Dawkowanie i sposób podawania
Metamizol

Dawkowanie i sposób podawania substancji metamizol

Dawkowanie metamizolu należy dostosować do nasilenia bólu lub gorączki oraz indywidualnej reakcji pacjenta na lek. Kluczowe znaczenie ma wybór najmniejszej dawki skutecznej w łagodzeniu objawów. Należy uwzględnić różne postacie farmaceutyczne metamizolu dostępne na rynku, takie jak tabletki, roztwory do wstrzykiwań czy proszki do sporządzania roztworu doustnego.^{1 2}

Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat

Dorosłym i młodzieży w wieku 15 lat lub więcej (o masie ciała powyżej 53 kg) można podawać metamizol w dawce pojedynczej wynoszącej od 500 mg do 1000 mg. Dawkę można przyjmować maksymalnie 4 razy na dobę w odstępach 6-8 godzin, co daje maksymalną dawkę dobową 4000 mg.^{53 kg) można podawać maksymalnie 1000 mg metamizolu w dawce pojedynczej nie częściej niż 4 razy na dobę w odstępach wynoszących 6–8 godzin, co odpowiada maksymalnej dawce dobowej 4000 mg.”>3 53 kg) można podawać maksymalnie 1000 mg metamizolu w dawce pojedynczej, którą można przyjmować do 4 razy na dobę w odstępach co 6-8 godzin, co odpowiada maksymalnej dawce dobowej 4000 mg.”>4}

Wyraźnego działania terapeutycznego można spodziewać się po około 30-60 minutach od podania doustnego. W przypadku podania pozajelitowego (dożylnego lub domięśniowego) działanie może wystąpić już po 30 minutach.^{5 6 7}

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku, pacjenci osłabieni oraz pacjenci ze zmniejszoną wartością klirensu kreatyniny: U tych grup pacjentów dawkę należy zmniejszyć ze względu na możliwość wydłużenia czasu eliminacji z organizmu produktów metabolizmu metamizolu.^{8 9}

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek: W przypadku zaburzenia czynności nerek lub wątroby szybkość eliminacji metamizolu jest zmniejszona, dlatego należy unikać wielokrotnego podawania dużych dawek. Nie ma konieczności zmniejszenia dawki, gdy produkt stosowany jest przez krótki czas. Dotychczasowe doświadczenia związane z długotrwałym stosowaniem metamizolu u pacjentów z ciężkim zaburzeniem wątroby i nerek są niewystarczające.^{10 11}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Większość preparatów metamizolu w postaci tabletek o dawce 500 mg nie jest zalecana do stosowania u dzieci poniżej 15 roku życia ze względu na stałą zawartość substancji czynnej. Dostępne są inne postacie farmaceutyczne lub moce produktu, które można odpowiednio dawkować u mniejszych dzieci.^{12 13}

U dzieci i młodzieży w wieku do 14 lat można podawać metamizol w pojedynczej dawce wynoszącej 8-16 mg na kilogram masy ciała. W przypadku gorączki u dzieci na ogół wystarczająca jest dawka metamizolu wynosząca 10 mg na kilogram masy ciała.^{14 15}

Sposób podawania

Podanie doustne

Tabletki należy przyjmować w całości, popijając dostateczną ilością płynu (np. szklanką wody), najlepiej podczas posiłku lub bezpośrednio po nim.^{16 17}

W przypadku proszków/granulatów do sporządzania roztworu doustnego, zawartość saszetki należy rozpuścić w szklance wody.¹⁸

Podanie pozajelitowe (dożylne lub domięśniowe)

Podawanie dożylne lub domięśniowe zalecane jest tylko wtedy, gdy podawanie doustne nie jest wskazane (np. podczas wymiotów, zaburzeń połykania itp.). Należy pamiętać, że podawanie pozajelitowe wiąże się z wysokim ryzykiem reakcji anafilaktycznej lub anafilaktoidalnej.^{19 20}

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia reakcji hipotensyjnej, należy przestrzegać następujących środków ostrożności:²¹

