Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Olejek eukaliptusowy

Wpływ olejku eukaliptusowego na płodność, ciążę i laktację

Olejek eukaliptusowy (Eucalypti aetheroleum) jest składnikiem wielu produktów leczniczych stosowanych miejscowo oraz doustnie. W praktyce klinicznej istotne jest posiadanie wiarygodnych informacji dotyczących jego bezpieczeństwa u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz potencjalnego wpływu na płodność. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane oparte na charakterystykach produktów leczniczych zawierających tę substancję czynną.¹

Wpływ olejku eukaliptusowego na ciążę

Dla większości produktów leczniczych zawierających olejek eukaliptusowy dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży są ograniczone. W przypadku produktów takich jak Aromatol Hot żel, Depulol i Capsigel N w charakterystyce produktu leczniczego znajduje się informacja o braku dostatecznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania produktu w okresie ciąży.^{2 3 4}

W przypadku produktu Bronchosol MAXIPUREN badania na zwierzętach dostarczają istotnych danych: 1,8-cyneol, będący głównym składnikiem olejku eukaliptusowego, przenika przez tkanki łożyskowe i osiąga we krwi płodu stężenie wystarczające do stymulacji aktywności enzymów wątrobowych. Z tego powodu nie zaleca się stosowania tego produktu u kobiet w ciąży.⁵

Produkt Vicks VapoRub nie powinien być stosowany w okresie ciąży bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem.⁶ Podobnie, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa, nie zaleca się stosowania maści Rub-Arom u kobiet w ciąży.⁷

W przypadku preparatu Dip Hot Rozgrzewający krem należy rozważyć, czy korzyści wynikające z zastosowania produktu u kobiet w ciąży są większe niż możliwe ryzyko dla płodu, biorąc pod uwagę brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa.⁸

Na podstawie aktualnego stanu wiedzy i nauki, jak również wieloletniego stosowania u ludzi, produkt leczniczy Respero Myrtol można stosować w okresie ciąży po konsultacji z lekarzem.⁹

Wpływ olejku eukaliptusowego na laktację

W przypadku karmienia piersią, zalecenia dotyczące stosowania produktów zawierających olejek eukaliptusowy są podobne jak w przypadku ciąży. Dla większości produktów brakuje wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w okresie laktacji.^{10 11}

W przypadku produktu Bronchosol MAXIPUREN, ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania olejku eukaliptusowego u kobiet karmiących piersią, nie zaleca się stosowania tego leku w okresie laktacji.¹²

Capsigel N i Neo-Capsiderm nie powinny być stosowane w czasie karmienia piersią ze względu na brak danych potwierdzających bezpieczeństwo.^{13 14}

Szczególnie istotna jest informacja dotycząca produktu Vicks VapoRub, który nie powinien być stosowany na klatkę piersiową kobiet karmiących piersią ze względu na ryzyko wystąpienia bezdechu u dziecka.¹⁵

Dip Hot Rozgrzewający krem nie powinien być stosowany u kobiet karmiących piersią, szczególnie w obrębie klatki piersiowej (piersi).¹⁶

Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa nie zaleca się również stosowania maści Rub-Arom u kobiet karmiących piersią.¹⁷

Wyjątkiem jest produkt Respero Myrtol, który według charakterystyki produktu może być stosowany w okresie laktacji po konsultacji z lekarzem na podstawie wieloletnich doświadczeń i aktualnego stanu wiedzy.¹⁸

Wpływ olejku eukaliptusowego na płodność

Dane dotyczące wpływu olejku eukaliptusowego na płodność są ograniczone. W przypadku produktu Bronchosol MAXIPUREN dostępne są wyniki badań na zwierzętach, które nie wykazały wpływu na płodność.¹⁹

Dla produktów Depulol, Vicks VapoRub oraz Neo-Capsiderm charakterystyki produktów leczniczych informują o braku danych dotyczących wpływu na płodność.^{20 21 22}

W przypadku produktu Capsigel N brak jest badań oraz doniesień literaturowych wykazujących wpływ poszczególnych składników emulsji na płodność.²³

Zalecenia dla lekarzy dotyczące stosowania produktów z olejkiem eukaliptusowym

Informacje dla kobiet w ciąży

Lekarz przepisujący produkty zawierające olejek eukaliptusowy kobietom w ciąży powinien przekazać pacjentce następujące informacje:^{24 25}

