skurcz oskrzeli wywoływany wysiłkiem fizycznym
Wskazanie
Skurcz oskrzeli wywoływany wysiłkiem fizycznym, znany również jako powysiłkowy skurcz oskrzeli (EIB – Exercise-Induced Bronchoconstriction), to zjawisko patofizjologiczne polegające na zwężeniu dróg oddechowych w odpowiedzi na aktywność fizyczną. Występuje u około 90% pacjentów z astmą oskrzelową, ale może również dotykać osoby bez rozpoznanej astmy, szczególnie sportowców wyczynowych. Typowo objawy pojawiają się w trakcie lub w ciągu 5-10 minut po zakończeniu intensywnego wysiłku i mogą obejmować duszność, świszczący oddech, kaszel oraz uczucie ściskania w klatce piersiowej.
W leczeniu skurczu oskrzeli wywołanego wysiłkiem fizycznym stosuje się przede wszystkim beta2-mimetyki krótkiego działania (SABA) jako leki doraźne, przyjmowane 15-20 minut przed planowanym wysiłkiem. Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające salbutamol (Ventolin, Salbutamol Hasco, Atrovent) lub fenoterol (Berodual). W leczeniu przewlekłym u pacjentów z astmą stosuje się wziewne glikokortykosteroidy (np. Pulmicort, Flixotide, Alvesco), często w połączeniu z długo działającymi beta2-mimetykami (LABA) jak Symbicort, Seretide, Fostex czy Comboterol. W niektórych przypadkach skuteczne są również leki antyleukotrienowe, jak montelukast (Montelukast Bluefish, Astmodil, Milukante).
Największe trudności w leczeniu skurczu oskrzeli wywołanego wysiłkiem fizycznym obejmują prawidłową identyfikację czynników prowokujących, szczególnie gdy pacjent nie ma rozpoznanej astmy. Wyzwaniem jest również znalezienie optymalnej równowagi między kontrolą objawów a umożliwieniem pacjentowi prowadzenia aktywnego trybu życia. U sportowców problemem może być stosowanie niektórych leków ze względu na przepisy antydopingowe. Dodatkowo, u pacjentów z częstymi epizodami EIB istnieje ryzyko rozwoju tachyfilaksji (zmniejszonej odpowiedzi) na leki beta2-adrenergiczne przy ich regularnym stosowaniu, co wymaga modyfikacji terapii i włączenia innych grup leków kontrolujących.
Kluczowym elementem postępowania jest również edukacja pacjenta dotycząca odpowiedniego przygotowania do wysiłku, w tym rozgrzewki, dostosowania intensywności treningu do warunków atmosferycznych oraz rozpoznawania wczesnych objawów skurczu oskrzeli. Zaleca się również regularne monitorowanie funkcji płuc, szczególnie u sportowców i pacjentów z astmą, w celu oceny skuteczności stosowanego leczenia i ewentualnej modyfikacji terapii.
Lista leków z tym wskazaniem
-
Montelukast Bluefish – Tabletki do rozgryzania i żucia – 4 mg
Lek zawiera montelukast sodowy w dawce 4 mg oraz aspartam jako substancję pomocniczą. Stosowany jest u dzieci w wieku od 2 do 5 lat z przewlekłą astmą łagodną do umiarkowanej, gdy standardowa terapia wziewnymi glikokortykosteroidami i ß-agonistami nie zapewnia odpowiedniej kontroli. Może być również używany jako alternatywa dla małych dawek wziewnych kortykosteroidów u tych dzieci, które mają trudności z ich stosowaniem. Dodatkowo, lek pomaga zapobiegać skurczom oskrzeli wywołanym wysiłkiem fizycznym u dzieci powyżej 2 lat.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Montelukast Teva – Tabletki do rozgryzania i żucia – 4 mg
Produkt leczniczy zawiera montelukast sodowy, substancję czynną, oraz aspartam jako substancję pomocniczą. Stosuje się go pomocniczo w leczeniu przewlekłej astmy łagodnej lub umiarkowanej u dzieci w wieku od 2 do 5 lat, zwłaszcza jeśli standardowe leczenie wziewnymi glikokortykosteroidami i beta2-agonistami nie daje wystarczającej kontroli. Może także zastąpić małe dawki wziewnych kortykosteroidów u dzieci niezdolnych do ich stosowania. Ponadto, lek jest wskazany do zapobiegania skurczom oskrzeli wywoływanym wysiłkiem fizycznym u pacjentów powyżej 2 lat.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku