Wskazania do stosowania
Manganu chlorek

Mangan, jako mikroelement niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, pełni rolę kofaktora wielu enzymów zaangażowanych w metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów oraz syntezę glikozaminoglikanów. W praktyce klinicznej mangan chlorek czterowodny jest stosowany przede wszystkim w żywieniu pozajelitowym pacjentów pediatrycznych, zwłaszcza noworodków przedwcześnie urodzonych, noworodków urodzonych o czasie w pierwszych 24-48 godzinach życia oraz dzieci wymagających długotrwałego żywienia dożylnego. Preparaty takie jak Pediaven NN1 zawierają mangan w dawkach 1,5 µg/250 ml i 6 µg/1000 ml roztworu, natomiast koncentrat Peditrace dostarcza 1 μg/ml (18,2 nmol/ml) manganu(II) chlorku czterowodnego, uzupełniając podstawowe zapotrzebowanie na pierwiastki śladowe. Podawanie odbywa się wyłącznie dożylnie, w ramach kompleksowego żywienia pozajelitowego, które zawiera również aminokwasy, glukozę, elektrolity i inne mikroelementy (np. cynk, miedź, selen, fluor, jod).

Wskazania do stosowania manganu chlorku w praktyce klinicznej

Mangan jest mikroelementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego, pełniącym istotne funkcje fizjologiczne. Występuje jako składnik wielu enzymów i kofaktor różnych reakcji biochemicznych. Jego zastosowanie w postaci manganu chlorku czterowodnego w terapii medycznej jest ściśle określone i ukierunkowane na konkretne wskazania kliniczne.1 2

Zastosowanie w żywieniu pozajelitowym

Głównym wskazaniem do stosowania manganu chlorku czterowodnego jest żywienie pozajelitowe pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Substancja ta stanowi kluczowy składnik preparatów do żywienia pozajelitowego, dostarczając niezbędnych mikroelementów.3

Mangan chlorek jest szczególnie istotny w żywieniu pozajelitowym noworodków i wcześniaków, gdzie pełni rolę składnika uzupełniającego podstawowe zapotrzebowanie na pierwiastki śladowe. W preparacie Pediaven NN1 występuje w dokładnie określonej dawce: 5,4 µg w 250 ml roztworu oraz 0,02 mg w 1000 ml roztworu, co przekłada się na 1,5 µg manganu w 250 ml i 6 µg w 1000 ml gotowego roztworu.4

Wskazania w populacji pediatrycznej

W praktyce klinicznej mangan chlorek czterowodny jest stosowany w trzech głównych grupach pediatrycznych:

5 6

W przypadku produktu Pediaven NN1, mangan chlorek jest składnikiem kompletnego preparatu do żywienia pozajelitowego, który dostarcza jednocześnie aminokwasy, glukozę, elektrolity, pierwiastki śladowe i płyny. Jest on dedykowany szczególnie do stosowania u noworodków w pierwszych 24-48 godzinach ich życia, zarówno urodzonych przedwcześnie, jak i o czasie.7

Uzupełnienie podstawowego zapotrzebowania na pierwiastki śladowe

Innym kluczowym wskazaniem do stosowania manganu chlorku jest uzupełnienie podstawowego zapotrzebowania na pierwiastki śladowe u pacjentów pediatrycznych. W preparacie Peditrace, który jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji, mangan występuje w formie manganu(II) chlorku czterowodnego w dawce 1 μg/ml (co odpowiada 18,2 nmol/ml).8

Preparat Peditrace jest dedykowany do stosowania jako uzupełnienie podstawowego zapotrzebowania na pierwiastki śladowe u różnych grup pediatrycznych, w tym wcześniaków, noworodków urodzonych o czasie oraz dzieci, które wymagają żywienia dożylnego. Jest to produkt komplementarny do podstawowych komponentów żywienia pozajelitowego.9

Szczególne grupy pacjentów wymagających suplementacji manganem

W praktyce klinicznej warto zwrócić uwagę na pewne szczególne grupy pacjentów, u których suplementacja manganem w postaci chlorku jest szczególnie istotna:

  • Noworodki urodzone przedwcześnie, które ze względu na niedojrzałość układów i narządów wymagają precyzyjnej suplementacji pierwiastkami śladowymi
  • Pacjenci z długotrwałym żywieniem pozajelitowym, którzy są narażeni na niedobory mikroelementów
  • Pacjenci pediatryczni, u których nie jest możliwe osiągnięcie adekwatnego stanu odżywienia drogą doustną lub dojelitową