• Większość produktów zawierających olejek eukaliptusowy nie ma wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w ciąży
• Produkty takie jak Aromatol Hot żel, Capsigel N, Depulol, Rub-Arom i Neo-Capsiderm nie są zalecane do stosowania w okresie ciąży z powodu braku danych o bezpieczeństwie
• Preparat Bronchosol MAXIPUREN zawierający olejek eukaliptusowy nie jest zalecany ze względu na dane z badań na zwierzętach wskazujące na przenikanie 1,8-cyneolu (głównego składnika olejku) przez łożysko i jego wpływ na aktywność enzymów wątrobowych płodu
• W przypadku produktu Dip Hot Rozgrzewający należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed zastosowaniem u kobiet w ciąży
• Produkt Vicks VapoRub może być stosowany w ciąży wyłącznie po konsultacji z lekarzem
• Respero Myrtol może być stosowany w okresie ciąży po konsultacji z lekarzem, na podstawie wieloletnich doświadczeń klinicznych z tym produktem

^{26 27 28}

Informacje dla kobiet karmiących piersią

Lekarz przepisujący produkty zawierające olejek eukaliptusowy kobietom karmiącym piersią powinien przekazać pacjentce następujące informacje:²⁹

• Większość produktów zawierających olejek eukaliptusowy nie ma wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania podczas karmienia piersią
• Produkty takie jak Aromatol Hot żel, Bronchosol MAXIPUREN, Capsigel N, Depulol, Rub-Arom i Neo-Capsiderm nie są zalecane do stosowania w okresie karmienia piersią
• Vicks VapoRub nie powinien być stosowany na klatkę piersiową kobiet karmiących piersią ze względu na ryzyko wystąpienia bezdechu u dziecka
• Dip Hot Rozgrzewający krem nie powinien być stosowany u kobiet karmiących piersią, szczególnie w obrębie klatki piersiowej (piersi)
• Respero Myrtol może być stosowany w okresie laktacji po konsultacji z lekarzem, na podstawie wieloletnich doświadczeń klinicznych z tym produktem

^{30 31 32 33}

Informacje dotyczące wpływu na płodność

W zakresie wpływu olejku eukaliptusowego na płodność, lekarz może przekazać następujące informacje:³⁴

• Badania przeprowadzone na zwierzętach dotyczące produktu Bronchosol MAXIPUREN nie wykazały wpływu olejku eukaliptusowego na płodność
• Dla większości produktów zawierających olejek eukaliptusowy brak jest wystarczających danych dotyczących wpływu na płodność u ludzi
• W przypadku produktów Capsigel N i Neo-Capsiderm brak jest badań i doniesień literaturowych dotyczących wpływu poszczególnych składników na płodność

^{35 36}

Zestawienie informacji dotyczących produktów z olejkiem eukaliptusowym

Praktyczne zalecenia dla lekarzy przepisujących produkty z olejkiem eukaliptusowym

Przy ordynowaniu produktów zawierających olejek eukaliptusowy kobietom w wieku rozrodczym, kobietom w ciąży oraz kobietom karmiącym piersią, lekarz powinien:^{37 38}

• Zawsze pytać pacjentkę o możliwość zajścia w ciążę lub potwierdzony stan ciąży
• Informować o potencjalnym ryzyku zastosowania produktów z olejkiem eukaliptusowym w okresie ciąży (z uwzględnieniem badań wskazujących na przenikanie 1,8-cyneolu przez łożysko i jego wpływ na enzymy wątrobowe płodu)
• Ustalić czy pacjentka karmi piersią i w przypadku potwierdzenia kategorycznie zakazać stosowania preparatów zawierających olejek eukaliptusowy na obszarze klatki piersiowej ze względu na ryzyko bezdechu u dziecka
• W przypadku konieczności zastosowania produktu z olejkiem eukaliptusowym u kobiet w ciąży lub karmiących piersią rozważyć użycie preparatu Respero Myrtol, który jako jedyny ma dane potwierdzające możliwość stosowania w tych grupach pacjentek po konsultacji z lekarzem
• Poinformować pacjentkę o braku wystarczających danych dotyczących wpływu olejku eukaliptusowego na płodność, jednocześnie zaznaczając, że badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu

^{39 40}