Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Linagliptyna

Wpływ linagliptyny na płodność, ciążę i laktację

Linagliptyna, obecna w preparatach takich jak Liglinra i Linatra w dawce 5 mg, wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza podczas ciąży i karmienia piersią. Jako lekarz prowadzący terapię tą substancją, należy przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące bezpieczeństwa jej stosowania w tych szczególnych okresach życia.¹²

Linagliptyna w okresie ciąży

Brak jest konkretnych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania linagliptyny w populacji kobiet ciężarnych. Do chwili obecnej nie przeprowadzono odpowiednich i dobrze kontrolowanych badań klinicznych oceniających wpływ linagliptyny na przebieg ciąży, rozwój płodu, poród oraz rozwój pourodzeniowy.³⁴

Badania przedkliniczne przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego działania linagliptyny w kontekście reprodukcji. Nie zaobserwowano toksycznego wpływu na rozwój embrionalny, płodowy ani pourodzeniowy.⁵⁶

Pomimo braku danych wskazujących na teratogenność lub embriotoksyczność, kierując się zasadą ostrożności, należy unikać stosowania linagliptyny w okresie ciąży. Lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje:⁷⁸

• Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania linagliptyny u kobiet w ciąży
• Mimo że badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję, nie można ich bezpośrednio ekstrapolować na populację ludzką
• Zaleca się przerwanie terapii linagliptyna w momencie planowania ciąży lub natychmiast po stwierdzeniu ciąży
• Konieczność konsultacji z lekarzem prowadzącym w celu ustalenia alternatywnego schematu kontroli glikemii podczas ciąży

⁹¹⁰

Stosowanie linagliptyny podczas karmienia piersią

Dane farmakokinetyczne pochodzące z badań na modelach zwierzęcych wskazują na przenikanie linagliptyny i/lub jej metabolitów do mleka. Na podstawie tych obserwacji oraz braku jednoznacznych danych klinicznych dotyczących przenikania linagliptyny do mleka kobiecego, nie można definitywnie wykluczyć potencjalnego ryzyka dla dziecka karmionego piersią.¹¹¹²

Podczas konsultacji z pacjentką karmiącą piersią, która wymaga leczenia linagliptyna, lekarz powinien przeprowadzić dogłębną analizę stosunku korzyści do ryzyka. Konieczne jest rozważenie dwóch aspektów:¹³¹⁴

1. Korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka:
   • Wartości immunologiczne mleka matki
   • Optymalny skład odżywczy
   • Korzyści rozwojowe i psychologiczne
2. Korzyści z kontynuacji leczenia linagliptyna dla matki:
   • Kontrola glikemii
   • Zapobieganie powikłaniom cukrzycy
   • Ogólny stan zdrowia matki

¹⁵¹⁶

W wyniku tej analizy należy podjąć jedną z dwóch decyzji terapeutycznych:

• Przerwanie karmienia piersią i kontynuacja leczenia linagliptyna
• Przerwanie podawania linagliptyny i kontynuacja karmienia piersią z wdrożeniem alternatywnego schematu kontroli glikemii

¹⁷¹⁸

Wpływ linagliptyny na płodność

W odniesieniu do wpływu linagliptyny na płodność u ludzi, należy poinformować pacjentów o ograniczonych danych klinicznych. Do tej pory nie przeprowadzono dedykowanych badań oceniających potencjalny wpływ linagliptyny na płodność w populacji ludzkiej.¹⁹²⁰

Badania przedkliniczne przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu linagliptyny na parametry płodności. Nie zaobserwowano bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego działania na zdolności reprodukcyjne zwierząt, obejmujące:²¹²²

• Zdolność zapłodnienia
• Rozwój komórek rozrodczych
• Funkcjonowanie układu rozrodczego
• Hormony płciowe
• Parametry nasienia

²³²⁴

Pacjentom planującym ciążę można przekazać informację, że dostępne dane przedkliniczne nie wskazują na negatywny wpływ linagliptyny na płodność, jednak ze względu na brak dedykowanych badań klinicznych zaleca się ostrożność i indywidualną ocenę korzyści i ryzyka kontynuacji terapii w okresie planowania ciąży.²⁵²⁶

Zalecenia dla lekarzy prowadzących pacjentki w wieku rozrodczym

Podczas terapii z wykorzystaniem linagliptyny (preparaty Liglinra, Linatra) u kobiet w wieku rozrodczym, lekarz powinien:²⁷²⁸

• Omówić plany prokreacyjne pacjentki przed rozpoczęciem terapii
• Poinformować o konieczności stosowania skutecznych metod antykoncepcji podczas leczenia linagliptyna
• Zalecić natychmiastową konsultację w przypadku podejrzenia ciąży
• Wykluczyć ciążę przed rozpoczęciem leczenia linagliptyna
• Rozważyć alternatywne metody kontroli glikemii u pacjentek planujących ciążę

²⁹³⁰

W przypadku kobiet karmiących piersią, lekarz prowadzący powinien:³¹³²

• Przedyskutować możliwe ryzyko dla dziecka wynikające z przenikania linagliptyny do mleka
• Przeprowadzić szczegółową analizę indywidualnych korzyści i ryzyka
• Zaproponować alternatywne metody leczenia hiperglikemii zgodne z koniecznością karmienia piersią
• Monitorować stan dziecka w przypadku decyzji o kontynuacji terapii podczas karmienia piersią

³³³⁴