choroba zwyrodnieniowa stawów obwodowych
Wskazanie

Choroba zwyrodnieniowa stawów obwodowych (osteoartroza) to przewlekła, postępująca choroba degeneracyjna układu ruchu, dotycząca głównie stawów obciążanych, takich jak kolanowe, biodrowe, ręki i kręgosłupa. Charakteryzuje się zanikiem chrząstki stawowej, tworzeniem wyrośli kostnych (osteofitów) oraz zmianami w tkankach miękkich otaczających staw. Choroba występuje głównie u osób starszych, ale czynniki ryzyka obejmują również urazy stawów, predyspozycje genetyczne, otyłość oraz nadmierne obciążanie stawów.

W leczeniu farmakologicznym choroby zwyrodnieniowej stawów obwodowych stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. W pierwszej linii zaleca się paracetamol (Panadol, Apap) oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – doustne, takie jak diklofenak (Diclac, Dicloberl), ibuprofen (Ibuprom, Nurofen), meloksykam (Movalis, Meloxicam), naproksen (Naproxen, Apo-Naprox) oraz miejscowe w postaci żeli i maści (Voltaren, Diclac Lipogel). W przypadku silnego bólu stosuje się słabe opioidy, np. tramadol (Tramal, Poltram). Dodatkowo, preparaty chondroprotektywne jak siarczan glukozaminy i siarczan chondroityny (Artresan, Arthron, Flexus) mają na celu spowalnianie degeneracji chrząstki.

W leczeniu iniekcyjnym wykorzystuje się dostawowe podawanie preparatów kwasu hialuronowego (Synvisc, Hyalgan, Suplasyn) oraz glikokortykosteroidów (Diprophos, Depo-Medrol) w przypadku zaostrzeń z komponentą zapalną. W zaawansowanych przypadkach stosuje się terapię komórkami macierzystymi i osoczem bogatopłytkowym (PRP), choć metody te wymagają dalszych badań potwierdzających skuteczność.

Największe trudności w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów obwodowych wynikają z jej nieodwracalnego charakteru – obecnie nie dysponujemy metodami umożliwiającymi pełną regenerację uszkodzonej chrząstki stawowej. Leczenie farmakologiczne ma głównie charakter objawowy, co oznacza, że zmniejsza ból i poprawia funkcjonowanie, ale nie zatrzymuje postępu choroby. Dodatkowo, długotrwałe stosowanie NLPZ wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, układu sercowo-naczyniowego i nerek. U pacjentów w podeszłym wieku, często obciążonych wielochorobowością, wybór odpowiedniego leczenia jest szczególnie złożony ze względu na liczne interakcje lekowe i przeciwwskazania. Dla zaawansowanych przypadków ostatecznością pozostaje leczenie operacyjne, włącznie z endoprotezoplastyką stawu.