Przedawkowanie
Korzeń mniszka

Przedawkowanie korzenia mniszka – zagrożenia kliniczne

Korzeń mniszka (Taraxaci radix) jest składnikiem wielu preparatów ziołowych stosowanych w medycynie, m.in. produktów leczniczych Gastrobonisol w postaci soku z korzenia mniszka (Taraxaci radicis succus) oraz Nefrol, gdzie występuje jako składnik nalewki złożonej (korzeń mniszka z zielem – Taraxaci radice cum herba). Mimo naturalnego pochodzenia, przedawkowanie preparatów zawierających tę substancję może prowadzić do określonych powikłań klinicznych.^{1 2}

Mechanizm toksyczności przy przedawkowaniu

Toksyczność preparatów zawierających korzeń mniszka przy przedawkowaniu może wynikać z dwóch głównych czynników. Po pierwsze, bezpośredniego działania drażniącego na błonę śluzową przewodu pokarmowego samego ekstraktu z korzenia mniszka w stężeniach przekraczających dawki terapeutyczne. Po drugie, znaczącą rolę odgrywa wysoka zawartość etanolu w preparatach leczniczych zawierających tę substancję.^{3 4}

Warto zauważyć, że preparaty zawierające korzeń mniszka cechują się wysoką zawartością alkoholu etylowego, co ma istotne znaczenie kliniczne w kontekście przedawkowania. Produkt Gastrobonisol zawiera 50-60% (V/V) etanolu, natomiast Nefrol charakteryzuje się jeszcze wyższą zawartością – 61-69% (V/V) etanolu.^{5 6}

Objawy kliniczne przedawkowania

Jak wynika z charakterystyk produktów leczniczych, po przedawkowaniu preparatów zawierających korzeń mniszka mogą pojawić się przede wszystkim objawy ze strony przewodu pokarmowego. W przypadku preparatu Gastrobonisol jednoznacznie wskazano, że przy zażyciu znacznie większej dawki niż zalecana mogą wystąpić nudności i podrażnienie przewodu pokarmowego.⁷

W preparacie Nefrol podkreślono, że objawy przedawkowania mogą być spowodowane przede wszystkim wysoką zawartością etanolu, co może prowadzić do typowych objawów upojenia alkoholowego oraz, przy znacznych dawkach, do zatrucia alkoholowego.⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku rozpoznania przedawkowania preparatów zawierających korzeń mniszka zaleca się niezwłoczne zwrócenie się do lekarza lub farmaceuty. Charakterystyka produktu leczniczego Gastrobonisol wyraźnie wskazuje na konieczność konsultacji medycznej w przypadku przyjęcia dawki przekraczającej zalecenia.⁹

Należy pamiętać, że pojedyncza dawka leku Gastrobonisol (2,5 ml) zawiera do 1,23 g alkoholu etylowego, co przy znacznym przedawkowaniu może prowadzić do objawów zatrucia alkoholowego.¹⁰

Dawki toksyczne a zawartość etanolu

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających korzeń mniszka nie określono konkretnych dawek toksycznych. Wskazano jednak, że toksyczność wynika głównie z wysokiej zawartości etanolu oraz z bezpośredniego działania drażniącego na przewód pokarmowy przy dawkach znacznie przekraczających zalecane.^{11 12}

Tabela objawów przedawkowania korzenia mniszka w preparatach leczniczych

Uwagi kliniczne dla lekarzy

W praktyce klinicznej ważne jest uwzględnienie zawartości etanolu w preparatach zawierających korzeń mniszka przy diagnozowaniu potencjalnego przedawkowania. Każdy przypadek znaczącego przekroczenia dawek terapeutycznych wymaga profesjonalnej oceny medycznej w celu wykluczenia lub potwierdzenia zatrucia, zarówno samym preparatem roślinnym, jak i alkoholem etylowym, będącym istotnym składnikiem tych produktów leczniczych.^{13 14}