Dawkowanie i sposób podawania
Kozłek

Dawkowanie i sposób podawania preparatów zawierających korzeń kozłka

Korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.) jest jednym z najczęściej stosowanych surowców roślinnych o działaniu uspokajającym i nasennym. Występuje w wielu preparatach leczniczych, zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi surowcami roślinnymi. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania preparatów zawierających korzeń kozłka.^{1 2}

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie preparatów zawierających korzeń kozłka u dorosłych zależy od postaci leku oraz wskazań do stosowania. Dawki przedstawiają się następująco:

Preparaty w postaci kropli doustnych

• Krople nasercowe – dorośli: 3 razy dziennie 25 kropli doustnie³
• Cardiol C – dorośli: 20-40 kropli rozcieńczonych w kieliszku wody, 2-3 razy na dobę. Dopuszczalne jest zwiększenie dawki do 60 kropli jednorazowo⁴
• Neocardina – dorośli: 1-2 ml (20-40 kropli) 2-3 razy na dobę⁵
• Nervosol K – dorośli: dawka jednorazowa 2-5 ml płynu (44-110 kropli lub około ½-1 łyżeczki płynu) 1-3 razy na dobę⁶
• Nervosol – dorośli: 5 ml (1 łyżeczka) 3 razy na dobę. W przypadku trudności w zasypianiu dodatkowo jedna dawka 5-10 ml (1-2 łyżeczki) w czasie 30-60 minut przed snem⁷
• Stresolek – dorośli: 3-5 ml płynu 1-3 razy dziennie⁸
• Nerwobonisol – dorośli: 2,5 ml leku (ok. 1 małej łyżeczki) 1-3 razy dziennie. W przypadku trudności w zasypianiu można zastosować jednorazowo podwójną dawkę (5 ml) na pół godziny przed snem⁹

Preparaty w postaci tabletek

• Valdix Forte (355 mg wyciągu suchego z korzenia kozłka) – dorośli: w stanach umiarkowanego napięcia nerwowego 2 tabletki do 3 razy na dobę; w zaburzeniach snu 2 tabletki pół godziny do godziny przed snem lub dodatkowo 2 tabletki wieczorem. Maksymalna dawka dobowa: 8 tabletek¹⁰
• Valerin (200 mg wyciągu suchego z korzenia kozłka) – dorośli: w łagodnych stanach napięcia nerwowego i niepokoju 1-2 tabletki 3 razy na dobę; w trudnościach z zasypianiem 2-3 tabletki na pół godziny przed planowanym snem¹¹
• Nervosol TABS (100 mg wyciągu suchego z korzenia kozłka + 32 mg wyciągu suchego z szyszek chmielu) – dorośli: w łagodnych stanach napięcia nerwowego 2 tabletki 3 razy na dobę; w przypadku trudności w zasypianiu 2 tabletki na godzinę przed snem. Maksymalna dawka dobowa: 6 tabletek¹²
• Tabletki uspokajające Labofarm/Optimum Tabletki uspokajające Labofarm (170 mg sproszkowanego korzenia kozłka) – dorośli: 2 tabletki 3 razy na dobę. W trudnościach z zasypianiem 2 tabletki pół godziny do godziny przed snem lub dodatkowo 2 tabletki wieczorem^{13 14}

Preparaty w postaci syropu

• Neospasmina noc – dorośli: pomocniczo w leczeniu zaburzeń nerwowych takich jak łagodne stany napięcia i uczucia niepokoju: dawka jednorazowa 15 ml syropu 2-3 razy na dobę; pomocniczo w leczeniu trudności z zasypianiem: dawka jednorazowa 20 ml syropu na pół do godziny przed snem. Maksymalna dawka dobowa: 4 dawki jednorazowe (60 ml)¹⁵

Preparaty w postaci kapsułek

• Padma 28 Formuła – dorośli: w objawach niewydolności krążenia początkowa dawka to 2 kapsułki 3 razy na dobę. Po uzyskaniu poprawy klinicznej dawkę można stopniowo zmniejszać do 1 lub 2 kapsułek na dobę¹⁶

Preparaty w postaci ziół do zaparzania

• Nervosan fix – dorośli: 2 saszetki zalać 1 szklanką wrzącej wody, naparzać przez około 15 minut pod przykryciem, pić 3 razy na dobę między posiłkami po 1 szklance świeżo przygotowanego naparu. W okresowych trudnościach z zasypianiem zaleca się wypić jednorazowo 1 szklankę naparu na 30-60 minut przed snem. Maksymalna dawka dobowa: 4 jednorazowe dawki¹⁷
• Zioła uspokajające – dorośli: jedną saszetkę zalać szklanką wrzącej wody i zaparzać pod przykryciem 10-15 minut. Pić po szklance świeżo przygotowanego naparu 1-4 razy dziennie w stanach napięcia nerwowego. W trudnościach w zasypianiu 1-2 szklanki naparu na godzinę przed snem¹⁸

Dawkowanie u młodzieży

Większość preparatów zawierających korzeń kozłka może być stosowana u młodzieży powyżej 12 lat, często w tych samych dawkach co u dorosłych. Niektóre produkty mają specjalne zalecenia dotyczące dawkowania w tej grupie wiekowej:

• Cardiol C – młodzież powyżej 12 lat: 15-25 kropli rozcieńczonych w kieliszku wody, 2-3 razy na dobę¹⁹
• Neocardina – młodzież powyżej 12 lat: 0,5-1 ml (10-20 kropli) 2-3 razy na dobę²⁰
• Padma 28 Formuła – młodzież powyżej 12 lat: we wspomaganiu układu odpornościowego w celu zapobiegania nawrotom infekcji górnych dróg oddechowych 2 kapsułki 2 razy na dobę²¹
• Padma 28 Formuła – dzieci w wieku od 6 do 12 lat: we wspomaganiu układu odpornościowego w celu zapobiegania nawrotom infekcji górnych dróg oddechowych 1 kapsułka 3 razy na dobę²²

Ograniczenia wiekowe

Większość preparatów zawierających korzeń kozłka nie jest zalecana do stosowania u dzieci poniżej 12 lat ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Konkretne ograniczenia wiekowe dotyczą następujących preparatów:

• Cardiol C – nie stosować u dzieci poniżej 12 lat²³
• Nervosol, Nervosol K – nie podawać dzieciom poniżej 12 lat^{24 25}
• Nervosol TABS – nie stosować u dzieci poniżej 12 lat²⁶
• Nervosan fix – stosowanie u dzieci poniżej 12 lat nie jest zalecane²⁷
• Neospasmina noc – stosowanie u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat nie jest zalecane²⁸
• Valerin – nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 lat²⁹
• Padma 28 Formuła – w objawach niewydolności krążenia nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak wystarczających danych³⁰

Sposób podawania

Sposób podawania preparatów zawierających korzeń kozłka zależy od postaci leku:

• Krople doustne: najczęściej zaleca się ich rozcieńczenie w kieliszku wody i podawanie doustnie. Np. Cardiol C należy rozcieńczyć w kieliszku wody, a Neocardina powinna być przyjmowana z niewielką ilością płynu^{31 32}
• Tabletki/kapsułki: podawane doustnie, zazwyczaj popijając wystarczającą ilością płynu³³
• Zioła do zaparzania: saszetkę zalewa się wrzącą wodą i zaparza pod przykryciem przez określony czas (10-15 minut), po czym pije się świeżo przygotowany napar^{34 35}

Większość preparatów zaleca się przyjmować po posiłku (np. Neocardina)³⁶ lub pomiędzy posiłkami (np. Nervosan fix)³⁷. W przypadku preparatu Padma 28 Formuła zaleca się przyjmowanie kapsułek 0,5-1 godziny przed posiłkiem, popijając obficie wodą. Jeżeli pojawią się objawy żołądkowo-jelitowe, kapsułki można przyjmować wraz z posiłkami³⁸

Czas stosowania

Czas stosowania preparatów zawierających korzeń kozłka jest różny w zależności od produktu i wskazań:

• Cardiol C – pacjent powinien skontaktować się z lekarzem, jeśli po upływie 7 dni nie nastąpiła poprawa lub pacjent czuje się gorzej³⁹
• Nervosol K – nie zaleca się przyjmowania dłużej niż 7 dni⁴⁰
• Nervosol – jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 7 dni podczas stosowania produktu, należy skontaktować się z lekarzem⁴¹
• Valerin – zalecany czas leczenia to okres od 2 do 4 tygodni. Jeśli objawy nasilą się lub nie ustąpią po 2 tygodniach, należy skontaktować się z lekarzem⁴²
• Valdix Forte – zalecany okres stosowania: 2-4 tygodnie. Należy poinformować pacjenta o konieczności konsultacji z lekarzem, jeśli objawy nie ustąpią lub pogorszą się po 2 tygodniach stosowania⁴³
• Tabletki uspokajające Labofarm – jeśli objawy nie ustąpią po 2-4 tygodniach lub nasilą się w trakcie stosowania leku, należy skonsultować się z lekarzem⁴⁴
• Neospasmina noc – jeżeli w czasie stosowania produktu objawy utrzymują się dłużej niż 14 dni, należy skonsultować się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym personelem medycznym⁴⁵
• Padma 28 Formuła – we wzmacnianiu układu odpornościowego w celu zapobiegania nawrotom infekcji górnych dróg oddechowych przez okres 4 tygodni. Po 2 tygodniach przerwy kurację można powtórzyć. W objawach niewydolności krążenia przez okres nie krótszy niż 6 tygodni. Jeśli objawy nie ustąpią po 4 tygodniach leczenia lub nasilą się podczas stosowania produktu, należy skonsultować się z lekarzem⁴⁶

Szczegółowa tabela dawkowania substancji kozłek

Uwagi dotyczące dawkowania

Podczas wywiadu medycznego warto zwrócić uwagę na następujące kwestie związane z dawkowaniem i stosowaniem preparatów zawierających korzeń kozłka:

• Większość preparatów zawierających korzeń kozłka zawiera etanol w różnych stężeniach, co należy uwzględnić przy zalecaniu terapii pacjentom z uzależnieniem od alkoholu, chorobami wątroby lub pacjentom przyjmującym leki wchodzące w interakcje z alkoholem^{47 48}
• Przy trudnościach w zasypianiu należy przyjmować preparat na około 30-60 minut przed planowanym snem^{49 50}
• W przypadku preparatu Padma 28 Formuła, stosując w tym samym czasie inne produkty lecznicze, należy zachować odstęp 1-2 godzin między ich zastosowaniem⁵¹
• Jeśli pacjent ma trudności z połykaniem kapsułek (np. Padma 28 Formuła), można je otworzyć, a zawartość wymieszać z niewielką ilością wody⁵²
• Wiele preparatów (np. Cardiol C, Nervosol, Valerin) zaleca konsultację z lekarzem, jeśli po określonym czasie stosowania (zazwyczaj 1-4 tygodnie) nie nastąpi poprawa lub objawy się nasilą^{53 54}

Przy przepisywaniu preparatów zawierających korzeń kozłka należy wziąć pod uwagę indywidualne cechy pacjenta (wiek, masa ciała, współistniejące choroby), możliwe interakcje z innymi przyjmowanymi lekami oraz szczególne środki ostrożności dotyczące stosowania każdego z preparatów.⁵⁵