji46.
Nadzór oparty na badaniu ścieków
Występowanie antybiotykooporności u bakterii kałowych w ściekach prawdopodobnie odzwierciedla aktualną lokalną sytuację oporności klinicznej47. Badanie obserwacyjne wykazało silną korelację między wskaźnikami oporności E. coli pochodzącymi ze ścieków szpitalnych a próbkami klinicznymi reprezentującymi te same populacje ludzkie (r2=0,95 dla próbek moczu i 0,89 dla próbek krwi), podobnie jak wskaźniki oporności E. coli ze ścieków komunalnych i próbek moczu z podstawowej opieki zdrowotnej (r2=0,82)48.
Wyniki te stanowią podstawę do opracowania taniego systemu nadzoru nad opornością na antybiotyki u E. coli opartego na badaniu ścieków, który mógłby uzupełniać istniejące systemy monitorowania i dostarczać istotnych klinicznie danych dotyczących oporności na antybiotyki dla krajów i regionów, w których brakuje nadzoru49.
Poprzez projekt WASTPAN wcześniej zidentyfikowano ścieki miejskie jako niezawodne narzędzie do monitorowania patogenów i wspierania innych działań nadzorczych50. Dane te dodatkowo potwierdzają zmieniającą się epidemiologię i różnorodność genów beta-laktamaz51.
Nadzór genomowy nad E. coli
Genomika stanowi fundament nowoczesnej epidemiologii patogenów, jednak wykazanie transmisji w kontekście Jednego Zdrowia jest trudne, ponieważ szczepy krążą i ewoluują w różnorodnych gospodarzach i środowiskach52. Badanie wykazało, że ocena pokrewieństwa genomowego przy progu 100 SNP umożliwiła wykrycie powiązań między różnymi źródłami, które byłyby zaciemnione przy zastosowaniu typowych progów pokrewieństwa ukierunkowanych na ogniska (20 SNP)53.
Rozległa różnorodność E. coli, z których niektóre są zoonotyczne, oraz ich powszechna zdolność do wymiany ruchomych elementów genetycznych niosących oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) i geny wirulencji podkreślają znaczenie nadzoru nad tym patogenem w kontekście Jednego Zdrowia54.
W analizie wykorzystującej duży krajowy wielosektorowy zestaw danych genomowych, zaobserwowano, że ST131 był zaangażowany w 10 klastrów obejmujących ludzi, zwierzęta towarzyszące, żywność, zwierzęta hodowlane i dzikie55. Wyniki te podkreślają wartość przyjęcia podejścia Jednego Zdrowia do zrozumienia dróg transmisji bakterii i ewolucji patogenów oraz budowania systemów genomowego nadzoru patogenów i bezpieczeństwa biologicznego w Australii i na całym świecie56.
Wyzwania związane z nadzorem nad E. coli
Zmiana metod badania patogennych E. coli stwarza pewne wyzwania dla urzędników zdrowia publicznego, którzy chcą szybko wykrywać ogniska E. coli i jak najdokładniej monitorować trendy57. Nadzór CDC pokazuje, że wykryte przypadki E. coli O157 spadały, podczas gdy wykryte przypadki non-O157 rosły w ostatnich latach58.
Raport FoodNet zwraca uwagę, że zmieniające się praktyki laboratoryjne, w tym stosowanie testów niezależnych od kultury dla STEC, mogą wpływać na zgłaszaną częstość zakażeń, a rosnące wykorzystanie takich testów może mieć negatywny wpływ na obecne strategie nadzoru59.
„Jeśli laboratorium nie przekaże materiałów do stanowego laboratorium zdrowia publicznego, wtedy nie wiemy, czy to O157, czy inny STEC, i nie ma nic do wprowadzenia do PulseNet [baza danych CDC zawierająca odciski palców DNA patogenów], a nasz nadzór zrobi duży krok wstecz”60.
Zapobieganie i kontrola zakażeń E. coli
Zapobieganie zakażeniom wymaga środków kontroli na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego, od produkcji rolnej na farmie po przetwarzanie, produkcję i przygotowanie żywności zarówno w placówkach komercyjnych, jak i kuchniach domowych61.
Liczba przypadków choroby może zostać zmniejszona dzięki różnym strategiom łagodzenia dla mięsa mielonego (na przykład badanie przesiewowe zwierząt przed ubojem w celu zmniejszenia wprowadzania dużej liczby patogenów do środowiska uboju)62.
Podstawowe dobre praktyki higieny żywności, jak opisano w pięciu kluczach WHO do bezpieczniejszej żywności, mogą zapobiec przenoszeniu patogenów odpowiedzialnych za wiele chorób przenoszonych przez żywność, a także chronić przed chorobami przenoszonymi przez żywność wywoływanymi przez STEC63.
