Przedawkowanie
Manganu chlorek

Chlorek manganu czterowodny jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Pediaven NN1 (5,4 µg w 250 ml, co odpowiada 0,02 mg w 1000 ml) oraz Peditrace (1 μg jonów manganu na 1 ml koncentratu). Przedawkowanie manganu może wystąpić w wyniku nadmiernego podania lub zaburzeń eliminacji, szczególnie u pacjentów z dysfunkcją wydzielania żółci lub niewydolnością nerek, co prowadzi do kumulacji manganu w tkankach. Objawy toksyczności obejmują przeciążenie płynami, zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, hiperosmolarność, hiperglikemię, hiperazotemię oraz nagromadzenie manganu, które może nasilać się przy długotrwałym stosowaniu preparatów parenteralnych.

  1. Przedawkowanie manganu chlorku
    1. Przyczyny i mechanizm przedawkowania
    2. Objawy przedawkowania
    3. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    4. Zapobieganie przedawkowaniu
    5. Kolejne rozdziały

Przedawkowanie manganu chlorku

Mangan w postaci chlorku (chlorek manganu czterowodny) jest składnikiem preparatów stosowanych w żywieniu parenteralnym, takich jak Pediaven NN1 i Peditrace. W przypadku przedawkowania tej substancji konieczne jest wdrożenie odpowiednich działań terapeutycznych ze względu na potencjalne zagrożenia dla zdrowia pacjenta.1 2

Przyczyny i mechanizm przedawkowania

Przedawkowanie manganu może nastąpić w wyniku nadmiernego lub nieodpowiedniego podania produktu leczniczego w stosunku do zapotrzebowania pacjenta. W preparacie Pediaven NN1 zawartość manganu chlorku czterowodnego wynosi 5,4 µg w 250 ml (co daje 0,02 mg w 1000 ml), natomiast w preparacie Peditrace stężenie wynosi 1 μg jonów manganu (Mn) w 1 ml koncentratu.3 4

Szczególnie narażeni na przedawkowanie manganu są pacjenci z zaburzeniami wydzielania żółci lub zaburzeniami czynności nerek, u których występuje zwiększone ryzyko nagromadzenia się pierwiastków śladowych, w tym manganu, w tkankach.5

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie manganu chlorku, podobnie jak innych składników preparatów do żywienia parenteralnego, może prowadzić do szeregu zaburzeń metabolicznych i fizjologicznych. Nadmierne podanie preparatów zawierających mangan może spowodować:6

Objaw przedawkowania Opis Dawka powodująca objawy
Przeciążenie płynami Nadmierne gromadzenie się płynów w organizmie prowadzące do obrzęków, zwiększonego obciążenia układu sercowo-naczyniowego Zależna od indywidualnej tolerancji pacjenta i istniejących chorób współistniejących
Zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej Nieprawidłowe stężenia elektrolitów w organizmie, mogące prowadzić do zaburzeń funkcji komórkowych i narządowych Nie określono dokładnych wartości dla manganu chlorku
Hiperosmolarność Zwiększona osmolalność osocza prowadząca do odwodnienia komórkowego i zaburzeń neurologicznych Nie określono dokładnych wartości dla manganu chlorku
Hiperglikemia Podwyższone stężenie glukozy we krwi, prowadzące do diurezy osmotycznej i odwodnienia Nie określono dokładnych wartości dla manganu chlorku
Hiperazotemia Zwiększone stężenie związków azotowych we krwi wskazujące na nieprawidłową funkcję nerek Nie określono dokładnych wartości dla manganu chlorku
Nagromadzenie manganu w tkankach Szczególnie u pacjentów z zaburzeniami wydzielania żółci lub zaburzeniami czynności nerek Występuje przy długotrwałym podawaniu, stężenie zależne od stopnia niewydolności narządów

Powyższe objawy mogą się nasilać szczególnie u pacjentów z zaburzeniami wydzielania żółci lub zaburzeniami czynności nerek, gdyż te grupy chorych są narażone na większe ryzyko kumulacji pierwiastków śladowych w tkankach.7

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania manganu chlorku, podobnie jak innych składników preparatów do żywienia parenteralnego, nie istnieje specyficzne leczenie. Należy zastosować standardowe procedury ratunkowe, które obejmują:8

  • Szczególnie dokładne kontrolowanie czynności układu oddechowego, nerek i układu sercowo-naczyniowego
  • Dokładne monitorowanie parametrów biochemicznych – wszelkie występujące nieprawidłowości powinny być odpowiednio leczone
  • W rzadkich, ciężkich przypadkach może być niezbędne zastosowanie dializy
  • W przypadku wystąpienia hiperglikemii, należy ją leczyć odpowiednio do stanu pacjenta poprzez podawanie odpowiednich dawek insuliny lub poprzez dostosowanie szybkości infuzji

9

Zapobieganie przedawkowaniu

Aby zapobiec przedawkowaniu manganu chlorku, należy zwrócić szczególną uwagę na:10 11

  • Dokładne dostosowanie dawki preparatów zawierających mangan chlorek do indywidualnego zapotrzebowania pacjenta
  • Szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami wydzielania żółci lub zaburzeniami czynności nerek
  • Regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych u pacjentów poddawanych długotrwałemu żywieniu parenteralnemu
  • Kontrolę objętości podawanych płynów, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej

12 13

Szczególne grupy ryzyka

Na podstawie dostępnych danych można zidentyfikować pacjentów szczególnie narażonych na skutki przedawkowania manganu chlorku:14

  • Pacjenci z zaburzeniami wydzielania żółci – z uwagi na ograniczoną eliminację manganu z organizmu
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – ze względu na zwiększone ryzyko nagromadzenia się pierwiastków śladowych w tkankach
  • Noworodki i niemowlęta – ze względu na niedojrzałość narządów odpowiedzialnych za metabolizm i wydalanie
  • Pacjenci długotrwale żywieni parenteralnie – z powodu kumulacji pierwiastków śladowych w czasie

15

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl