znieczulenie zewnątrzoponowe do zabiegów chirurgicznych
Wskazanie

Znieczulenie zewnątrzoponowe (epiduralne) jest techniką anestezjologiczną polegającą na podaniu leku znieczulającego miejscowo do przestrzeni zewnątrzoponowej kręgosłupa. Stosowane jest często podczas zabiegów chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej, miednicy, kończyn dolnych oraz w położnictwie. Jego zaletą jest możliwość uzyskania znieczulenia segmentarnego – ograniczonego do określonego obszaru ciała, bez konieczności wprowadzania pacjenta w stan pełnej narkozy.

Procedura polega na wprowadzeniu cienkiej igły do przestrzeni zewnątrzoponowej, najczęściej na poziomie odcinka lędźwiowego lub piersiowego kręgosłupa, przez którą podawany jest lek znieczulający. Często stosowane leki to bupiwakainy (Marcaine, Bupivacaine WZF), lidokainy (Lidocaine B. Braun, Lignocainum Hydrochloricum WZF) czy ropiwakainy (Naropin). Możliwe jest również założenie cewnika epiduralnego, który pozwala na ciągłe podawanie leków w trakcie zabiegu oraz kontrolę bólu pooperacyjnego.

W praktyce klinicznej znieczulenie zewnątrzoponowe może być stosowane jako samodzielna technika anestezjologiczna lub w połączeniu ze znieczuleniem ogólnym (tzw. technika kombinowana). Coraz częściej wykorzystuje się też połączenie znieczulenia zewnątrzoponowego z podpajęczynówkowym, co daje szybki początek działania i możliwość przedłużonego znieczulenia.

Największe trudności podczas stosowania znieczulenia zewnątrzoponowego do zabiegów chirurgicznych obejmują problemy techniczne związane z prawidłowym umiejscowieniem igły, ryzyko nakłucia opony twardej (powodujące popunkcyjne bóle głowy), niewystarczającą lub nierównomierną blokadę czuciową oraz możliwość spadku ciśnienia tętniczego (hipotonia). Wyzwaniem może być również konieczność zastosowania dodatkowej sedacji u pacjentów odczuwających dyskomfort psychiczny podczas zabiegu w znieczuleniu regionalnym, a także monitorowanie poziomu blokady czuciowej i ruchowej, aby zapewnić odpowiedni komfort operowanemu pacjentowi.

Przeciwwskazania do znieczulenia zewnątrzoponowego obejmują zaburzenia krzepnięcia, infekcje w miejscu wkłucia, niektóre choroby neurologiczne oraz brak zgody pacjenta. Istotne jest również uwzględnienie alergii na leki znieczulenia miejscowego oraz anatomicznych anomalii kręgosłupa, które mogą utrudniać wykonanie procedury.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl