Dawkowanie i sposób podawania
Kwas gadoterowy

Dawkowanie kwasu gadoterowego

Kwas gadoterowy jest środkiem kontrastowym stosowanym w obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego (MRI). Produkt leczniczy jest przeznaczony wyłącznie do stosowania przez fachowy personel medyczny posiadający doświadczenie w diagnostyce MRI z użyciem środków kontrastowych zawierających gadolin. W dawkowaniu należy kierować się zasadą stosowania najmniejszej dawki zapewniającej wzmocnienie kontrastowe wystarczające dla celów diagnostycznych. Dawkę oblicza się w oparciu o masę ciała pacjenta, nie przekraczając zalecanej dawki na kilogram masy ciała.¹

Dawkowanie u dorosłych

MRI mózgu i kręgosłupa: Zalecana dawka kwasu gadoterowego wynosi 0,1 mmol/kg masy ciała, co odpowiada 0,2 ml/kg masy ciała. U pacjentów z guzem mózgu podanie dodatkowej dawki 0,2 mmol/kg mc. (co odpowiada 0,4 ml/kg mc.) może poprawić widoczność guza i ułatwić podjęcie decyzji o leczeniu.^{2 3}

MRI całego ciała (zmiany w obrębie wątroby, nerek, trzustki, miednicy, płuc, serca, piersi i układu mięśniowo-szkieletowego): Zalecana dawka kwasu gadoterowego zapewniająca kontrast odpowiedni do diagnostyki wynosi 0,1 mmol/kg mc., co odpowiada 0,2 ml/kg mc.^{4 5}

Angiografia: Zalecana dawka we wstrzyknięciu dożylnym, zapewniająca kontrast odpowiedni do diagnostyki, wynosi 0,1 mmol/kg mc., co odpowiada 0,2 ml/kg mc. W wyjątkowych okolicznościach (np. w razie nieosiągnięcia obrazów o zadowalającej jakości obejmujących rozległy obszar unaczynienia) uzasadnione może być podanie drugiej, kolejnej dawki 0,1 mmol/kg mc. (odpowiadającej 0,2 ml/kg mc.). Jeżeli przed rozpoczęciem angiografii przewiduje się podanie dwóch kolejnych dawek kwasu gadoterowego, korzystne może być podanie w każdej dawce 0,05 mmol/kg mc. (odpowiadającej 0,1 ml/kg mc.), w zależności od dostępnego sprzętu do badań obrazowych.^{6 7}

Dawkowanie w szczególnych populacjach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek: Dawka dla dorosłych ma zastosowanie dla pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 30 ml/min/1,73 m²). Kwas gadoterowy powinien być stosowany u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (GFR < 30 ml/min/1,73 m²) oraz u pacjentów w okresie okołooperacyjnym przeszczepienia wątroby tylko po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka i tylko wtedy, gdy informacje diagnostyczne są niezbędne i nieosiągalne przy użyciu MRI bez wzmocnienia kontrastowego. Jeżeli konieczne jest zastosowanie produktu, dawka nie powinna przekraczać 0,1 mmol/kg mc. Nie należy podawać więcej niż jedną dawkę podczas badania obrazowego. Z uwagi na brak informacji na temat wielokrotnego podawania nie należy powtarzać wstrzyknięć kwasu gadoterowego, chyba że odstęp pomiędzy kolejnymi wstrzyknięciami wynosi co najmniej 7 dni.<sup data-drug="Clariscan" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Zaburzenia czynności nerek: Dawka dla dorosłych ma zastosowanie dla pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 30 ml/min/1,73 m2). Produkt Clariscan, powinien być stosowany u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (GFR 8 <sup data-drug="Dotarem" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Zaburzenia czynności nerek U pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności nerek (GFR ≥30 ml/min/1,73 m2) stosuje się dawki przewidziane dla dorosłych. Produkt DOTAREM powinien być stosowany u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (GFR 9

Pacjenci w podeszłym wieku (w wieku 65 lat i powyżej): Uważa się, że nie ma konieczności dostosowywania dawki u tych pacjentów. Należy jednak zachować ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku.^{10 11}

Zaburzenia czynności wątroby: U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stosuje się dawki przewidziane dla dorosłych. Zaleca się ostrożność, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym związanym z przeszczepieniem wątroby.^{12 13}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

MRI mózgu i kręgosłupa / MRI całego ciała: Zalecana i jednocześnie maksymalna dawka kwasu gadoterowego wynosi 0,1 mmol/kg masy ciała. Nie należy podawać więcej niż jednej dawki podczas skanowania.^{14 15}

Z uwagi na niedojrzałość czynności nerek u noworodków do 4 tygodnia życia i niemowląt do 1 roku życia, kwas gadoterowy należy stosować u takich pacjentów dopiero po dokładnym rozważeniu, w dawce nieprzekraczającej 0,1 mmol/kg mc. Nie należy podawać więcej niż jednej dawki podczas badania obrazowego. Z uwagi na brak informacji na temat wielokrotnego podawania nie należy powtarzać wstrzyknięć preparatu, chyba że odstęp pomiędzy kolejnymi wstrzyknięciami wynosi co najmniej 7 dni.^{16 17}

W przypadku produktu Clariscan nie zaleca się wykonywania skanu całego ciała u dzieci w wieku poniżej 6 miesięcy.¹⁸

Angiografia: Kwas gadoterowy nie jest wskazany do stosowania w angiografii u dzieci w wieku poniżej 18 lat z uwagi na niewystarczające dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa w tym wskazaniu.^{19 20}

Sposób podawania kwasu gadoterowego

Kwas gadoterowy jest wskazany wyłącznie do podawania dożylnego. Zalecaną szybkość infuzji określa się na 3-5 ml/min, natomiast przy badaniach angiograficznych można stosować większą szybkość infuzji, do 120 ml/min (co odpowiada 2 ml/sek.).^{21 22}

W miarę możliwości środek kontrastowy powinien być podawany donaczyniowo pacjentowi w pozycji leżącej. Po podaniu pacjent powinien być monitorowany przez co najmniej pół godziny, ponieważ doświadczenie wskazuje, że większość działań niepożądanych występuje w tym okresie.^{23 24}

Produkt jest przeznaczony do jednorazowego użycia, a wszystkie niewykorzystane resztki roztworu należy usunąć. Roztwór do wstrzykiwań należy skontrolować wzrokowo przed użyciem – do użycia nadaje się wyłącznie przezroczysty roztwór niezawierający widocznych cząsteczek.^{25 26}

Optymalny efekt obrazowania uzyskuje się w ciągu 45 minut od wstrzyknięcia, przy czym optymalna sekwencja obrazowania to obrazy T1-zależne.^{27 28}

Szczególne zalecenia dla dzieci i młodzieży

W zależności od ilości kwasu gadoterowego, która ma zostać podana dziecku, zaleca się użycie fiolek z produktem w połączeniu z jednorazową strzykawką o pojemności dostosowanej do tej ilości w celu zachowania wyższej precyzji wstrzykiwanej dawki. U noworodków i niemowląt wymagana dawka powinna być podawana ręcznie.^{29 30}

Szczegółowa tabela dawkowania kwasu gadoterowego

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania kwasu gadoterowego w zależności od rodzaju badania i grupy pacjentów:^{31 32}

Praktyczne wskazówki dotyczące podawania

Przy podawaniu kwasu gadoterowego należy uwzględnić następujące praktyczne wskazówki:^{33 34}

• Standardowa szybkość infuzji: 3-5 ml/min
• Szybkość infuzji w badaniach angiograficznych: do 120 ml/min (2 ml/sek.)
• Optymalny czas obrazowania: w ciągu 45 minut od wstrzyknięcia
• Optymalna sekwencja obrazowania: obrazy T1-zależne
• Pacjent powinien pozostawać w pozycji leżącej podczas podawania
• Monitorowanie pacjenta przez minimum 30 minut po podaniu
• Kontrola wzrokowa roztworu przed podaniem – używać tylko przezroczystego roztworu bez widocznych cząstek

^{35 36}

Dla dzieci i młodzieży zaleca się:^{37 38}

• Stosowanie jednorazowej strzykawki o pojemności dostosowanej do podawanej ilości środka kontrastowego dla zwiększenia precyzji dawkowania
• U noworodków i niemowląt wymagana dawka powinna być podawana ręcznie
• Szczególna uwaga przy dawkowaniu u pacjentów z niedojrzałą czynnością nerek (noworodki i niemowlęta)

^{39 40}