Regularne mycie rąk, szczególnie przed przygotowaniem lub spożyciem posiłków oraz po kontakcie z toaletą, jest wysoce zalecane, zwłaszcza dla osób, które opiekują się małymi dziećmi, osobami starszymi lub osobami z obniżoną odpornością, ponieważ bakterie mogą być przenoszone z osoby na osobę, a także przez żywność, wodę i bezpośredni kontakt ze zwierzętami64.
Dochodzenia w ogniskach epidemicznych
Pomimo że zgłoszone ogniska stanowią tylko mniejszość przypadków E. coli O157, dochodzenia w ogniskach znacznie przyczyniają się do zrozumienia epidemiologii E. coli O157 poprzez identyfikację dróg transmisji, nośników i mechanizmów zanieczyszczenia65.
Ustalenia z dochodzeń w ogniskach obligują agencje regulacyjne i zdrowia publicznego oraz przemysł do oceny środków zapobiegawczych i kontrolnych, aby zapobiec podobnym ogniskach66. Wiedza o drogach transmisji i nośnikach pozwala na edukację konsumentów na temat zmniejszania ryzykownych zachowań, które mogą zmniejszyć ryzyko zakażenia67.
FDA wraz z CDC i partnerami stanowymi i lokalnymi prowadzi dochodzenia w ogniskach E. coli. W przypadku ognisk zakażeń E. coli związanych z żywnością, FDA przeprowadza dochodzenia dotyczące łańcucha dostaw, aby zidentyfikować potencjalne źródło zakażenia68. Po zakończeniu dochodzenia, FDA publikuje szczegółowy raport zawierający zalecenia oparte na ustaleniach z dochodzenia69.
Innowacyjne podejścia do nadzoru epidemiologicznego
Badanie opublikowane w Eurosurveillance dotyczące ogniska Shiga toksynotwórczej E. coli (STEC) O157:H7 w Wielkiej Brytanii zidentyfikowało skażoną sałatę jako najbardziej prawdopodobne źródło zakażenia i ustaliło, że intensywne opady deszczu i powodzie mogły przenieść STEC z kału zwierząt na uprawy sałaty70.
W ramach dochodzenia przeprowadzono badanie kliniczno-kontrolne z dopasowaniem częstotliwości w całej Wielkiej Brytanii z 41 przypadkami i 206 kontrolami. Przeprowadzono analizę wieloczynnikową i jednoczynnikową każdej zmiennej ekspozycji, łącząc chorobę ze spożyciem kurczaka i produktów sałatowych, które stały się przedmiotem wczesnych dochodzeń łańcucha żywnościowego71.
Nowatorskie, integracyjne metody tego dochodzenia w ognisku epidemicznym pokazują korzyści płynące z podejścia do zdrowia publicznego z perspektywy Jednego Zdrowia, które uwzględnia zdrowie ludzi, bezpieczną produkcję żywności, zwierzęta i środowisko, i mogą pomóc przewidywać, zapobiegać i zwalczać potencjalne ogniska72. Ponieważ oczekuje się, że powodzie i intensywne opady deszczu zwiększą się wraz ze zmianami klimatu, podejście to może również poprawić zrozumienie wpływu zmian klimatu na zdrowie publiczne i informować o wysiłkach adaptacyjnych do klimatu w przyszłości73.
Raportowanie i krajowe systemy nadzoru nad E. coli
Obowiązek zgłaszania przypadków E. coli
W wielu krajach zakażenia E. coli podlegają obowiązkowemu zgłaszaniu. W Stanach Zjednoczonych, zakażenia enterycznymi szczepami E. coli (wszystkie zakażenia E. coli, które powodują objawy jelitowe/enteryczne, takie jak biegunka, dyskomfort w jamie brzusznej, nudności i wymioty) muszą być zgłaszane do odpowiednich instytucji zdrowia publicznego74.
W Teksasie, przypadki wywołane przez E. coli wytwarzające toksynę Shiga zgłaszane w Teksasie powoli wzrastały w ciągu ostatnich 10 lat, od 351 przypadków w 2010 roku do 1 324 przypadków w 2019 roku75. Istnieje kilka przepisów w Teksasie (Tex. Health Safety Code, rozdziały 81, 84 i 87), które wymagają od lekarzy, szpitali, szkół i laboratoriów informowania Texas Department of State Health Services (DSHS) o przypadkach choroby podlegającej zgłoszeniu76.
W Wielkiej Brytanii, od czerwca 2011 roku, dla szpitali NHS obowiązkowy jest rozszerzony nadzór nad bakteriemią E. coli77. W Australii, zakażenie STEC jest chorobą podlegającą zgłoszeniu na poziomie krajowym78. Przypadki są monitorowane poprzez National Notifiable Diseases Surveillance System (NNDSS)79.