• Przed podaniem roztwór należy ogrzać do temperatury ciała.^{22 23}
• Wstrzyknięcie dożylne należy wykonywać bardzo powoli (500 mg/min, czyli nie szybciej niż 1 ml/min).^{24 25}
• Pacjent podczas wstrzyknięcia powinien znajdować się w pozycji leżącej i być pod ścisłym nadzorem lekarza.^{26 27}

Szczegółowa tabela dawkowania metamizolu

Poniższa tabela przedstawia zalecane dawkowanie metamizolu w zależności od wieku i masy ciała pacjenta, uwzględniając dawki pojedyncze oraz maksymalne dawki dobowe:^{28 29}

* W razie potrzeby dawkę pojedynczą można zwiększyć do 2500 mg, a dawkę dobową do 5000 mg.^{30 31}

Dawkowanie postaci doustnych

Poniżej przedstawiono dawkowanie dla różnych postaci doustnych metamizolu:^{32 33}

Dawkowanie preparatów pozajelitowych

Dawkowanie pozajelitowych form metamizolu w zależności od wieku i masy ciała:^{34 35}

* W razie potrzeby dawkę pojedynczą można zwiększyć do 5 ml (2500 mg), a dawkę dobową do 10 ml (5000 mg).^{36 37}

Czas stosowania

Czas stosowania zależy od rodzaju i stopnia zaawansowania choroby. W przypadku dawkowania doustnego bez konsultacji z lekarzem, produkt należy stosować nie dłużej niż przez 3-5 dni.^{38 39}

W przypadku długotrwałego leczenia metamizolem wymagane są regularne badania morfologii krwi, w tym morfologia krwi z rozmazem.^{40 41}

Dawkowanie preparatów złożonych zawierających metamizol

Niektóre preparaty zawierają metamizol w połączeniu z innymi substancjami czynnymi. Dawkowanie tych leków może się różnić od dawkowania preparatów zawierających tylko metamizol.⁴²

Pyralgina Plus (400 mg metamizolu sodowego + 60 mg kofeiny + 40 mg drotaweryny chlorowodorku): Zalecana dawka dla dorosłych w razie konieczności to 1 lub 2 tabletki (400 lub 800 mg metamizolu) dwa lub trzy razy na dobę, nie częściej niż co 6-8 godzin. Maksymalna dawka dobowa to 6 tabletek (2400 mg metamizolu).⁴³

Vemonis Ultra (400 mg metamizolu sodowego + 60 mg kofeiny + 80 mg drotaweryny chlorowodorku): Zalecana dawka dla dorosłych to 1 tabletka dwa lub trzy razy na dobę. Maksymalna dobowa dawka to 3 tabletki.⁴⁴

Spasmalgon (500 mg metamizolu sodu + 2 mg pitofenonu chlorowodorku + 0,02 mg fenpiweryny bromku): Osobom dorosłym i młodzieży w wieku powyżej 15 lat produkt podaje się domięśniowo w ilości od 2 do 5 ml roztworu do wstrzykiwań. Dawkę w razie konieczności można powtórzyć po 6-8 godzinach. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 10 ml roztworu do wstrzykiwań (ekwiwalent 5 g metamizolu sodu).⁴⁵

Informacje dodatkowe istotne dla dawkowania

W wywiadzie medycznym należy zwrócić szczególną uwagę na następujące informacje, które mogą wpływać na dawkowanie metamizolu:

• Wcześniejsze reakcje alergiczne na metamizol lub inne niesteroidowe leki przeciwzapalne.⁴⁶
• Istniejące zaburzenia czynności wątroby lub nerek.⁴⁷
• Stan ogólny pacjenta, w szczególności u osób w podeszłym wieku.⁴⁸
• Niestabilne ciśnienie tętnicze – metamizolu nie wolno podawać pozajelitowo pacjentom z niedociśnieniem lub niestabilnym hemodynamicznie.⁴⁹

Podczas wywiadu medycznego warto również poinformować pacjenta, aby skonsultował się z lekarzem, jeśli objawy nie ustąpią po 3-5 dniach stosowania produktu lub gdy mimo przyjęcia produktu, objawy nasilają się.^{50 51}