10 11

Dawkowanie i sposób podania manganu chlorku

Dawkowanie manganu chlorku czterowodnego jest ściśle określone w zależności od preparatu oraz potrzeb pacjenta. W preparacie Pediaven NN1 zawartość manganu wynosi 1,5 µg w 250 ml roztworu oraz 6 µg w 1000 ml roztworu.12

W przypadku preparatu Peditrace, który jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji, mangan chlorek występuje w stężeniu 1 μg/ml (18,2 nmol/ml).13

Preparaty zawierające mangan chlorek są podawane wyłącznie drogą dożylną jako część żywienia pozajelitowego. Podanie dożylne powinno odbywać się zgodnie z zasadami aseptyki i być monitorowane przez personel medyczny doświadczony w prowadzeniu żywienia pozajelitowego.14 15

Współpodawanie z innymi substancjami odżywczymi

Mangan chlorek w praktyce klinicznej jest zwykle podawany jako składnik kompletnego żywienia pozajelitowego, które zawiera również inne niezbędne składniki odżywcze. W przypadku preparatu Pediaven NN1, mangan chlorek występuje w połączeniu z:

  • Aminokwasami (łącznie 3,75 g w 250 ml roztworu)
  • Glukozą (25 g w 250 ml roztworu)
  • Elektrolitami (m.in. wapń, sód, magnez, chlorki)
  • Innymi pierwiastkami śladowymi (chrom, miedź, fluor, jod, selen, cynk)

16

Z kolei preparat Peditrace zawiera mangan chlorek w towarzystwie innych pierwiastków śladowych, takich jak cynk, miedź, selen, fluor i jod, co pozwala na kompletne uzupełnienie mikroelementów w ramach żywienia pozajelitowego.17

Pierwiastek śladowy Forma chemiczna Zawartość w Peditrace (µg/ml) Zawartość w Peditrace (nmol/ml)
Mangan (Mn) Manganu(II) chlorek czterowodny 1 18,2
Cynk (Zn) Cynku chlorek 250 3,82 µmol
Miedź (Cu) Miedzi(II) chlorek dwuwodny 20 0,315 µmol
Selen (Se) Sodu selenin bezwodny 2 25,3
Fluor (F) Sodu fluorek 57 3,00 µmol
Jod (I) Potasu jodek 1 7,88

18

Znaczenie kliniczne manganu w żywieniu pozajelitowym

Mangan pełni istotne funkcje fizjologiczne jako kofaktor wielu enzymów, m.in. dehydrogenaz, hydrolaz, kinaz i transferaz. Jest niezbędny do prawidłowego metabolizmu węglowodanów, białek i tłuszczów. Odgrywa również rolę w syntezie glikozaminoglikanów, które są ważnymi komponentami chrząstki i tkanki łącznej.19 20

W kontekście klinicznym, mangan chlorek jest stosowany do zapobiegania niedoborom manganu u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować tego pierwiastka drogą doustną. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów pediatrycznych, u których niedobory mikroelementów mogą prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych.21 22

Wytyczne do stosowania manganu chlorku

Lekarz powinien zalecić stosowanie preparatów zawierających mangan chlorek w następujących sytuacjach klinicznych:

  1. U noworodków przedwcześnie urodzonych i urodzonych o czasie w pierwszych 24-48 godzinach życia wymagających żywienia pozajelitowego (Pediaven NN1)
  2. U dzieci wszystkich grup wiekowych wymagających długotrwałego żywienia pozajelitowego (Peditrace)
  3. W przypadkach gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane
  4. Jako element strategii zapobiegania niedoborom pierwiastków śladowych u pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe

23 24

Podczas podejmowania decyzji o włączeniu preparatu zawierającego mangan chlorek do terapii, lekarz powinien uwzględnić specyfikę stanu klinicznego pacjenta, jego wiek, masę ciała oraz indywidualne zapotrzebowanie na składniki odżywcze. Należy również rozważyć korzyści i potencjalne ryzyko związane z terapią, szczególnie w kontekście długotrwałego stosowania.25 26

Monitorowanie pacjenta przyjmującego mangan chlorek

W trakcie stosowania preparatów zawierających mangan chlorek zaleca się regularne monitorowanie pacjenta, szczególnie pod kątem:

  • Stanu ogólnego i parametrów życiowych
  • Parametrów biochemicznych, w tym stężenia elektrolitów i pierwiastków śladowych w surowicy
  • Wydolności wątroby i nerek, które mają istotny wpływ na metabolizm i wydalanie manganu
  • Odpowiedzi klinicznej na terapię, w tym adekwatności wzrastania i rozwoju u pacjentów pediatrycznych

27 28

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl