wielokrotne krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki przed i po procedurze diagnostycznej przed cewnikowaniem pęcherza moczowego
Wskazanie

Wielokrotne krótkotrwałe leczenie antyseptyczne w obrębie błony śluzowej i sąsiadującej tkanki przed i po procedurze diagnostycznej oraz przed cewnikowaniem pęcherza moczowego stanowi istotny element profilaktyki zakażeń układu moczowego. Procedury te są szczególnie ważne przy zabiegach urologicznych, takich jak cystoskopia, ureteroskopia czy wprowadzanie cewnika do pęcherza moczowego, które wiążą się z ryzykiem wprowadzenia patogenów do jałowego układu moczowego.

Leczenie antyseptyczne ma na celu redukcję liczby bakterii na błonie śluzowej cewki moczowej i okolicy ujścia zewnętrznego cewki przed wprowadzeniem narzędzi diagnostycznych lub cewnika. W Polsce do tego celu stosuje się najczęściej preparaty zawierające chlorheksydynę (np. Octenisept, Skinsept), jodopowidon (np. Braunoderm, Betadine, Braunovidon) lub oktenidynę (Octenisept). Miejscowe zastosowanie tych środków znacząco zmniejsza ryzyko przeniesienia bakterii do dróg moczowych.

Po procedurze diagnostycznej lub cewnikowaniu również zaleca się zastosowanie środków antyseptycznych, aby zapobiec rozwojowi zakażenia. W przypadku pacjentów wysokiego ryzyka (np. z obniżoną odpornością, cukrzycą, po przeszczepach) często stosuje się dodatkowo profilaktykę antybiotykową (np. Furagina, Furagin, Urofuraginum, jednodawkowo Monural lub antybiotyki z grupy fluorochinolonów jak Cipronex, Proxacin).

Największą trudnością w prawidłowym stosowaniu leczenia antyseptycznego jest zapewnienie odpowiedniej techniki wykonania oraz czasu ekspozycji tkanek na preparat antyseptyczny. Preparaty antyseptyczne wymagają określonego czasu kontaktu z błoną śluzową (zwykle 1-2 minuty), aby osiągnąć pełną skuteczność bakteriobójczą. Dodatkowo wyzwaniem jest zachowanie jałowości podczas całej procedury, szczególnie w warunkach ambulatoryjnych. U pacjentów z nawracającymi zakażeniami układu moczowego lub z cewnikiem założonym na stałe, profilaktyka antyseptyczna może być niewystarczająca i często wymaga wsparcia farmakoterapią ogólnoustrojową.

W przypadku pacjentów z długotrwale utrzymywanym cewnikiem moczowym, regularne stosowanie procedur antyseptycznych przy wymianie cewnika oraz odpowiednia pielęgnacja ujścia cewki moczowej są kluczowe dla zminimalizowania ryzyka zakażeń związanych z opieką zdrowotną (HAI – Healthcare-Associated Infections), które stanowią istotny problem kliniczny i ekonomiczny.