Interakcje
Propafenon

Interakcje substancji propafenon z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Propafenon ulega metabolizmowi przez izoenzymy CYP2D6, CYP1A2 i CYP3A4, co ma istotne znaczenie w kontekście interakcji z innymi lekami. Jednocześnie sam propafenon może być inhibitorem enzymu CYP2D6, co również wpływa na metabolizm innych równocześnie stosowanych leków.^{1 2}

Interakcje z inhibitorami izoenzymów metabolizujących propafenon

Stosowanie produktów leczniczych hamujących aktywność izoenzymów CYP2D6, CYP1A2 i CYP3A4 może istotnie wpływać na farmakokinetykę propafenonu. Do leków tych należą między innymi:

• Ketokonazol
• Cymetydyna
• Chinidyna
• Erytromycyna

³

Należy również zwrócić uwagę, że sok grejpfrutowy również hamuje aktywność tych izoenzymów, co może prowadzić do zwiększenia stężenia propafenonu w osoczu. Podczas podawania propafenonu w połączeniu z inhibitorami tych enzymów, należy dokładnie kontrolować czynność układu krążenia pacjenta i w razie konieczności natychmiast dostosować dawkę leku.⁴

Interakcje z lekami z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny

W przypadku, gdy propafenonu chlorowodorek podawany jest jednocześnie z lekami z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, takimi jak fluoksetyna i paroksetyna, stężenie propafenonu w osoczu może się znacząco zwiększyć. Wykazano, że jednoczesne podawanie propafenonu i fluoksetyny u osób szybko metabolizujących powoduje zwiększenie Cmax i AUC S-propafenonu odpowiednio o 39% i 50%, a w przypadku R-propafenonu o 71% i 50%. W takich przypadkach mniejsze dawki propafenonu chlorowodorku mogą okazać się wystarczające do uzyskania pożądanego efektu terapeutycznego.^{5 6}

Interakcje z lekami przeciwarytmicznymi

Szczególnie istotne jest jednoczesne stosowanie propafenonu z amiodaronem. Kombinacja ta może wpływać na przewodzenie i repolaryzację oraz powodować zaburzenia, które mogą prowadzić do wystąpienia niemiarowości. W takiej sytuacji może być konieczne dostosowanie dawek obu leków uwzględniające odpowiedź na leczenie.^{7 8}

Interakcje z lekami anestezjologicznymi i wpływającymi na układ krążenia

Ryzyko działań niepożądanych może wzrosnąć, jeśli propafenon podawany jest jednocześnie z:

• Lekami znieczulającymi miejscowo (np. podczas wszczepiania stymulatora serca, zabiegu chirurgicznego lub stomatologicznego)
• Innymi produktami leczniczymi hamującymi częstość rytmu serca i/lub kurczliwość mięśnia sercowego (leki β-adrenolityczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne)

^{9 10}

Nie stwierdzono istotnego wpływu na farmakokinetykę propafenonu lub lidokainy, kiedy leki te stosowano równocześnie. Informowano jednak o zwiększonym ryzyku działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego po jednoczesnym stosowaniu propafenonu i lidokainy.¹¹

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez izoenzym CYP2D6

Leczenie propafenonu chlorowodorkiem w połączeniu z lekami metabolizowanymi przez izoenzym CYP2D6 (takimi jak wenlafaksyna) może powodować zwiększenie stężenia tych leków. Podczas terapii propafenonem informowano o zwiększeniu stężeń w osoczu lub we krwi następujących leków:

• Propranolol
• Metoprolol
• Dezypramina
• Cyklosporyna
• Teofilina
• Digoksyna

¹²

Dawki tych produktów leczniczych należy odpowiednio zmniejszyć, jeśli wystąpią objawy przedawkowania.¹³

Interakcje z lekami indukującymi enzymy wątrobowe

Jednoczesne stosowanie propafenonu chlorowodorku z fenobarbitalem i/lub ryfampicyną (leki indukujące izoenzym CYP3A4) może zmniejszyć działanie przeciwarytmiczne propafenonu na skutek zmniejszenia stężenia propafenonu w osoczu. Z tego powodu podczas długotrwałego jednoczesnego leczenia fenobarbitalem i/lub ryfampicyną należy monitorować odpowiedź na leczenie propafenonem.^{14 15}

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

U pacjentów otrzymujących jednocześnie doustne leki przeciwzakrzepowe (np. fenprokumon, acenokumarol, warfaryna) zaleca się dokładną kontrolę wskaźników krzepnięcia krwi, ponieważ propafenonu chlorowodorek może nasilać działanie tych leków powodując wydłużenie czasu protrombinowego. Jeśli to konieczne, dawki tych produktów leczniczych należy odpowiednio dostosować.^{16 17}

Interakcje z innymi lekami

Jednoczesne stosowanie propafenonu i środków zwiotczających mięśnie może nasilać ich działanie zwiotczające.¹⁸

Jednoczesne stosowanie propafenonu i opioidowych leków przeciwbólowych lub neuroleptyków (takich jak tiorydazyna) może zwiększać działanie hamujące czynność serca.¹⁹

Interakcje propafenonu z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii propafenonem należy uznać za potencjalnie niebezpieczne z kilku powodów:

• Alkohol może wpływać na metabolizm propafenonu poprzez modulację aktywności enzymów cytochromu P450, co może prowadzić do nieprzewidywalnych zmian w stężeniu leku w osoczu
• Zarówno propafenon, jak i alkohol mogą wpływać na układ sercowo-naczyniowy, prowadząc do nasilenia działań niepożądanych na układ krążenia
• Alkohol może nasilać działanie depresyjne propafenonu na ośrodkowy układ nerwowy, zwiększając ryzyko zawrotów głowy, senności i zaburzeń koordynacji
• Spożycie alkoholu może powodować zwiększenie efektu inotropowego ujemnego propafenonu, co może nasilać działania niepożądane w postaci zmniejszenia kurczliwości mięśnia sercowego

Ze względu na bezpieczeństwo terapii i dużą ilość potencjalnych interakcji, zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu podczas leczenia propafenonem.

Tabela interakcji propafenonu

Uwagi dotyczące interakcji u dzieci i młodzieży

Należy podkreślić, że badania dotyczące interakcji propafenonu przeprowadzono wyłącznie u dorosłych. Nie jest znane czy zakres interakcji u dzieci i młodzieży jest podobny do tego obserwowanego u dorosłych pacjentów.^{20 21}

Z tego względu należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania propafenonu u pacjentów pediatrycznych, zwłaszcza w przypadku jednoczesnego podawania innych leków, które mogą wchodzić w interakcje z propafenonem.