Krajowe systemy nadzoru
W Stanach Zjednoczonych, CDC zbiera krajowe dane dotyczące nadzoru nad STEC poprzez pasywny nadzór laboratoryjnie potwierdzonych izolatów STEC80. Dane te są gromadzone w systemie Laboratory-based Enteric Disease Surveillance (LEDS)81.
W Kanadzie do monitorowania przypadków chorób przenoszonych przez żywność wykorzystywane są różne systemy nadzoru, w tym:
- FoodNet Canada
- National Enteric Surveillance Program (NESP)
- Canadian Notifiable Disease Surveillance System
W Australii, OzFoodNet to sieć epidemiologów, która monitoruje i reaguje na choroby przenoszone przez żywność w Australii, w tym STEC83.
W New Mexico, aktywny nadzór nad STEC oparty na populacji jest prowadzony w całym stanie od 2004 roku w ramach systemu New Mexico Emerging Infections Program (NMEIP) FoodNet84. Dane z New Mexico i innych ośrodków EIP FoodNet są agregowane przez Centers for Disease Control and Prevention w celu generowania szacunków krajowych85.
Nadzór nad E. coli w Unii Europejskiej
STEC był trzecią najczęściej zgłaszaną jelitową chorobą przenoszoną przez żywność i wodę w UE/EOG, a także trzecim najczęstszym patogenem bakteryjnym wykrywanym w ogniskach chorób przenoszonych przez żywność w UE86. Większość przypadków jest nabywana w UE/EOG87.
Najnowsze informacje na temat sytuacji epidemiologicznej są przedstawiane w rocznych raportach epidemiologicznych ECDC i raportach UE One Health Zoonoses88.
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) publikuje raporty dotyczące zakażeń STEC, w tym:
- Rapid Outbreak Assessment: multi-country foodborne outbreak of Shiga toxin-producing Escherichia coli infections associated with haemolytic uraemic syndrome
- Shiga toxin-producing Escherichia coli (STEC) infection – Annual Epidemiological Report
- The European Union Summary Report on Antimicrobial Resistance in zoonotic and indicator bacteria from humans, animals and food
Wyzwania dla systemów nadzoru
Nadzór nad ogniskami ma kilka ograniczeń. Ogniska E. coli O157 uchwycone przez system nadzoru CDC prawdopodobnie stanowią tylko niewielką część ognisk, które występują. Wiele ognisk pozostaje nierozpoznanych, są klasyfikowane jako ogniska o nieznanej etiologii i nie są zgłaszane do lokalnych urzędników zdrowia publicznego lub CDC90. Mniejsze ogniska i ogniska o nieznanych drogach transmisji i nośnikach są mniej prawdopodobne do zgłoszenia, a to podsumowanie prawdopodobnie nie reprezentuje w pełni takich ognisk91.
Zmiana metod badania patogennych E. coli stwarza pewne wyzwania dla urzędników zdrowia publicznego. Rosnące wykorzystanie testów niezależnych od kultury dla STEC może mieć negatywny wpływ na obecne strategie nadzoru92.
„Użycie EIA Stx [toksyna Shiga] bez jednoczesnej lub późniejszej hodowli w kierunku O157 STEC opóźnia lub uniemożliwia dalszą charakterystykę izolatów i nie dostarcza kompletnych informacji do podejmowania decyzji klinicznych, ponieważ istnieje znaczna zmienność w wynikach klinicznych wśród różnych serogrup STEC”93.
„Jeśli nie możemy odróżnić O157 od non-O157, trudniej jest wiedzieć, który cel atakować w profilaktyce” – podkreślają eksperci94.
Integracja nadzoru nad E. coli w ramach koncepcji „Jednego Zdrowia”
WHO i Grupa Doradcza ds. Zintegrowanego Nadzoru nad AMR (AGISAR) wspierały WHO w opracowaniu standardowego protokołu dla zintegrowanego nadzoru wielosektorowego95. Model ten ma na celu monitorowanie jednego wskaźnika, Escherichia coli wytwarzającego beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL) we wszystkich sektorach: ludzkim, zwierzęcym i środowiskowym – protokół Tricycle96.
Protokół ten obejmuje standardowe metodologie w sektorach ludzkim, łańcucha żywnościowego i środowiskowym, które mają być wdrażane w warunkach o ograniczonych zasobach, aby ułatwić ustanowienie zintegrowanego wielosektorowego nadzoru nad AMR97. Kraje mogą budować na podstawie tego prostego podejścia kompletny krajowy system nadzoru, który obejmuje inne patogeny przekrojowe, mechanizmy oporności i rozszerza wdrażanie w różnych miastach i prowincjach w kraju98.
