Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Naltrekson

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania naltreksonu

Naltrekson, jako substancja blokująca receptory opioidowe, wymaga szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Leczenie powinno być zawsze rozpoczynane i nadzorowane przez lekarza doświadczonego w terapii pacjentów uzależnionych od alkoholu lub opioidów, zgodnie z zaleceniami krajowymi.¹²

Ryzyko zespołu odstawiennego u pacjentów uzależnionych od opioidów

U pacjentów uzależnionych od opioidów podanie naltreksonu może szybko wywołać objawy zespołu odstawienia. Symptomy mogą pojawić się już po 5 minutach od przyjęcia leku i utrzymywać się nawet do 48 godzin. Leczenie takiego zespołu powinno być objawowe i może wymagać zastosowania opioidów.³⁴

Konieczność oceny wcześniejszego stosowania opioidów

Przed rozpoczęciem terapii naltreksonem konieczne jest upewnienie się, że pacjent nie przyjmował opioidów przez odpowiednio długi okres czasu – około 5-7 dni w przypadku heroiny oraz co najmniej 10 dni od zaprzestania przyjmowania metadonu.⁵⁶

Testy przesiewowe w kierunku stosowania opioidów

W przypadku podejrzenia uzależnienia od opioidów zaleca się przeprowadzenie następujących testów przesiewowych:⁷

• Analiza moczu – w razie podejrzenia stosowania przez pacjenta opioidów pomimo ujemnego wyniku analizy moczu i braku klinicznie jawnych objawów odstawienia, zaleca się potwierdzenie wyniku testem prowokacji naloksonem
• Test prowokacji naloksonem – należy pamiętać, że objawy odstawienia po podaniu chlorowodorku naloksonu trwają krócej niż w przypadku naltreksonu

⁸⁹

Testu prowokacji naloksonem nie należy przeprowadzać u pacjentów z klinicznie znaczącymi objawami odstawienia ani u pacjentów z dodatnim wynikiem testu na obecność opioidów w moczu. W razie wystąpienia objawów odstawienia w wyniku tego testu, nie wolno rozpoczynać leczenia naltreksonem.¹⁰¹¹

Schemat testu prowokacji naloksonem

Zalecany schemat przeprowadzania testu prowokacji naloksonem:¹²

• Podanie dożylne: 0,2 mg naloksonu dożylnie, a jeśli po 30 sekundach nie wystąpią żadne działania niepożądane, podać dożylnie kolejną dawkę 0,6 mg naloksonu. Pacjenta należy obserwować przez 30 minut pod kątem wystąpienia objawów odstawienia.
• Podanie podskórne: 0,8 mg naloksonu podskórnie, a następnie obserwacja pacjenta przez 30 minut pod kątem wystąpienia objawów odstawienia.

¹³¹⁴

W przypadku wątpliwości co do niestosowania opioidów przez pacjenta, należy opóźnić rozpoczęcie leczenia naltreksonem o 24 godziny i powtórzyć test prowokacji, stosując dawkę 1,6 mg naloksonu. Leczenie można rozpocząć dopiero po uzyskaniu ujemnego wyniku testu.¹⁵¹⁶

Testy czynności wątroby

Ze względu na potencjalne toksyczne działanie naltreksonu na wątrobę, należy zwrócić szczególną uwagę na podawanie tego leku pacjentom z ostrą chorobą lub niewydolnością wątroby. Należy pamiętać, że niewydolność wątroby u osób uzależnionych od alkoholu występuje stosunkowo często.¹⁷¹⁸

Przed rozpoczęciem leczenia i w trakcie jego trwania należy przeprowadzić testy czynności wątroby. U uzależnionych od alkoholu otyłych osób w podeszłym wieku, którym podawano większe dawki naltreksonu (do 300 mg/dobę), zaobserwowano nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby.¹⁹²⁰

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów, u których wystąpiło trzykrotne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych w surowicy w porównaniu z wartościami prawidłowymi oraz na pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.²¹²²

Metabolizm i wydalanie naltreksonu

Chlorowodorek naltreksonu jest metabolizowany głównie w wątrobie, a usuwany głównie przez nerki. Dlatego pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek należy uważnie obserwować podczas leczenia.²³²⁴

Ostrzeżenia dotyczące stosowania opioidów podczas terapii naltreksonem

Pacjentów należy ostrzec przed stosowaniem opioidów (w tym leków przeciwkaszlowych, przeciwbiegunkowych lub preparatów do objawowego leczenia przeziębienia zawierających opioidy) podczas terapii naltreksonem. W czasie przyjmowania naltreksonu, ból należy leczyć wyłącznie za pomocą nieopioidowych leków przeciwbólowych.²⁵²⁶

Przyjmowanie dużych dawek opioidów podczas terapii naltreksonem

Przyjmowanie dużych dawek opioidów równolegle z leczeniem naltreksonem może prowadzić do zagrażającego życiu zatrucia opioidami, wynikającego z niewydolności oddechowej i krążeniowej.²⁷²⁸

Pacjentów należy również przestrzec przed podejmowaniem prób przełamania blokady receptorów opioidowych przez przyjmowanie dużych dawek opioidów po zakończeniu leczenia naltreksonem, ponieważ może to prowadzić do wystąpienia ostrego i potencjalnie śmiertelnego zatrucia opioidami.²⁹³⁰

Terapia opioidowa w stanach nagłych u pacjentów przyjmujących naltrekson

Jeżeli pacjent leczony naltreksonem wymaga podania opioidów (np. w celach przeciwbólowych lub do znieczulenia w stanach nagłych), dawka wymagana do osiągnięcia takiego samego działania terapeutycznego może być większa niż zwykle stosowana. W takich przypadkach depresja oddechowa i zaburzenia krążenia będą silniejsze oraz bardziej długotrwałe.³¹³²

Łatwiej mogą występować objawy związane z uwalnianiem histaminy (np. obrzęk twarzy, świąd, rumień, obfite pocenie się i inne objawy skórne oraz śluzówkowo-skórne). W takich okolicznościach pacjent wymaga szczególnej uwagi i nadzoru personelu medycznego w placówce opieki zdrowotnej.³³³⁴

Zwiększona wrażliwość na opioidy po zakończeniu leczenia

Po zakończeniu leczenia naltreksonem pacjenci mogą być bardziej wrażliwi na działanie leków zawierających opioidy.³⁵³⁶

Inne działania i ostrzeżenia

Naltrekson może powodować przejściowy wzrost rozkurczowego ciśnienia krwi, a następnie spadek temperatury ciała i częstości akcji serca.³⁷

Należy pamiętać, że zwiększone ryzyko prób samobójczych związane z uzależnieniem od narkotyków, połączone (lub nie) z depresją, nie jest zmniejszane przez przyjmowanie naltreksonu.³⁸³⁹

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Preparaty zawierające naltrekson mogą zawierać laktozę jako substancję pomocniczą. Preparaty te nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.⁴⁰