Przedawkowanie
Mięta pieprzowa

Przedawkowanie mięty pieprzowej

Mięta pieprzowa (Mentha piperita L.) jest powszechnie stosowaną substancją roślinną o działaniu rozkurczowym, żółciopędnym i przeciwzapalnym. Występuje w wielu preparatach leczniczych, zarówno jako monosurowiec, jak i składnik złożonych produktów ziołowych. Przedawkowanie mięty pieprzowej może prowadzić do szeregu objawów niepożądanych, których nasilenie zależy od przyjętej dawki oraz formy preparatu.¹

Objawy przedawkowania

W dokumentacji medycznej występuje stosunkowo niewiele przypadków przedawkowania preparatów zawierających miętę pieprzową. Większość produktów leczniczych zawierających miętę pieprzową nie ma szczegółowo opisanych objawów przedawkowania w charakterystykach produktów leczniczych.^{2 3 4}

W przypadku produktów złożonych zawierających miętę pieprzową oraz wyciąg z pokrzyku wilczej jagody (Belladonnae tinctura), po zastosowaniu dziesięciokrotnie wyższej dawki niż zalecana mogą potencjalnie wystąpić następujące objawy:⁵

• Suchość w ustach
• Zmniejszenie wydzielania gruczołów potowych i ślinowych
• Zmniejszenie czynności wydzielniczych żołądka
• Rozszerzenie źrenic
• Suchość i zaczerwienienie skóry
• Hipertermia
• Przyśpieszenie akcji serca
• Trudności w oddawaniu moczu
• Halucynacje
• Drgawki

⁵

Należy jednak podkreślić, że powyższe objawy występują przede wszystkim z powodu obecności wyciągu z pokrzyku wilczej jagody, a nie samej mięty pieprzowej.

Przedawkowanie preparatów złożonych zawierających miętę pieprzową

W preparatach złożonych zawierających miętę pieprzową i korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.), przedawkowanie może powodować objawy związane głównie z obecnością korzenia kozłka.^{6 7 8}

Korzeń kozłka w dawkach większych niż 20 g (co odpowiada około 25-40 kapsułkom/saszetkom produktu leczniczego) może powodować łagodne objawy, które najczęściej ustępują po 24 godzinach:⁶

• Zmęczenie
• Skurcze brzucha
• Zawroty głowy
• Ucisk w klatce piersiowej
• Drżenie rąk
• Rozszerzenie źrenic

⁸

W przypadku produktów zawierających miętę pieprzową oraz substancje przeczyszczające, takie jak kora kruszyny (Rhamnus frangula L.) czy listek senesu (Cassia spp.), główne objawy przedawkowania to biegunka z możliwą utratą elektrolitów.^{9 10 11}

W przypadku tych preparatów przedawkowanie może wywołać:

• Ból brzucha
• Ciężką biegunkę
• Utratę płynów i elektrolitów (szczególnie potasu)

⁹

Długotrwałe stosowanie wysokich dawek produktów leczniczych zawierających antranoidy może prowadzić do wystąpienia toksycznego zapalenia wątroby.¹⁰

Brak odnotowanych przypadków przedawkowania samej mięty

Warto podkreślić, że dla wielu produktów zawierających wyłącznie miętę pieprzową lub produktów złożonych, gdzie mięta jest jednym ze składników, w charakterystykach produktów leczniczych brak jest informacji o przypadkach przedawkowania.^{12 13 14 15 16}

Dla produktu Vamelan, w którym mięta pieprzowa występuje obok korzenia kozłka i liści melisy, wyraźnie wskazano, że „nie są znane przypadki przedawkowania produktów leczniczych zawierających przetwory mięty i melisy”.⁸ Podobnie w przypadku produktu Persen forte wskazano, że „nie ma doniesień o przedawkowaniu liści melisy lub liści mięty”.⁷

Również w przypadku preparatu Iberogast, zawierającego między innymi wyciąg z liści mięty pieprzowej, nie stwierdzono objawów przedawkowania zarówno w badaniach na zwierzętach, jak i u ludzi w ciągu wielu lat stosowania.¹⁷

Tabela objawów przedawkowania

* Objawy związane z obecnością Belladonnae tinctura, nie samej mięty pieprzowej.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania preparatów zawierających miętę pieprzową, zalecane jest następujące postępowanie:

1. Leczenie podtrzymujące – w większości przypadków wystarcza leczenie objawowe.^{6 7 8}
2. Intensywne nawadnianie – szczególnie istotne w przypadku biegunki spowodowanej przedawkowaniem preparatów zawierających antranoidy.^{9 10}
3. Monitorowanie poziomu elektrolitów – zwłaszcza jonów potasu, co jest szczególnie istotne u pacjentów w podeszłym wieku.^{9 10}
4. Uzupełnianie niedoborów płynów i elektrolitów – w przypadku biegunki spowodowanej przedawkowaniem.¹¹

W przypadku preparatu Vamelan zalecane jest wdrożenie leczenia objawowego przy niezamierzonym lub przypadkowym przedawkowaniu.⁸

W przypadku samej mięty pieprzowej, jeśli wystąpią niepokojące objawy po zastosowaniu dawki większej niż zalecana, należy niezwłocznie zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.¹

Wnioski

Przedawkowanie samej mięty pieprzowej jest rzadko spotykane i słabo udokumentowane w literaturze medycznej. Większość objawów przedawkowania opisanych w charakterystykach produktów leczniczych zawierających miętę pieprzową związana jest z innymi składnikami tych preparatów (np. Belladonnae tinctura, korzeń kozłka, antranoidy). Brak jest szczegółowych danych dotyczących konkretnych dawek mięty pieprzowej, które mogłyby wywołać objawy przedawkowania.

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania zalecane jest przede wszystkim leczenie podtrzymujące, intensywne nawadnianie oraz monitorowanie poziomu elektrolitów. Zawsze w przypadku zastosowania dawki większej niż zalecana i pojawienia się niepokojących objawów należy skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.