Wielosektorowy nadzór nad E. coli jest kluczowy dla monitorowania oporności na antybiotyki. W UE, nadzór nad opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe polega na pasywnym raportowaniu zakażeń klinicznych99. Dlatego ścieki oferują możliwy punkt do badań przesiewowych nosicielstwa AMR w populacjach ludzkich100.
Dla AMR, kilka wspólnych wysiłków wykorzystuje WBS (wastewater-based surveillance) jako cenne narzędzie do monitorowania trendów w nosicielstwie AMR i ich obciążenia środowiskowego101. Ponadto istnieje nowe rozporządzenie UE, które nakazuje monitorowanie AMR w oczyszczalniach ścieków i uznaje je za nieocenione narzędzie dla epidemiologii genomowej patogenów102.
Wpływ podróży na epidemiologię E. coli
Podróże zagraniczne są ostatnio uznawane za czynnik ryzyka kolonizacji bakteriami opornymi na leki103. Badanie wykazało, że częstość występowania kolonizacji E. coli wytwarzającego ESBL u powracających japońskich podróżnych wynosiła 26%, a wartość ta była zgodna z wcześniejszymi doniesieniami (23-30%)104.
Z tych wyników wynika, że podróż za granicę jest uważana za czynnik ryzyka nabycia E. coli wytwarzającego ESBL105. W szczególności, podróż do Indii była istotnym czynnikiem ryzyka kolonizacji E. coli wytwarzającym ESBL106. Podróż do innych regionów Azji (z wyjątkiem Indii) i Afryki jest również uważana za czynnik ryzyka nabycia E. coli wytwarzającego ESBL107.
Podsumowując, podróż do Indii jest czynnikiem ryzyka kolonizacji E. coli wytwarzającym ESBL u japońskich podróżnych, nawet przy krótkim czasie trwania podróży108. Wyniki tego badania zwróciły uwagę na konieczność rozważenia E. coli wytwarzającego ESBL poza sytuacjami tylko szpitalnymi/nabytymi w społeczności, aby uwzględnić sytuacje nabyte podczas podróży109.
Zmiany w częstości występowania różnych serowarów E. coli
W Anglii, przesunięcie obciążenia chorobą od zgłoszeń przypadków STEC O157 do non-O157 STECs zaobserwowano w ostatnich latach, a trend ten kontynuował się w 2021 roku110. Podczas gdy liczba potwierdzonych przypadków STEC O157 w Anglii nadal spadała w 2021 roku, liczba potwierdzonych przypadków STEC non-O157 nadal rosła, co skutkowało ogólnym wzrostem zgłoszeń przypadków STEC do krajowego nadzoru111.
W 2021 roku w Anglii zgłoszono łącznie 1 151 potwierdzonych przypadków STEC, co stanowi spadek o 2% w porównaniu z 2020 rokiem112. Łącznie 365 potwierdzonych przypadków Shiga toksynotwórczej Escherichia coli (STEC) O157 zgłoszono w Anglii w 2021 roku, bez zmian w porównaniu z 2020 rokiem113. Łącznie 1 234 potwierdzonych przypadków Shiga toksynotwórczej Escherichia coli (STEC) non-O157 zgłoszono w Anglii w 2021 roku, co stanowi wzrost o 46% w porównaniu z 2020 rokiem114.
Najniższa roczna zapadalność na STEC O157 była w regionie East Midlands (0,41 na 100 000 populacji), a najwyższa w regionie North East (1,02 na 100 000 populacji)115. Najniższa zapadalność na STEC non-O157 była w regionie Yorkshire and Humber (0,62 na 100 000 populacji), a najwyższa w regionie Londyn (4,21 na 100 000 populacji)116.
Około jednej trzeciej (36%, 127 z 365) potwierdzonych przypadków STEC O157 w Anglii było hospitalizowanych, a u 2% (6 z 365) zgłoszono rozwój zespołu hemolityczno-mocznicowego (HUS)117.
Najczęstszą serogrupą non-O157 wyizolowaną z 786 przypadków non-O157 w 2021 roku była O26 (n=145, 18%), a następnie O146 (n=129, 16%), O91 (n=97, 12%), O128ab (n=50, 6%) i O145 (n=39, 5%)118.
Od 2018 roku liczba zgłoszeń STEC O157 spadła, a liczba STEC non-O157 wzrosła dwukrotnie (218%)119. Ogólnie nastąpił wzrost zgłoszeń STEC, a obciążenie nałożone na służby zdrowia publicznego i kliniczne również rośnie, zwłaszcza biorąc pod uwagę dwukrotny wzrost liczby hospitalizacji zgłoszonych w 2021 roku dla przypadków non-O157120.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.